จีนออกสารานุกรมออนไลน์แข่งกับวิกิพีเดียปีหน้า

ภาพหน้าจอวิกิพีเดีย Image copyright PHILIPPE LOPEZ
คำบรรยายภาพ ผู้ใช้งานสามารถเข้าเว็บวิกิพีเดียในจีนได้ แต่เนื้อหาบางส่วนถูกปิดกั้น

จีนจะเปิดตัวสารานุกรรมแห่งชาติออนไลน์ปีหน้า หวังดึงดูดให้คนใช้บริการแทนเว็บไซต์วิกิพีเดีย ที่เนื้อหาบางส่วนถูกปิดกั้นในจีน โครงการนี้มีการใช้คนมากกว่า 20,000 คน และเตรียมบรรจุเนื้อหาราว 300,000 เรื่อง

เนื้อหาแต่ละเรื่องจะมีความยาวอย่างน้อย 1,000 คำ และเขียนขึ้นโดยนักวิชาการมหาวิทยาลัยของรัฐที่ได้รับคัดเลือก ต่างจากเว็บไซต์วิกิพีเดียที่ใช้อาสาสมัครในการเขียนข้อมูล และเปิดให้คนเข้าไปแก้ไขข้อมูลได้

ปัจจุบันผู้ใช้สามารถเข้าเว็บไซต์วิกิพีเดียในประเทศจีนได้ แต่เนื้อหาบางส่วนถูกปิดกั้น

นายหยาง มู่จือ หัวหน้าบรรณาธิการของโครงการนี้ ซึ่งเป็นประธานสมาคมจำหน่ายจ่ายแจกหนังสือและวารสารจีน กล่าวในการให้ข้อมูลเกี่ยวกับโครงการนี้เมื่อเดือนที่แล้วว่า สารานุกรมจีน "ไม่ใช่หนังสือ แต่เป็นกำแพงเมืองจีนแห่งวัฒนธรรม"

นายหยาง ซึ่งเห็นว่าวิกิพีเดียเป็นคู่แข่ง กล่าวด้วยว่า จีนกำลังเผชิญกับแรงกดดันระหว่างประเทศให้ผลิตเนื้อหาโดยใช้ช่องทางของตัวเอง เพื่อแนะแนวทางแก่ "ประชาชนและสังคม"

Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ รัฐบาลจีนต้องลงมาแข่งขันโดยตรงกับบริษัทในประเทศที่มีสารานุกรมออนไลน์ของตัวเอง อย่างเช่น ไป่ตู้ และ ฉีหู่ 360

สารานุกรมจีนได้รับการตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อปี 1993 ในรูปแบบของสิ่งพิมพ์ โดยได้รับการสนับสนุนจากนักวิชาการ และมีการเปิดตัวฉบับปรับปรุงใหม่ในปี 2012

แต่ผู้ไม่เห็นด้วยระบุว่า โครงการที่ได้รับการสนับสนุนเงินทุนจากรัฐบาลตัดทอน หรือบิดเบือนเนื้อหาเพื่อจุดประสงค์ทางการเมือง

แนวคิดในการผลิตสารานุกรมออนไลน์ของจีนได้รับการอนุมัติเมื่อปี 2011 แต่เพิ่งมีการเริ่มดำเนินงานเมื่อไม่นานมานี้

โครงการนี้จะทำให้รัฐบาลต้องลงมาแข่งขันโดยตรงกับบริษัทในประเทศที่มีสารานุกรมออนไลน์ของตัวเอง อย่างเช่น ไป่ตู้ และ ฉีหู่ 360 รวมถึง วิกิพีเดีย ซึ่งเป็นช่องทางที่ใหญ่ที่สุด

ปัจจุบัน ผู้ใช้งานในจีนแผ่นดินใหญ่สามารถอ่านเนื้อหาในวิกิพีเดียได้บางอย่าง แต่การค้นหาหัวข้อที่อ่อนไหวอย่างเช่น ดาไล ลามะ และ ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ถูกปิดกั้น

Image copyright TWITTER
คำบรรยายภาพ สัปดาห์ที่แล้ว ทางการตุรกีได้ปิดกั้นการเข้าถึงเว็บไซต์วิกิพีเดียภายในประเทศโดยไม่บอกเหตุผล

ทาฮา ยัสเซรี นักวิจัยสถาบันอินเทอร์เน็ตอ็อกซ์ฟอร์ด บอกบีบีซีว่า ความต้องการข้อมูลข่าวสารในจีน ทำให้คนต้องใช้เครื่องมือต่อต้านการกรองข้อมูลในการเข้าวิกิพีเดีย การทำเช่นนี้เป็นการกระทำที่ห่างไกลจากอุดมคติของการเป็นรัฐเผด็จการ

"ดังนั้น โครงการนี้จึงเป็นการดึงดูดให้ผู้ใช้งานหันมารับเนื้อหาที่ทางการรับรองมากขึ้น" ยัสเซรี กล่าว

ส่วน จอสส์ ไรท์ เพื่อนร่วมงานของเขา กล่าวว่าช่องทางนี้อาจเป็น "การมอบประสบการณ์ 'จีน' ที่ไม่เหมือนใครมากขึ้น ซึ่งผู้ใช้งานในประเทศน่าจะชอบ"

นักเขียน 'คุณภาพสูง'

ในบทความของหนังสือพิมพ์ของจีนแผ่นดินใหญ่เมื่อปีที่แล้ว นายหยาง กล่าวว่าความน่าดึงดูดของวิกิพีเดียในจีนน่าประทับใจ

Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ รัสเซียเคยประกาศในปี 2014 ว่าจะสร้างวิกิพีเดียเวอร์ชั่นทางเลือก เพื่อให้ข้อมูลเกี่ยวกับรัสเซียที่น่าเชื่อถือมากกว่าเดิม

แต่เขากล่าวว่า "เรามีทีมนักเขียนที่ใหญ่ที่สุดและคุณภาพสูงที่สุดในโลก เป้าหมายของเราไม่ใช่การตามให้ทัน แต่คือการแซงหน้า"

เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว เจ้าหน้าที่ทางการตุรกีปิดกั้นการเข้าถึงวิกิพีเดียภายในประเทศโดยไม่ให้เหตุผล

ปี 2014 รัสเซียประกาศแผนการสร้างเวอร์ชั่นทางเลือกของวิกิพีเดีย โดยมีเป้าหมายเพื่อให้ข้อมูลเกี่ยวกับประเทศรัสเซียที่ดีกว่าวิกิพีเดียช่องทางเดิม

ข่าวที่เกี่ยวข้อง