เปลี่ยน 9 ไลฟ์สไตล์ ช่วยลดความเสี่ยงโรคสมองเสื่อม

การเรียนรู้ตลอดช่วงชีวิตช่วยเสริมความแข็งแกร่งของสมอง Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ การเรียนรู้ตลอดช่วงชีวิตช่วยเสริมความแข็งแกร่งของสมอง

ผลการศึกษาจากกลุ่มตัวอย่างในระดับสากล ที่ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการเดอะ แลนเซท ระบุว่า 1 ใน 3 ของผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมสามารถป้องกันได้ หากคนเราหันมาดูแลสมองกันมากขึ้น

รายงานผลการศึกษาดังกล่าว กำลังถูกนำเสนอต่อที่ประชุมโรคอัลไซเมอร์นานาชาติ Alzheimer's Association International Conference ในกรุงลอนดอน ระบุปัจจัยเสี่ยงต่อโรคความจำเสื่อมไว้ 9 ข้อ ในจำนวนนี้คือการขาดการศึกษา การสูญเสียการได้ยิน การสูบบุหรี่ และการไม่ออกกำลังกาย

ปัจจุบัน ทั่วโลกมีผู้ป่วยภาวะสมองเสื่อมประมาณ 47 ล้านคน และคาดการณ์ว่า ภายในปี 2050 ตัวเลขนี้อาจเพิ่มขึ้นเป็น 131 ล้านคน

ศ.กิลล์ ลิฟวิงสตัน จากยูนิเวอร์ซิตี้ คอลเลจ ลอนดอน หัวหน้าทีมผู้เขียนรายงานกล่าวว่า แม้ภาวะสมองเสื่อมมักถูกตรวจพบในผู้ที่มีอายุมาก แต่ที่จริงแล้วการเปลี่ยนแปลงในสมองพัฒนาขึ้นหลายปีก่อนหน้านั้น การลงมือทำตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้ชีวิตของผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมและครอบครัวดีขึ้นได้ และจะช่วยเปลี่ยนแปลงอนาคตของสังคมด้วย

Image copyright Getty Images

รายงานฉบับนี้เขียนขึ้นจากการรวบรวมผลงานวิจัยและศึกษาของผู้เชี่ยวชาญ 24 ฉบับจากทั่วโลกได้ข้อสรุปว่า ปัจจัยเกี่ยวกับการใช้ชีวิต มีบทบาทหลักในการเพิ่ม หรือลดความเสี่ยงจากโรคสมองเสื่อมได้

ปัจจัยที่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ มีผลต่อความเสี่ยงโรคสมองเสื่อม แค่ไหน?

  • ภาวะสูญเสียการได้ยิน 9%
  • เรียนไม่จบมัธยม 8%
  • การสูบบุหรี่ 5%
  • ภาวะซึมเศร้า 4%
  • การไม่เคลื่อนไหวร่างกาย 3%
  • การตัดขาดจากสังคม 2%
  • ภาวะความดันโลหิตสูง 2%
  • โรคอ้วน 1%
  • โรคเบาหวานชนิดที่สอง 1%
  • ปัจจัยเสี่ยงซึ่งเชื่อว่าสามารถแก้ไขได้ รวมแล้วคิดเป็น 35% ส่วนปัจจัยเสี่ยงอีก 65% อยู่นอกเหนือการควบคุม

ที่มา: คณะกรรมการป้องกันภาวะสมองเสื่อม การช่วยเหลือแต่เริ่มแรก และการดูแลผู้ป่วย, วารสารแลนเซท (Lancet Commission on dementia prevention, intervention and care)

รายงานยังศึกษาประโยชน์ที่เกิดจากการสร้าง "คลังการรับรู้" หมายถึงการเสริมความแข็งแกร่งของเครือข่ายการรับรู้ในสมอง เพื่อให้สามารถทำงานต่อไปได้ในช่วงที่ผู้ป่วยอายุมากขึ้น แม้มีสมองบางส่วนได้รับความเสียหายก็ตาม

Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ การออกกำลัง ช่วยลดความเสี่ยงจากภาวะสมองเสื่อมได้

ผลการศึกษาที่ชี้ว่าการเรียนไม่จบมัธยมเป็นปัจจัยเสี่ยงโรคสมองเสื่อมอันดับต้นๆ ทำให้ผู้เขียนรายงาน เสนอแนวคิดที่ว่าการพยายามเรียนรู้ตลอดทั้งชีวิต จะมีโอกาสสร้างคลังการรับรู้ได้มากขึ้น

อีกปัจจัยเสี่ยงคือการสูญเสียการได้ยินในช่วงวัยกลางคน ซึ่งจะมีผลทำให้การรับรู้ลดลง และนำไปสู่การถูกโดดเดี่ยวจากสังคม รวมถึงภาวะซึมเศร้าได้

นอกจากนี้ สาระสำคัญของรายงานยังรวมถึงข้อคิดที่ว่า สิ่งที่ดีต่อสุขภาพหัวใจก็ดีต่อสมองด้วย เช่น งดสูบบุหรี่ ออกกำลัง ควบคุมน้ำหนัก การควบคุมความดันโลหิต และรักษาโรคเบาหวาน จะช่วยลดความเสี่ยงจากภาวะสมองเสื่อมได้ เช่นเดียวกับการลดความเสี่ยงจากโรคหลอดเลือดหัวใจและมะเร็ง

ข่าวที่เกี่ยวข้อง