อัจฉริยะคณิตศาสตร์หญิงชาวอิหร่านเสียชีวิตแล้ว

ศ.มีร์ซอคอนี Image copyright COURTESY OF MARYAM MIRZAKHANI
คำบรรยายภาพ ศ.มีร์ซอคอนี ถือเป็นแบบอย่างและแรงบันดาลใจแก่เยาวชนหญิงทั่วโลก

ศาสตราจารย์มาเรียม มีร์ซอคอนี อัจฉริยะนักคณิตศาสตร์หญิงชาวอิหร่านวัย 40 ปี เสียชีวิตแล้วที่โรงพยาบาลในสหรัฐฯ หลังป่วยด้วยโรคมะเร็งเต้านมซึ่งลุกลามไปถึงกระดูก

ศาสตราจารย์มีร์ซอคอนี ซึ่งสอนอยู่ที่มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ได้รับการยกย่องให้เป็นอัจฉริยะทางคณิตศาสตร์ผู้เป็นแบบอย่างและแรงบันดาลใจให้กับเยาวชนหญิงทั่วโลก โดยเมื่อปี 2014 เธอเป็นผู้หญิงคนแรกที่ได้รับเหรียญรางวัลฟีลด์ส (Fields Medal) สำหรับผู้มีผลงานดีเด่นด้านคณิตศาสตร์ของโลก ซึ่งถือเป็นเกียรติยศสูงสุดเทียบเท่ากับรางวัลโนเบลสาขาคณิตศาสตร์ จากผลงานเกี่ยวกับปัญหาเรขาคณิตซับซ้อนและระบบพลวัตทางคณิตศาสตร์

สื่อของทางการอิหร่านรายงานว่า ประธานาธิบดี ฮัสซัน รูฮานี ได้กล่าวไว้อาลัยว่าการเสียชีวิตของศาสตราจารย์มีร์ซอคอนีนั้นทำให้เกิดความเศร้าสลดอย่างยิ่ง ส่วนรัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่านระบุว่า ชาวอิหร่านทุกคนล้วนเศร้าเสียใจกับการจากไปของเธอ

ศาสตราจารย์มีร์ซอคอนีเกิดเมื่อปี 1977 ที่กรุงเตหะราน โดยเติบโตขึ้นมาในยุคหลังการปฏิวัติอิสลามและได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐานที่อิหร่าน เมื่ออายุ 17 ปี ได้เข้าร่วมการแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิกและได้ครองเหรียญทอง 2 เหรียญ โดยเป็นเยาวชนหญิงคนแรกของประเทศที่ชนะการแข่งขันระดับดังกล่าว

Image copyright INSTAGRAM
คำบรรยายภาพ ทางการอิหร่านลงข้อความไว้อาลัย ศ.มีร์ซอคอนีทางทวิตเตอร์ โดยใช้ภาพเก่าสมัยที่เธอยังคลุมศีรษะ ทำให้เกิดเสียงวิจารณ์ว่าทางการหลีกเลี่ยงใช้ภาพปัจจุบันของเธอที่ไม่คลุมศีรษะแล้ว

หลังจากนั้น ศาสตราจารย์มีร์ซอคอนีได้มีโอกาสไปศึกษาต่อในต่างประเทศ โดยสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดในปี 2004 ก่อนที่จะได้งานสอนที่มหาวิทยาลัยพรินซ์ตัน และต่อมาได้เป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดในปี 2008 เธอสมรสกับนายยาน ฟอนดรัก นักวิทยาศาสตร์เชื้อสายเช็ก และมีบุตรสาวหนึ่งคน

นายมาร์ก เทสเซียร์-ลาวีนจ์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ได้กล่าวไว้อาลัยถึงศาสตราจารย์มีร์ซอคอนีว่า "เธอเป็นทั้งนักคณิตศาสตร์ทฤษฎีผู้ปราดเปรื่องและผู้ถ่อมตนอย่างยิ่ง โดยเธอยอมรับรางวัลเกียรติยศต่างๆ ไว้ ก็เพื่อหวังว่าจะเป็นแรงบันดาลใจให้ผู้อื่นเดินตามรอยทางของเธอเท่านั้น เธอจากเราไปเร็วเกินไป แต่ผลงานของเธอจะยังคงอยู่ และเป็นแรงบันดาลใจให้ผู้หญิงอีกหลายพันคนสนใจศึกษาด้านคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์"

ข่าวที่เกี่ยวข้อง