อังกฤษเริ่มทดลองสอนคณิตศาสตร์วิถีเอเชีย
อุปกรณ์ของท่านไม่สามารถใช้งานเครื่องเล่นสื่อได้

อังกฤษเริ่มทดลองสอนคณิตศาสตร์วิถีเอเชีย

การศึกษาระดับปฐมวัยในสหราชอาณาจักรอยู่แถวหน้าในหมู่ชาติตะวันตก แต่เมื่อพูดถึงวิชาคณิตศาสตร์แล้ว อังกฤษเองกำลังมองไปที่เอเชีย ด้วยเชื่อว่าครูด้านคณิตศาสตร์ควรเรียนรู้วิธีการสอนวิชาคำนวณจากโลกตะวันออก โดยเฉพาะหลังจากที่ประเทศในแถบเอเชียได้คะแนนติดอันดับสูงสุดหลายปีซ้อนจากผลการสอบ PISA ซึ่งเป็นโครงการประเมินผลนักเรียนร่วมกับนานาชาติของเด็กอายุ 15 ปี

Image copyright OECD
คำบรรยายภาพ ประเทศในเอเชียมีผลการสอบ PISA ที่นำหลาย ๆ ประเทศในโลกตะวันตก

ตั้งแต่ปี 2014 กระทรวงศึกษาธิการในอังกฤษจัดตั้งศูนย์คณิตศาสตร์ขึ้นทั่วประเทศ 35 แห่ง โดยมีจุดประสงค์เพื่อแลกเปลี่ยนความรู้กับครูวิชาคำนวณจากเซี่ยงไฮ้และสิงคโปร์ และเพื่อสอนครูคณิตศาสตร์ในโรงเรียนระดับประถมอื่น ๆ ทั่วอังกฤษให้ใช้วิธีการสอนแบบเอเชียที่เรียกว่า Maths Mastery ในการนี้ กระทรวงฯ จัดสรรงบประมาณพิเศษเกือบสองพันล้านบาทเพื่อส่งเสริมการศึกษาคณิตศาสตร์และให้ครูเลขได้รับการฝึกที่จะสอนเด็กโดยใช้วิธีแบบ 'เอเชีย'

Image copyright Maths Mastery
คำบรรยายภาพ อังกฤษตั้งศูนย์คณิตศาสตร์ทั่วประเทศเพื่อฝึกครูให้สามารถสอนเลขวิถี 'เอเชีย'

วิธีการสอนคำนวณแบบอังกฤษ

ในระดับประถมศึกษา ครูประจำชั้นในอังกฤษจะเป็นครูผู้สอนเด็ก ๆ เกือบทุกวิชา ตั้งแต่ ภาษาอังกฤษ ประวัติศาสตร์ วิทยาศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ศาสนา รวมทั้งคณิตศาสตร์ แต่ละห้องเรียนจะมีเด็กนักเรียนไม่เกิน 30 คน และจะมีครูผู้ช่วยอีกหนึ่งคน

Image copyright BBC Thai
คำบรรยายภาพ ครูผู้ช่วยกำลังอธิบายให้เด็ก ๆ ฟังว่าการแก้ปัญหาอาจจะมีมากกว่าหนึ่งวิธี

ในอดีตก่อนที่จะรับหลักสูตร Mastery มาใช้ ครูอังกฤษจะแบ่งเด็กในวิชาคำนวณออกเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4-6 คนแล้วแต่ความสามารถของเด็ก เช่นเด็กที่ดูจะมีความสามารถด้านคณิตศาสตร์ จะนั่งเรียนในกลุ่มเด็กเก่งคำนวณ แบบฝึกหัดที่ได้จะยากกว่าเด็กกลุ่มอื่นแม้จะอยู่ในห้องเรียน และเรียนในหัวข้อเดียวกันก็ตาม ทางโรงเรียนไม่เน้นให้เด็กทำโจทย์เลขทุกวัน แต่เน้นความเข้าใจมากกว่า ส่วนในระดับมัธยมศึกษา ความแตกต่างจะมีให้เห็นน้อยลง ครูคณิตศาสตร์เป็นครูเฉพาะทางที่จบจากสายคำนวณหรือได้คะแนนสอบคณิตในระดับมัธยมปลายที่ดีเยี่ยม

การสอนเลขแบบเอเชีย

โจนาธาน อีสต์ ครูคณิตศาสตร์จากโรงเรียนแอชเบินนัม (Ashburnham Community School) ในกรุงลอนดอน ซึ่งเป็นหนึ่งในโรงเรียนประถมที่เข้าโครงการการสอนเลขแบบ Mastery

