เลือกตั้งอังกฤษ: ทำความรู้จัก “รัฐพิธีพระราชดำรัสสมเด็จพระราชินี”

ควีน Image copyright PA

ในขณะที่การหารือกับพรรคเดโมแครติก ยูเนียนนิสต์ (ดียูพี) เพื่อทำความตกลงหนุนพรรคคอนเซอร์เวทีฟเป็นรัฐบาลยังไม่เสร็จสิ้น ขณะนี้บีบีซีเข้าใจว่า รัฐบาลอังกฤษได้เลื่อนหมายกำหนดการรัฐพิธีพระราชดำรัสสมเด็จพระราชินี (Queen's Speech) ซึ่งเดิมจะจัดขึ้นในวันที่ 19 มิ.ย.นี้ ออกไปแล้ว

นอร์แมน สมิทธ ผู้ช่วย บก.ข่าวการเมืองของบีบีซีรายงานว่าการตัดสินใจของรัฐบาลที่ให้เลื่อนรัฐพิธีดังกล่าวออกไปชี้ให้เห็นความ "คลุมเครือ" ของรายละเอียดที่จะบรรจุลงใน พระราชดำรัส โดยคาดว่านโยบายหลายข้อที่เคยประกาศไว้ในช่วงหาเสียงจะถูกตัดออกไป

ผู้ช่วย บก.ข่าวการเมืองของบีบีซีบอกด้วยว่าการเลื่อนหมายกำหนดการรัฐพิธีออกไปมีความหมายเทียบเท่ากับการที่รัฐบาลเสียงข้างน้อยชุดใหม่ถูกอภิปรายไม่ไว้วางใจ

เชื่อกันว่าเหตุผลอีกประการหนึ่งที่ต้องเลื่อนหมายกำหนดการออกไปก็เพราะพระราชดำรัสของสมเด็จพระราชินีจะต้องเขียนลงบนแผ่นหนังแพะซึ่งอาจจะแห้งไม่ทัน หมายกำหนดการเดิม

พระราชดำรัสสมเด็จพระราชินีคืออะไร?

พระราชดำรัสฯ ไม่ใช่สิ่งที่สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ของอังกฤษทรงเขียนขึ้น แต่เขียนโดยรัฐบาลเพื่อสะท้อนให้เห็นถึงทิศทางการบริหารประเทศในปีนี้ สรุปสั้น ๆ คือเป็นรายชื่อร่างกฎหมายฉบับต่าง ๆ ที่รัฐบาลหวังว่าจะได้รับความเห็นชอบจากรัฐสภา

ตามธรรมเนียมองค์พระประมุขทรงเป็นผู้ประกาศต่อหน้าสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสภาขุนนางในรัฐพิธีเปิดประชุมรัฐสภาครั้งใหม่หลังการเลือกตั้งทั่วไป

Image copyright Getty Images

ความน่าสนใจของพระราชดำรัสฯ ในปีนี้

การเป็นรัฐบาลเสียงข้างน้อยหมายความว่านายกฯ เมย์ต้องการการสนับสนุนจากพรรคดียูพีในการลงคะแนนเสียง นั่นหมายความว่าพรรคคอนเซอร์เวทีฟอาจจะต้องปรับนโยบาย ของตนเป็นการแลกเปลี่ยน

พรรคคอนเซอร์เวทีฟยังคงเป็นพรรคที่มีจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) มากที่สุดในรัฐสภา และยังได้สัดส่วนคะแนนเสียงเพิ่มขึ้นด้วย แต่ ส.ส. และสมาชิกพรรคที่ไม่พอใจกับผลการเลือกตั้งที่พรรคไม่สามารถครองเสียงข้างมากได้ ต่างออกมาวิจารณ์นโยบายของพรรค

Image copyright PA
คำบรรยายภาพ นางอาร์ลีนหัวหน้าพรรคดียูพีกับนายกฯ เมย์

ความรู้สึกดังกล่าวนี้บวกกับการเป็นรัฐบาลเสียงข้างน้อยอาจทำให้พระราชดำรัสฯ สั้นลงกว่าที่ผ่านมา และมีเนื้อหาที่ไม่หวังผลสูงเกินไปนัก เพราะรัฐบาลต้องการหลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่อาจทำให้ตนเป็นฝ่ายแพ้ในสภา

หนึ่งในนโยบายที่คาดว่าจะอยู่ในพระราชดำรัสฯ ในปีนี้ก็คือ การเสนอร่างพระราชบัญญัติแก้ไขกฎหมายและข้อบังคับต่าง ๆ ให้สหราชอาณาจักรพ้นจากข้อกฎหมายของสหภาพยุโรป และบัญญัติกฎหมายของตนเอง เพื่อเตรียมตัวเข้าสู่กระบวนการถอนตัวออกจากสหภาพยุโรป

Image copyright PA

รัฐพิธีนี้จะเกิดขึ้นเมื่อไร?

รัฐพิธีดังกล่าวเป็นการเปิดประชุมรัฐสภาครั้งใหม่หลังการเลือกตั้งทั่วไป โดยหมายกำหนดการเดิม สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 จะเสด็จไปพระราชทานพระราชดำรัส ในวันจันทร์ที่ 19 มิถุนายนนี้ หลังจากนั้น ส.ส.จะใช้เวลา 6 วันเพื่ออภิปรายร่างกฎหมายดังกล่าว จากนั้นจะลงคะแนนกันในวันที่ 27 มิถุนายน ซึ่งเท่ากับเป็น การลงมติไว้วางใจในรัฐบาลใหม่ของนายกฯ เมย์ และในข้อตกลงที่รัฐบาลมีกับพรรคดียูพี อย่างไรก็ดี ในขณะนี้หมายกำหนดการดังกล่าวได้ถูกเลื่อนออกไป

รัฐพิธีนี้เกิดขึ้นทุกปีหรือเปล่า?

รัฐพิธีเปิดประชุมรัฐสภาและการพระราชทานพระราชดำรัสมีประวัติศาสตร์ยาวนานมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 16 โดยรัฐพิธีในรูปแบบปัจจุบันนี้เริ่มตั้งแต่ปี 1852 เมื่ออาคารรัฐสภาเปิดขึ้นใหม่หลังเหตุไฟไหม้เมื่อปี 1834 สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ไม่ได้เสด็จร่วมรัฐพีธีเพียง 2 ครั้ง คือช่วงที่ทรงพระครรภ์เมื่อปี 1959 และ 1963

Image copyright PA
คำบรรยายภาพ พิธีพระราชทานพระราชดำรัสสมเด็จพระราชินีมีการถ่ายทอดทางโทรทัศน์ครั้งแรกเมื่อปี 1958

จะเกิดอะไรขึ้นหลังรัฐพิธี?

หลังจากสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธเสด็จพระราชดำเนินกลับพระราชวังบักกิงแฮม นายกรัฐมนตรีจะอธิบายถึงเนื้อหาในพระราชดำรัสฯ ทิศทางนโยบาย และความเปลี่ยนแปลงที่รัฐบาลต้องการทำให้เกิดขึ้นในประเทศ จากนั้นผู้นำฝ่ายค้านจะเข้าร่วมการอภิปราย ซึ่งจะใช้เวลา 5 วันก่อนจะมีการลงคะแนนเสียงในท้ายที่สุด โดยสมาชิกสภาขุนนางจะเข้าร่วมอภิปรายด้วย แต่ไม่ร่วมลงคะแนนเสียง

แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าสิ่งที่อยู่ในพระราชดำรัสฯ จะกลายเป็นกฎหมายในท้ายที่สุด บ่อยครั้งร่างกฎหมายที่นำเสนอในพระราชดำรัสฯ ถูกคัดค้านและยกเลิกไป ร่างกฎหมายที่ไม่ได้อยู่ในพระราชดำรัสฯ ในตอนแรกก็สามารถเพิ่มเติมเข้าไปได้ตามสถานการณ์ที่เปลี่ยนไป