แคมเปญอื้อฉาว ‘ของลับชาย” บนที่นั่งรถใต้ดินเม็กซิโก

ภาพจากวีดีโอสื่อปฎิกิริยาของผู้ใช้รถไฟใต้ดินกรุงเม็กซิโกซิตี้ต่อ 'ที่นั่งรูปอวัยวะเพศชาย' Image copyright YOUTUBE
คำบรรยายภาพ ภาพจากวีดีโอสื่อปฎิกิริยาของผู้ใช้รถไฟใต้ดินกรุงเม็กซิโกซิตี้ต่อ 'ที่นั่งรูปอวัยวะเพศชาย'

อยู่ดี ๆ รถไฟใต้ดินกรุงเม็กซิโกซิตี้ ก็มีที่นั่งแบบใหม่โผล่ขึ้นมา ทำให้ผู้โดยสารต่างวิจารณ์ว่า ไม่เหมาะสม ทำให้รู้สึกอึดอัด และน่าอับอาย ซึ่งนี่คือเจตนาของผู้ออกแบบ

ที่นั่งถูกหล่อขึ้นเป็นรูปอวัยวะเพศชายยื่นออกมา และมีพนักพิงเป็นรูปหน้าอก เพื่อเน้นให้เห็นถึงปัญหาการล่วงละเมิดทางเพศที่ผู้โดยสารหญิงต้องเผชิญ

คำอธิบายข้างป้ายที่ระบุว่านี่คือที่นั่งสำหรับผู้ชายเท่านั้น เขียนว่า 'เก้าอี้นี้ นั่งแลล้วอึดอัด แต่เทียบไม่ได้กับความรุนแรงทางเพศที่ผู้หญิงต้องรับกรรมรายวัน ระหว่างเดินทาง'

ที่นั่งนี้ไม่ได้ถูกติดตั้งอย่างถาวร แต่เป็นส่วนหนึ่งของการรณรงค์ โดยยูเอ็น วีเมน และเทศบาลนครเม็กซิโกซิตี้ ชื่อ #NoEsDeHombres (โน เอส เด ออมเบรส หรือ Not For Men) ซึ่งมุ่งเน้นให้สังคมเล็งเห็นปัญหาการล่วงละเมิดทางเพศ ที่เกิดขึ้นในระบบขนส่งสาธารณะ

Image copyright YOUTUBE
คำบรรยายภาพ ภาพวีดีโอ แสดงให้เห็นนักแสดงชาย ลงนั่ง แต่ต้องรีบลุกขึ้นด้วยความตกใจ

ปฏิกิริยาตอบสนองมีทั้งบวกและลบ

คลิปวีดีโอของการแสดงเรื่องนี้ มีผู้ชมแล้วกว่า 700,000 ครั้งในช่วง 10 วันที่ผ่านมา ได้รับทั้งคำชม และคำวิจารณ์ว่าเป็นการกระทำที่แบ่งแยกทางเพศและไม่เป็นธรรมกับผู้ชาย

เรอเน โลเปซ เปเรซ หัวหน้าฝ่ายโครงการวิจัยจากเจนเดส (Gendes) องค์กรภาคประชาสังคมของเม็กซิโก ซึ่งทำงานเพื่อส่งเสริมความเท่าเทียมทางเพศ และต่อต้านการล่วงละเมิดทางเพศ กล่าวสนับสนุนแนวคิดนี้ว่านำประเด็นที่สำคัญมาสร้างกระแสให้คนพูดถึงได้ดี แต่ก็เน้นย้ำว่า สังคมไม่ควรมองผู้ชายทุกคนเป็นผู้ร้าย 'สิ่งสำคัญคือจะต้องไม่ประณามผู้ชายทุกคน ว่าใช้ความรุนแรง หรือมีแนวโน้มจะทำร้ายผู้หญิง'

ฮอลลี่ เคอร์ล ผู้ก่อตั้งเว็บไซต์ Stop Street Harassment จากสหรัฐฯ กล่าวว่า การรณรงค์ ควรหันไปเน้นที่องค์ประกอบอื่นซึ่งนอกเหนือจากผู้หญิงบ้าง เนื่องจากตอนที่เธอไปร่วมการสัมนาในหัวข้อ เมืองผู้นำด้านความปลอดภัยของยูเอ็น วีเมน ที่เม็กซิโกซิตี้ เมื่อเดือนที่ผ่านมา สังเกตได้ว่าสังคมผลักภาระรับผิดชอบให้ผู้หญิงมากเกินไป

