ตะลึงภูมิต้าน HIV ในวัว เพิ่มความหวังพัฒนาวัคซีนในคน

วัว Image copyright Getty Images

นักวิจัยในสหรัฐฯ เผยวัวมีความสามารถที่ "น่าทึ่ง" ในการต้านเชื้อไวรัสเอชไอวี ซึ่งจะช่วยในการพัฒนาวัคซีนได้ โดยวัวสามารถผลิตสารภูมิต้านทานชนิดพิเศษที่ช่วยกำจัดเชื้อเอชไอวีได้ 20% ในเวลาเพียง 42 วัน และเพิ่มเป็น 96% ในเวลา 381 วัน หลังจากได้รับวัคซีน

คาดว่าการที่วัวสามารถพัฒนาระบบภูมิต้านทานที่ยอดเยี่ยมนี้ได้ เป็นเพราะระบบการย่อยอาหารที่ซับซ้อนและเต็มไปด้วยแบคทีเรีย

สถาบันสุขภาพแห่งชาติของสหรัฐฯ ระบุว่า การค้นพบดังกล่าว "น่าสนใจอย่างมาก"

เชื้อเอชไอวีเป็นเชื้อที่ร้ายกาจ เมื่อระบบภูมิต้านทานของผู้ติดเชื้อพบวิธีในการจู่โจมมัน เชื้อเอชไอวีก็สามารถกลายพันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว โดยมันจะเปลี่ยนรูปลักษณ์

อย่างไรก็ตาม มีคนไข้ในสัดส่วนที่ไม่มากนักที่สามารถพัฒนา "สารภูมิต้านทานที่สามารถกำจัดเชื้อเอชไอวีได้" หลังจากติดเชื้อนานหลายปี โดยสารภูมิต้านทานนี้ได้โจมตีส่วนต่าง ๆ ที่ไวรัสไม่สามารถเปลี่ยนได้

Image copyright SPL
คำบรรยายภาพ ภาพจำลองอนุภาคของเชื้อไวรัสเอชไอวีในกระแสเลือด

วัคซีนที่ช่วยพัฒนาให้ระบบภูมิต้านทานให้ผลิตสารภูมิต้านทานกำจัดเชื้อเอชไอวีในวงกว้าง อาจจะช่วยป้องกันไม่ให้คนติดเชื้อเอชไอวีได้ แต่ขณะนี้ยังไม่มีวัคซีนดังกล่าว

ความหวังในการสร้างวัคซีน

จากนั้นนักวิจัยที่โครงการริเริ่มวัคซีนต้านโรคเอดส์ระหว่างประเทศ (IAVI-International Aids Vaccine Initiative) และสถาบันวิจัยสคริปส์ (Scripps Research Institute) พยายามทำให้วัวสร้างภูมิต้านทานขึ้น

"ผลตอบรับทำให้พวกเราทึ่งมาก" ดร. เดวิน ซอก หนึ่งในนักวิจัยกล่าว เปิดเผยกับเว็บไซต์บีบีซี นิวส์

ระบบภูมิต้านทานของวัวสามารถผลิตสารภูมิต้านทานที่ต้องการได้ภายในเวลาไม่กี่สัปดาห์

ดร. ซอก กล่าวว่า "มันได้ผลดีมาก ในมนุษย์ต้องใช้เวลา 3-5 ปีในการพัฒนาสารภูมิต้านทานที่เราพูดถึง"

"นี่เป็นเรื่องสำคัญมาก เพราะเราไม่เคยทำได้ถึงระดับนี้มาก่อน ใครจะคิดว่าชีววิทยาของวัวจะมีส่วนสำคัญต่อการป้องกัน HIV"

Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ รายงานของ UNAids ระบุว่า การเสียชีวิตจากอาการที่เกี่ยวข้องกับโรคเอดส์ซึ่งเกิดจากการติดเชื้อเอชไอวี ลดลงครึ่งหนึ่ง จากที่เคยสูงสุด 1.9 ล้านคนในปี 2005 เหลือ 1 ล้านคนในปีที่แล้ว

