อินโดนีเซีย “นับเกาะ” เพื่อปกป้องดินแดนและทรัพยากร

เกาะเล็กๆ แห่งหนึ่งในประเทศอินโดนีเซีย Image copyright AULIA/UNDP INDONESIA
คำบรรยายภาพ การขึ้นทะเบียนเกาะจะช่วยขยายอธิปไตยของอินโดนีเซียออกไปยังผืนน้ำโดยรอบ

อินโดนีเซียเป็นประเทศที่มีเกาะจำนวนมากจนไม่เคยนับหรือตั้งชื่อได้ทั้งหมด แต่ขณะนี้กำลังมีความพยายามขึ้นทะเบียนเกาะทั้งหมดอย่างเป็นทางการเพื่อปกป้องอธิปไตย

รัฐบาลอินโดนีเซีย เตรียมขึ้นทะเบียนเกาะทั้งหมดของประเทศให้เสร็จสิ้นภายในการประชุมสหประชาชาติเดือน ส.ค.นี้ โดยหวังว่าการขึ้นทะเบียนเกาะที่มีอยู่ทั้งหมดอย่างเป็นทางการกับสหประชาชาติ จะช่วยให้อินโดนีเซียปกป้องอธิปไตยทางเขตแดนและทรัพยากรประมงที่อุดมสมบูรณ์เอาไว้ได้

อินโดนีเซียเป็นประเทศหมู่เกาะที่ใหญ่ที่สุดในโลก จากการประเมินในอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทางทะเลปี 1996 (UNCLOS) ระบุว่า อินโดนีเซียมีเกาะทั้งสิ้นราว 17,508 เกาะ โดยอนุสัญญาฉบับนี้ กำหนดเงื่อนไขการตั้งชื่อเกาะที่สามารถขึ้นทะเบียนอย่างเป็นทางการว่า ต้องมีคนท้องถิ่นอย่างน้อย 2 คน รู้จักชื่อนั้น

Image copyright ASRI/UNDP INDONESIA
คำบรรยายภาพ เกาะบันกิน เบลล์ มีผู้อาศัยอยู่เป็นบางฤดูกาลประมาณ 25 ครอบครัว

อินโดนีเซีย มีอาณาบริเวณครอบคลุมพื้นที่ 1.9 ล้านตารางกิโลเมตร จึงไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะนับเกาะทั้งหมดตามเกณฑ์ของสหประชาชาติ เช่น บริเวณนอกชายฝั่งกรุงจาการ์ตาที่มีเกาะสวยงามนับพันแห่งให้ชาวเมืองใช้เป็นสถานที่พักผ่อนในช่วงวันหยุด ซึ่งไม่มีใครทราบตัวเลขที่ชัดเจนของเกาะบริเวณนั้น

อย่างไรก็ตาม ในที่ประชุมสหประชาชาติว่าด้วยมาตรฐานการตั้งชื่อทางภูมิศาสตร์ครั้งล่าสุด เมื่อปี 2012 รัฐบาลอินโดนีเซียขึ้นทะเบียนเกาะที่ระบุตำแหน่งและชื่อได้แล้ว 13,466 เกาะ

Image copyright UNDP INDONESIA
คำบรรยายภาพ มีเกาะขนาดเล็กหลายแห่งที่ถูกล้อมรอบด้วยแนวปะการัง

ด้านทีมงานนับเกาะของกระทรวงกิจการทางทะเลและประมง ระบุกับบีบีซีว่า ต้องการจะเพิ่มชื่อให้ได้อย่างน้อย 1,700 เกาะ ในการประชุมครั้งต่อไปในเดือน ส.ค.นี้ นายบาล็อค บุดียานโต หัวหน้าทีมนับเกาะ กล่าวว่า ตัวเลขนี้น่าจะเพิ่มขึ้นอีก เนื่องจากยังอยู่ในขั้นตอนการตรวจสอบและยืนยัน

Image copyright AULIA/UNDP INDONESIA

วิธีการทำงานของทีมงานนับเกาะ เจ้าหน้าที่จะต้องเดินทางไปยังเกาะนั้นๆ เพื่อบันทึกตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ ชื่อ ความหมายของชื่อ ประวัติศาสตร์ในพื้นที่ ข้อมูลเกี่ยวกับลักษณะทางภูมิศาสตร์ และประวัติศาสตร์เชิงภูมิศาสตร์ เพื่อนำกลับมาบันทึกลงในฐานข้อมูล

อย่างไรก็ตาม นายบาล็อค กล่าวว่า งานนับเกาะจะไม่มีวันสิ้นสุด เนื่องจากสภาพทางภูมิศาสตร์เปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา และทุกวันนี้ยังพบว่ามีเกาะใหม่เกิดขึ้นจากแผ่นดินไหวและภูเขาไฟระเบิดด้วย

การปกป้องอัตลักษณ์ของชาติ

ความพยายามนับและขึ้นทะเบียนชื่อเกาะของอินโดนีเซีย มีเป้าหมายเพื่อปกป้องดินแดนและทรัพยากรทางธรรมชาติ หากเกาะที่อยู่ห่างออกไปได้รับการรับรองจากยูเอ็น ก็จะช่วยให้อินโดนีเซีย สามารถอ้างกรรมสิทธิ์เหนือผืนน้ำโดยรอบ ซึ่งบางส่วนยังเป็นที่ถกเถียงกับประเทศเพื่อนบ้าน

คำบรรยายภาพ การมีเกาะที่ขึ้นทะเบียนรับรองมากขึ้นจะช่วยให้อินโดนีเซียขยายอธิปไตยเหนือผืนน้ำโดยรอบได้

นางซูซาน เฮราวาตี จากพันธมิตรประชาชนเพื่อการประมงที่เป็นธรรม (Kiara) กล่าวกับบีบีซีว่า เกาะในอินโดนีเซียราวร้อยละ 60 ไม่มีชื่อหรือไม่มีสถานะอย่างเป็นทางการ ดังนั้น จึงอาจทำให้ประเทศอื่นมาอ้างกรรมสิทธิ์ได้

แต่นอกจากประเด็นอธิปไตยแล้ว การขึ้นทะเบียนเกาะกับสหประชาชาติจะช่วยป้องกันไม่ให้บริษัทเอกชนเข้ามาหาประโยชน์ด้วย เช่น ในกรณีที่เคยมีผู้เข้ามายึดเกาะสร้างรีสอร์ท และไล่ที่คนท้องถิ่นถึง 109 ครอบครัว

เมื่อปี 2002 อินโดนีเซีย เคยสูญเสียเกาะให้กับมาเลเซียไป 2 เกาะ หลังศาลยุติธรรมระหว่างประเทศมีคำตัดสินในกรณีพิพาทเรื่องดินแดน และสูญเสียเกาะ 2 แห่งให้กับติมอร์เลสเต ตอนประกาศเอกราช

ข่าวที่เกี่ยวข้อง