Image copyright BBC Thai
คำบรรยายภาพ โจนาธาน อีสต์ เป็นครูสอนคณิตศาสตร์ที่โรงเรียนแอชเบินนัมในกรุงลอนดอนที่รับวิถีการสอนแบบเอเชียมาใช้

มีโอกาสไปศึกษาวิธีการสอนเลขจากทั้งเซี่ยงไฮ้และสิงคโปร์ เปรียบเทียบความแตกต่างของระบบการสอนให้บีบีซีไทยฟังว่า

1. ในเอเชีย จำนวนนักเรียนต่อห้องมากกว่าในอังกฤษ บางห้องเรียนมีเด็กมากถึง 50 คน

2. ครูคณิตศาสตร์ในเอเชีย โดยเฉพาะที่เซี่ยงไฮ้และสิงคโปร์ เป็นครูเฉพาะทาง ที่ได้รับการฝึกฝนหลายปี เพื่อสอนคำนวณโดยเฉพาะ

3. หลักสูตรที่อัดแน่นในอังกฤษทำให้เด็กดูเหมือนจะเรียนเร็วแต่ไม่เข้าใจอย่างถ่องแท้ นายอีสต์พบว่าในเอเชีย เนื้อหาจะเน้นเจาะลึกมากกว่าที่จะเร่งให้เด็กเรียนหัวข้อต่อไปโดยที่พื้นฐานยังไม่แน่นพอ

4. ไม่มีการแบ่งกลุ่มในห้องเรียนเดียวกัน เด็กในเอเชียจะเรียนคำนวณไปพร้อม ๆ กัน หากมีเด็กบางคนที่ยังไม่เข้าใจ ครูจะอธิบายเสริมให้นอกเวลาเรียน

Image copyright BBC Thai
คำบรรยายภาพ โรงเรียนแอชเบินนัมมีโครงการแลกเปลี่ยนครูระหว่างอังกฤษและเซี่ยงไฮ้

การสอบ

เอกลักษณ์ของการเรียนในระบบอังกฤษคือไม่มีการสอบแบ่งเกรดทุกสิ้นปี ในระดับประถม ผลการเรียนของเด็กในแต่ละวิชาจะระบุเพียงว่า อยู่ในเกณฑ์ดีเยี่ยม ปานกลาง หรือต้องปรับปรุง เท่านั้น ซึ่งตรงนี้ รูเพิร์ต สเวซีย์ ครูเลขจากโรงเรียนตากพิทยาคม และเคยมีประสบการณ์สอนคณิตศาสตร์ในอังกฤษ เน้นให้บีบีซีไทยฟังว่า เมื่อไม่มีเกรด เด็กจะเรียนเพราะสนุกกับการเรียนมากกว่า เขาคิดว่าการสอบทำให้ทั้งครู เด็กและผู้ปกครองเครียดและเรียนเพื่อสอบให้ได้คะแนนดี ๆ ไม่ว่าจะเข้าใจอย่างถ่องแท้หรือไม่ก็ตาม และยกตัวอย่างว่า "เด็กไทยเรียนพิเศษมากเกินไป" ซึ่งเขาคิดว่าสาเหตุน่าจะมาจากการที่เด็กต้องการได้คะแนนสอบที่ดี

Image copyright BBC Thai
คำบรรยายภาพ รูเพิร์ต สเวซีย์ ครูสอนเลขจากโรงเรียนตากพิทยาคมคิดว่าเด็กไทยเรียนพิเศษมากเกินไป

เนื่องจากในเอเชียมีการสอบแข่งขัน เด็กแต่ละคนใช้เวลาในการทำแบบฝึกหัดและติวเข้มมากกว่าเด็กในอังกฤษ นายสเวซีย์บอกว่า ข้อดีก็คือเด็กเอเชียตอบโจทย์ได้เร็ว แต่ข้อเสียคือความสามารถในการหาวิธีแก้ปัญหาคณิตศาสตร์ "นอกกรอบ" ด้อยลง

เฮนเรียตตา มัวร์ จากมหาวิทยาลัยลอนดอนเห็นด้วยว่า ความเชื่อแบบเอเชียที่ว่า "ความพยายามอยู่ที่ไหนความสำเร็จอยู่ที่นั่น" ทำให้เด็กทุ่มไปกับการทำแบบฝึกหัดอย่างหนัก เวลาที่จะใช้เพื่อความคิดสร้างสรรค์พลิกแพลงหาวิธีใหม่ ๆ ในแก้ปัญหาเลขจึงแทบไม่มี