'น่าทึ่ง'

ผลการศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสารเนเจอร์ (Nature) แสดงให้เห็นว่า จากการทดสอบในห้องปฏิบัติการ สารภูมิต้านทานของวัวสามารถกำจัดเชื้อเอชไอวีได้ 20% ภายในเวลา 42 วัน และสามารถกำจัดเชื้อเพิ่มเป็น 96% ภายในเวลา 381 วัน

ดร. เดนนิส เบอร์ตัน นักวิจัยอีกคน ระบุว่า "การตอบรับที่ได้ผลดีในการศึกษานี้น่าทึ่งมาก ต่างจากสารภูมิต้านทานในร่างกายมนุษย์ สารภูมิต้านทานในวัวมีลักษณะที่พิเศษมากกว่า และสามารถเอาชนะเชื้อเอชไอวีได้"

สารภูมิต้านทานของมนุษย์ที่สามารถกำจัดเชื้อเอชไอวีในวงกว้างซึ่งไม่พบในคนทั่วไป มีโครงสร้างที่ยาวและเป็นวงแหวน ขณะที่สารภูมิต้านทานในวัวซึ่งพบตามปกติในวัวทั่วไป มีโครงสร้างที่ยาวกว่าและเป็นวงแหวนมากกว่านั้น ดังนั้นระบบภูมิต้านทานของวัวจึงสร้างสารภูมิต้านได้ง่าย

คาดว่าระบบย่อยอาหารที่ "เป็นแบบเคี้ยวเอื้อง" ซึ่งวัวจะหมักหญ้าไว้ในกระเพาะเพื่อย่อย ทำให้เกิดแบคทีเรียจำนวนมากขึ้น ดังนั้นวัวจึงได้พัฒนาสารภูมิต้านทานต่าง ๆ ที่จำเป็นในการควบคุมเชื้อแบคทีเรียเหล่านั้นไม่ให้กระจายตัว

Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ ประติมากรรมไวรัสเอชไอวีจัดแสดงในนิทรรศการ Glass Microbiology ในเมืองบริสตอล ของอังกฤษ เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา เพื่อทำให้คนเห็นหน้าตาของเชื้อเอชไอวีที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า

จากการศึกษานี้ทำให้มีโอกาสที่วัวจะกลายเป็นแหล่งยาที่ใช้สร้างจุลชีพในช่องคลอด ซึ่งช่วยป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีได้

อย่างไรก็ตาม เป้าหมายที่แท้จริงคือการพัฒนาวัคซีน ที่ทำให้ระบบภูมิต้านทานของมนุษย์สามารถสร้างสารภูมิต้านทานขึ้นมาได้เอง ซึ่งขณะนี้ยังเผชิญกับปัญหาอยู่ แต่การศึกษาเกี่ยวกับวัวอาจจะช่วยชี้แนวทางในการพัฒนาระบบภูมิต้านทานของมนุษย์ได้

ดร. แอนโทนี เฟาซี ผู้อำนวยการสถาบันโรคติดเชื้อและภูมิแพ้แห่งชาติสหรัฐฯ กล่าวว่า "ในช่วงที่มีการระบาดของเชื้อในสมัยแรก เรารู้ว่าเชื้อเอชไอวีหลบหลีกภูมิต้านทานได้ดีมาก ดังนั้นระบบภูมิต้านทานที่ยอดเยี่ยม ที่สามารถผลิตสารภูมิต้านทานที่กำจัดเชื้อเอชไอวีได้เองตามธรรมชาติจึงเป็นเรื่องที่น่าสนใจมาก ไม่ว่าจะเป็นภูมิต้านทานของมนุษย์หรือวัว"

ข่าวที่เกี่ยวข้อง