นักวิจัยสหรัฐฯ ปรับปรุงยาปฏิชีวนะให้ "สุดแกร่ง" เพิ่มประสิทธิภาพฆ่าเชื้อแบคทีเรียได้พันเท่า

เชื้อแบคทีเรีย Image copyright SPL

ทีมนักวิจัยในสหรัฐฯ ประสบความสำเร็จในการปรับปรุงยาแวนโคมัยซิน (Vancomycin) ให้สามารถต่อต้านเชื้อแบคทีเรียได้มากขึ้น 1,000 เท่า นับเป็นความก้าวหน้าครั้งสำคัญที่นักวิจัยหวังว่าจะช่วยโลกต่อสู้กับภัยคุกคามจากการติดเชื้อดื้อยาปฏิชีวนะ

แวนโคมัยซิน เป็นยาปฏิชีวนะที่แพทย์สั่งจ่ายเพื่อรักษาคนไข้มานาน 60 ปี และสามารถต่อต้านการติดเชื้อได้อย่างมีประสิทธิภาพ อย่างไรก็ตาม เมื่อเร็ว ๆ นี้เพิ่งจะพบหลักฐานที่บ่งชี้ว่าเชื้อแบคทีเรียเริ่มดื้อยาชนิดนี้

ผลงานวิจัยชิ้นล่าสุดนี้ตีพิมพ์ในวารสาร Proceedings of the National Academy of Sciences โดยทีมนักวิทยาศาสตร์จากสถาบันวิจัยสคริปส์ (The Scripps Research Institute) ได้ปรับปรุงยาแวนโคมัยซินให้มีกลไกการทำงานที่เป็นอิสระ 3 แบบในการฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ช่วยให้เชื้อเกิดการดื้อยาได้ยากขึ้น นักวิจัยหวังว่าแพทย์จะใช้ยาแวนโคมัยซินที่ได้รับการปรับปรุงสูตรแล้วไปใช้รักษาคนไข้ได้โดยใช้ปริมาณยาน้อยลง และไม่ต้องกลัวว่าจะเกิดภาวะเชื้อดื้อยาขึ้น

นักวิจัยบอกว่า ยาแวนโคมัยซินสูตรที่ได้รับการปรับปรุงใหม่จะมีกลไกทำงาน 3 แบบที่เข้าไปรบกวนกระบวนการก่อตัวของผนังเซลล์ของแบคทีเรียในลักษณะที่แตกต่างกันออกไป ทำให้แม้เชื้อจะพัฒนาตัวเองให้สามารถต้านทานกลไกการทำงานแบบหนึ่งของยาได้ ก็จะถูกกลไกที่เหลืออยู่อีก 2 แบบฆ่าอยู่นั่นเอง

เดล โบเกอร์ หัวหน้าทีมวิจัย บอกว่า การค้นพบครั้งนี้ทำให้แวนโคมัยซิน เป็นยาปฏิชีวนะชนิดแรกที่มี "กลไกการทำงานอิสระ" 3 แบบในการฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งงานวิจัยพบว่ายาสามารถฆ่าเชื้อ Enterococci ทั้งชนิดธรรมดาและชนิดดื้อยาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

องค์การอนามัยโลกเตือนว่า ปัญหาเชื้อดื้อยาปฏิชีวนะคือหนึ่งในภัยคุกคามร้ายแรงต่อการสาธารณสุข ความมั่นคงด้านอาหาร และการพัฒนาของโลก เพราะหากเกิดโรคระบาดใหญ่ขึ้นก็จะทำให้แพทย์รักษาผู้ป่วยได้ยากลำบากเพราะยามีประสิทธิภาพในการฆ่าเชื้อน้อยลง

ข่าวที่เกี่ยวข้อง