'บ่อยครั้งที่การริเริ่มเกี่ยวกับความปลอดภัยของผู้หญิง เน้นไปที่สิ่งที่ผู้หญิงควรและไม่ควรปฏิบัติ ดังนั้น น่าชื่นใจที่ได้เห็นการรณรงค์ที่สร้างสรรค์ ซึ่งมุ่งเน้นที่ผู้ชาย'

Image copyright AFP
คำบรรยายภาพ รถไฟใต้ดินของเม็กซิโกซิตี้ มีตู้โดยสารแยกสำหรับผู้หญิงโดยเฉพาะ

ระบบขนส่งสาธารณะของเมืองหลวงเม็กซิโก เป็นที่กล่าวขานว่าไม่ปลอดภัยสำหรับผู้โดยสารหญิง

เมื่อปี 2014 ผลสำรวจที่จัดทำโดยยูกอฟ (YouGov) ของสหราชอาณาจักร เกี่ยวกับปัญหาการล่วงละเมิดในระบบขนส่งสาธารณะทั่วโลก ซึ่งครอบคลุมการล่วงละเมิดทั้งทางคำพูดและทางร่างกาย พบว่าเม็กซิโกซิตี้ถูกโหวตให้เป็นเมืองที่แย่ที่สุด

ช่วงหลายปีที่ผ่านมา ทางการเม็กซิโก ได้พยายามทดลองกลยุทธ์ใหม่ ๆ เพื่อให้ผู้หญิงรู้สึกปลอดภัยมากขึ้น เช่น จัดตู้โดยสารรถไฟแยกเฉพาะสำหรับผู้หญิง และรถโดยสารสำหรับผู้หญิง รวมถึงความร่วมมือทางศิลปะ ชื่อ ลาส บีฮาส เด วิโอเลนเซีย (บุตรสาวแห่งความรุนแรง) ที่ให้ผู้หญิงระเบิดอารมณ์ใส่คนที่ทำร้ายเธอ ด้วยการเปิดเพลงพังค์ และยิงปืนสายรุ้ง

อย่างไรก็ตาม เมื่อปีที่ผ่านมา กลยุทธ์ของนายกเทศมนตรีกรุงเม็กซิโกซิตี้ กลายเป็นกรณีอื้อฉาว เนื่องจากมีการแจกนกหวีดที่มีตราสัญลักษณ์ของเมือง ให้ผู้หญิงเอาไว้เป่าเวลารู้สึกไม่ปลอดภัย ซึ่งผู้ที่วิจารณ์อ้างว่า นี่ไม่ใช่การแก้ปัญหาที่ต้นตอ

เช่น นักข่าวชื่อแอนเดรีย โนเอล เขียนในทวิตเตอร์ส่วนตัวของเธอว่า 'หากการร้องตะโกนไม่ช่วย แล้วสิ่งนี้จะช่วยได้อย่างไร'

ส่วนผู้ใช้ทวิตเตอร์อีกราย เขียนเสียดสีแนวคิดการแจกนกหวีดว่า ทางสำนักงานนายกเทศมนตรี ควรจะแจกลูกแซก เอาไว้ให้คนเขย่าเวลาพบกรณีการคอร์รัปชั่นด้วยเสียเลย

ด้านนินเด ซึ่งเป็นนามสมมุติ กล่าวว่า ต่อให้มีตู้รถไฟที่แยกเฉพาะสำหรับผู้หญิง เธอก็ยังไม่มั่นใจที่จะโดยสาร เนื่องจากเคยโดนผู้ชายทำร้าย และสำเร็จความใคร่ใส่เธอเมื่อปีที่แล้ว ซึ่งนินเด กล่าวว่า ทุกวันนี้พยายามไม่ใช้รถไฟใต้ดินเลย เว้นแต่จะมีเพื่อนไปด้วย และอยากเห็นรัฐบาลลงมือปรับปรุงบริการให้ดีกว่านี้ และเธอไม่คิดว่า 'ที่นั่งรูปอวัยวะเพศชาย' จะช่วยแก้ปัญหาได้

'ดูเหมือนจะมาเยาะเย้ยปัญหาการล่วงละเมิดทางเพศมากกว่า เพราะสถานการณ์จริงไม่ได้เป็นแบบนี้ ฉันรู้สึกโกรธ ที่ไม่มีการลงมืออย่างจริงจังเพื่อกำจัดปัญหาให้หมดไป'

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม