แอปฯ “เทเลแกรม”: กลยุทธ์ในโลกออนไลน์ของกลุ่มไอเอส

เทเลแกรม Image copyright Getty Images

การใช้สื่อสังคมของกลุ่มไอเอสได้รับความสนใจอีกครั้ง หลังจากที่พวกเขาใช้แอปพลิเคชันส่งข้อความที่ชื่อว่าเทเลแกรม อ้างว่าอยู่เบื้องหลังการก่อการร้ายที่กรุงลอนดอนเมื่อวันที่ 3 มิ.ย. ที่ผ่านมา

ไอเอสให้ความสำคัญแนวรบบนโลกดิจิทัลพอ ๆ กับแนวรบภาคพื้นดิน และมักยกย่องสรรเสริญกลุ่มคนที่ถูกสังหารขณะกำลังผลิตวิดีโอหรือเนื้อหาสำหรับโลกดิจิทัลว่าเป็นผู้สละชีพเพื่อความเชื่อของกลุ่มตน

เช่นเดียวกับกลุ่มติดอาวุธอื่น ไอเอสใช้สื่อสังคมและเว็บไซต์มาตลอดเพื่อโฆษณาชวนเชื่ออุดมการณ์ของกลุ่มและหาสมาชิกใหม่เข้าร่วม

แม้ว่าไอเอสเป็นกลุ่มที่ใช้สื่อสังคมมายาวนานกลุ่มหนึ่ง แต่การเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญเกิดขึ้นเมื่อเดือนกันยายน 2015 ตอนที่พวกเขาหันไปใช้แอปฯ เทเลแกรมเป็นช่องทางการสื่อสารอย่างเป็นทางการของกลุ่ม ไอเอสใช้แอปฯ เทเลแกรมส่งข้อความที่ต้องใช้รหัสเข้า เพราะมีปัญหากับทวิตเตอร์มานานแล้ว โดนทวิตเตอร์ระงับบัญชีของพวกเขาอย่างต่อเนื่อง พอหันไปใช้แอปฯ ตัวอื่น ๆ ที่รู้จักกันน้อยกว่าทวิตเตอร์ ก็ถูกเพิกถอนบัญชีเช่นกัน

การหันไปใช้เทเลแกรมของไอเอสเกิดขึ้นในจังหวะที่เหมาะ เพราะตรงกับช่วงที่เทเลแกรมติดตั้งลูกเล่นใหม่ที่เรียกว่า "แชนแนล" หรือช่องที่ทำให้ผู้ใช้สามารถส่งข้อมูลได้โดยไม่จำกัดจำนวนผู้รับ และได้กลายเป็นเครื่องมือให้กลุ่มนักรบไอเอสบนโลกออนไลน์นำไปใช้หาประโยชน์

Image copyright NASHIR/NASHIR NEWS AGENCY

การใช้เทเลแกรมของไอเอสไม่สามารถหลุดรอดสายตาของฝ่ายที่คอยติดตามความเคลื่อนไหวได้ พวกเขาหายเงียบไปเมื่อเดือนสิงหาคม 2016 หลังจากที่บัญชีอย่างเป็นทางการถูกระงับหลายครั้ง

แต่เนื่องจากนักรบไอเอสบนโลกออนไลน์ได้สร้าง "แชนเนล" ขึ้นมาหลายช่อง เป็นช่องกระจกเงาที่มีเนื้อหาซ้ำแบบช่องทางการที่ถูกปิดไป และช่องกระจกเงาเหล่านี้ก็เผยแพร่ข้อมูลชุดเดียวกันและในเวลาไล่เลี่ยกันกับที่ข้อมูลถูกเผยแพร่ออกมาจากศูนย์ปฏิบัติการด้านสื่อของไอเอส รวมทั้งจากสำนักข่าวอามักที่นำเสนอข่าวสารอย่างเป็นทางการของไอเอสด้วย ช่องกระจกเงาเหล่านี้ได้ชื่อว่าเป็นเครือข่ายการแพร่กระจายข่าวอย่างเป็นทางการให้กับไอเอส

ช่องกระจกเงาที่มีชื่อว่า สำนักข่าวนาชีร์ ก็ถูกระงับอยู่บ่อยครั้ง แต่วิธีรับมืออีกขั้นของนักรบไอเอสคือแอบตั้งบัญชีหรือช่องขึ้นมาเงียบ ๆ และรอให้มีผู้ติดตามจำนวนมากเสียก่อน จึงค่อยเปลี่ยนรูปลักษณ์แสดงตนว่าเป็นกลุ่มไอเอสในภายหลัง

ช่องเหล่านี้จะโฆษณาช่องกระจกเงาอื่น ๆ และเชิญชวนผู้ติดตามให้เผยแพร่ช่องเหล่านั้นต่อ ๆ ไป บางช่องที่ไม่สามารถโฆษณาได้ตรง ๆ บนสื่อสังคมที่ดัง ๆ ก็จะไม่มีความเคลื่อนไหวที่โดดเด่น ทั้งนี้เพื่อไม่ให้ตกเป็นที่สงสัยและโดนระงับในที่สุด

นี่ทำให้พวกเขาสามารถดึงผู้ติดตามได้จำนวนมาก และถึงแม้บัญชีมักจะโดนลบทิ้งก่อนที่จำนวนผู้ติดตามจะถึงพันคน แต่ข้อมูลก็ไปถึงกลุ่มผู้สนับสนุนซึ่งนำไปเผยแพร่ต่ออีกทอดแล้ว

เนื่องจากเทเลแกรมไม่อนุญาตให้ค้นหาข้อมูลสาธารณะที่อยู่ในแอปฯ ทำให้ไม่สามารถประเมินได้ว่า มีผู้ใช้ที่สนับสนุนกลุ่มไอเอสจริง ๆ อยู่มากน้อยแค่ไหน

Image copyright IS PROPAGANDA

สำนักข่าวบีบีซีได้สอบถามไปยังเทเลแกรมถึงความเคลื่อนไหวของไอเอสบนแอปฯ ของเทเลแกรม แต่ยังไม่ได้รับคำตอบ

อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่เดือนธันวาคมปีที่แล้ว เทเลแกรมได้โฆษณาว่า พยายามที่จะปิดช่องที่หนุนไอเอสที่เคลื่อนไหวบนแอปฯ ของตน

เมื่อเร็ว ๆ นี้ สำนักข่าวนาชีร์ยังได้เชิญชวนผู้ติดตามบนเทเลแกรมให้เผยแพร่เนื้อหาผ่านทวิตเตอร์และเฟซบุ๊กด้วย

พวกเขายังได้สร้างบัญชีอินสตาแกรมและเผยแพร่เนื้อหาเป็นภาษาอังกฤษด้วย โดยเริ่มเผยแพร่เนื้อหาเป็นภาษาอังกฤษเป็นครั้งแรกหลังเหตุโจมตีที่สะพานเวสต์มินสเตอร์เมื่อวันที่ 22 มี.ค.

นายชาร์ลี วินเทอร์ จากศูนย์ระหว่างประเทศเพื่อการศึกษาแนวคิดสุดโต่งและความรุนแรงทางการเมือง เห็นว่ากลุ่มไอเอสประสบความสำเร็จในการใช้เทเลแกรมเป็นเครื่องมือในการต่อสู้ และดูเหมือนว่าเทเลแกรมรับมือกับผู้สนับสนุนไอเอสโดยที่ไม่มีการวางแผนอย่างเป็นรูปธรรม

นางแอมเบอร์ รัดด์ รัฐมนตรีมหาดไทยสหราชอาณาจักร บอกว่าเทเลแกรมเป็นหนึ่งในบริษัทด้านเทคโนโลยี ที่เธอต้องการให้ใช้มาตรการที่แข็งกร้าวกว่านี้ในการจัดการกับผู้ใช้ที่หนุนไอเอส

อย่างไรก็ตาม นายวินเทอร์เห็นว่า ไอเอสประสบความสำเร็จน้อยลงในความพยายามที่จะโฆษณาชวนเชื่อแนวคิดของกลุ่มผ่านสื่อสังคมช่องทางอื่น เทเลแกรมเป็นช่องทางที่ไอเอสประสบความสำเร็จมากที่สุด แต่การพึ่งพาเทเลแกรมอาจให้ผลเสียมากกว่าผลดี เพราะผู้สนับสนุนเข้าไปใช้แอปฯ นี้เพียงอย่างเดียว แทนที่จะใช้เพื่อเผยแพร่ข่าวสารให้กับไอเอส

ข่าวที่เกี่ยวข้อง