การประยุกต์ทั้งสองระบบ

แม้กระทรวงศึกษาธิการของอังกฤษจะเล็งเห็นว่าวิธีการสอนวิชาคำนวณแบบเอเชีย ทั้งในเซี่ยงไฮ้ และสิงคโปร์ ประสบความสำเร็จในระดับหนึ่ง แต่ทางกระทรวงฯ ก็ยังไม่พร้อมที่จะรับระบบการสอนทั้งหมดบรรจุในหลักสูตร และเลือกที่จะประยุกต์ทั้งระบบเอเชียและอังกฤษเข้าด้วยกันมากกว่า นายสเวซีย์อธิบายให้บีบีซีไทยฟังถึงหนึ่งในสาเหตุว่า สำหรับครูคณิตศาสตร์ที่สอนเด็กทั้งในอังกฤษและเอเชีย ความแตกต่างที่เขาเห็นเด่นชัดคือ "ผู้ปกครอง" พ่อแม่ในเอเชียพร้อมที่จะจ่ายเพื่อให้ลูกได้เรียนพิเศษ ไม่ว่าจะเป็นที่ศูนย์ติวคำนวณหรือหาครูมาสอนที่บ้าน ในขณะที่ผู้ปกครองในอังกฤษส่วนใหญ่ไม่เห็นด้วยกับวิธีการนี้ และคงจะไม่สนับสนุนให้เด็กใช้เวลานอกเวลาเรียนไปกับการฝึกฝนและทำแบบฝึกหัดคำนวณ

Image copyright BBC Thai
คำบรรยายภาพ แครี เดมพ์ซี มีลูกวัย 7 ขวบซึ่งกำลังเรียนวิชาคำนวณแบบเอเชียที่โรงเรียนประถมในกรุงลอนดอน

นางแครี เดมพ์ซี คุณแม่ซึ่งมีลูกวัย 7 ขวบในโรงเรียนประถมแห่งหนึ่งที่ใช้ระบบ Mastery ในการสอนคณิตศาสตร์บอกบีบีซีไทยว่าเธอไม่เห็นด้วยกับการทำแบบฝึกหัดมากมาย "ฉันไม่ชอบให้ลูกชายของฉันทำการบ้านเลขทุกวัน ฉันเป็นแม่ ไม่ใช่ครูสอนเลข ฉันไม่อยากจะเอาเวลาที่ฉันควรจะได้เล่นกับลูกมานั่งจ้ำจี้จำไชให้ลูกทำการบ้านเลข ฉันว่ามีการบ้านอาทิตย์ละครั้งก็มากเกินไปแล้ว" อย่างไรก็ดี นางแครี ยอมรับว่าเมื่อ ร.ร.ปรับวิธีสอนคณิตศาสตร์ ลูกชายชอบทำการบ้านมากขึ้น

Image copyright BBC Thai
คำบรรยายภาพ ห้องเรียนในโรงเรียนแอชเบินนัมซึ่งเด็กๆ กำลังเรียนวิชาคณิตศาสตร์อยู่

นายอีสต์สรุปให้บีบีซีไทยฟังคร่าวๆ ว่า ณ เวลานี้ หลักสูตรการสอนคณิตศาสตร์ของอังกฤษแบบ Mastery คือ ไม่มีการแบ่งกลุ่มเด็กตามความสามารถ ในระดับประถมเนื้อหาไม่แน่นเหมือนในอดีต ครูคณิตศาสตร์ใช้เวลาสอนในแต่ละหัวข้อนานขึ้น "สิ่งที่ทางโรงเรียนขอความร่วมมือจากผู้ปกครองก็คือ ขอให้ช่วยดูแลเด็กในระดับประถมทำการบ้านเลขทุกวัน วันละสิบนาที" นายอีสต์คิดว่า ด้วยโครงสร้างทางสังคมที่ต่างกัน อังกฤษคงไม่พร้อมที่จะมีครูเลขโดยเฉพาะ แบบเอเชีย และจำนวนเด็ก 30 คนต่อห้องกำลังพอดี

กระทรวงศึกษาฯ อังกฤษหวังว่า ภายในปี 2020 จะมีโรงเรียนในอังกฤษ 8,400 แห่งใช้หลักสูตรแบบ 'เอเชีย'