พบหลักฐานชี้เคยเกิดสึนามิครั้งใหญ่บนดาวอังคาร

ดาวอังคาร, สึนามิ, วิทยาศาสตร์, อุกกาบาต Image copyright Science Photo Library
คำบรรยายภาพ การค้นพบครั้งใหม่ชี้ว่าดาวอังคารเคยมีมหาสมุทรทางตอนเหนือเมื่อหลายล้านปีก่อน

นักวิทยาศาสตร์พบหลักฐานเป็นหลุมอุกกาบาตและร่องรอยดินตะกอน ซึ่งชี้ว่าน่าจะเคยเกิดคลื่นยักษ์สึนามิในทะเลบนดาวอังคารหลังถูกอุกกาบาตขนาดใหญ่พุ่งชนเมื่อสามพันล้านปีก่อน โดยหลักฐานใหม่นี้ช่วยยืนยันทฤษฎีเก่าที่เชื่อว่าเคยมีน้ำปริมาณมากบนพื้นผิวดาวอังคาร ให้กลับมามีความเป็นไปได้อีกครั้ง

นักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัย Université Paris-Sud และศูนย์วิจัยวิทยาศาสตร์แห่งชาติฝรั่งเศส (CNRS) เผยแพร่การค้นพบนี้ในวารสาร Journal of Geophysical Research - Planets โดยระบุว่าได้ศึกษาและทำแผนที่การกระจายตัวของดินตะกอนในที่ราบที่มีร่องรอยคล้ายลายนิ้วหัวแม่มือ ซึ่งตั้งอยู่บริเวณรอยต่อของที่ราบต่ำทางตอนเหนือและพื้นที่สูงทางตอนใต้ของดาวอังคาร พบว่ามีลักษณะคล้ายกับดินตะกอนที่ก่อตัวในทะเล หลังจากการเกิดคลื่นยักษ์สึนามิสองระลอกซ้อนกัน และยังพบหลุมอุกกาบาตซึ่งคาดว่าเป็นตัวการทำให้เกิดสึนามิขึ้นอีกด้วย

ก่อนหน้านี้นักดาราศาสตร์เชื่อว่า ที่ราบลายนิ้วหัวแม่มือดังกล่าวเกิดจากการไหลของโคลนภูเขาไฟหรือธารน้ำแข็ง แต่ร่องรอยทางธรณีวิทยาที่เกิดขึ้นจากสาเหตุดังกล่าวไม่สู้คล้ายคลึงเท่ากับภูมิประเทศที่เกิดจากคลื่นยักษ์สึนามิ โดยการสร้างแบบจำลองจากคอมพิวเตอร์พบว่า ร่องรอยนี้น่าจะเกิดจากการปะทะกันของคลื่นยักษ์สึนามิสองระลอกที่มีความสูงถึง 150 เมตร โดยคลื่นระลอกแรกที่พัดเข้าฝั่งและสะท้อนออกทะเล ปะทะเข้ากับคลื่นระลอกที่สองที่ติดตามมา

Image copyright JGR - PLANETS
คำบรรยายภาพ คาดว่าที่ราบลายนิ้วหัวแม่มือบนดาวอังคารเกิดจากการปะทะกันของคลื่นยักษ์สึนามิสองระลอก

นักวิทยาศาสตร์ยังค้นพบว่า เหตุการณ์คลื่นยักษ์สึนามิดังกล่าว น่าจะเกิดจากอุกกาบาตขนาดใหญ่พุ่งชนมหาสมุทรของดาวอังคาร จนทำให้เกิดหลุมอุกกาบาตซึ่งต่อมาสลายตัวเป็นแอ่งกะทะความกว้าง 120 กิโลเมตร ชื่อว่า Lomonosov ตามชื่อของอัจฉริยะบุคคลชาวรัสเซียในศตวรรษที่ 18 โดยคลื่นยักษ์ได้พัดพาเอาดินตะกอนจากทางเหนือไปยังชายฝั่งด้านใต้ซึ่งเป็นพื้นที่สูงกว่า และพบว่ามีร่องรอยคลื่นซัดขึ้นถึงที่สูงกว่า 100 เมตรเหนือระดับน้ำทะเลที่คาดไว้

การค้นพบหลักฐานซึ่งชี้ว่าดาวอังคารเคยมีมหาสมุทรทางตอนเหนือ ช่วยฟื้นฟูให้ทฤษฎีเก่าที่เคยเชื่อกันว่ามีน้ำปริมาณมากอยู่บนพื้นผิวดาวอังคารเมื่อหลายล้านปีก่อน กลับมามีความน่าเชื่อถืออีกครั้ง โดยก่อนหน้านี้เคยมีผู้พบหลักฐานยืนยันการเกิดคลื่นยักษ์สึนามิบนดาวอังคารมาแล้ว แต่ไม่ได้เชื่อมโยงกับการชนของอุกกาบาตเช่นครั้งนี้