พบผึ้งฉลาดกว่าที่คิด เข้าใจความหมายของเลขศูนย์

ผึ้ง Image copyright Getty Images

แม้จะทราบกันดีว่าผึ้งเป็นแมลงที่มีสติปัญญาเฉลียวฉลาด แต่ไม่มีผู้ใดคาดคิดมาก่อนว่าผึ้งที่มีขนาดสมองเพียงน้อยนิด จะสามารถเข้าใจความหมายของเลขศูนย์ในฐานะจำนวนนับทางคณิตศาสตร์ ซึ่งเป็นแนวคิดเชิงนามธรรมที่เข้าใจได้ยาก โดยก่อนหน้านี้มีเพียงมนุษย์และลิง ซึ่งเป็นสัตว์มีกระดูกสันหลังเท่านั้นที่เข้าใจแนวคิดเรื่องเลขศูนย์นี้

นักวิจัยจากมหาวิทยาลัย RMIT ในนครเมลเบิร์นของออสเตรเลีย เสนอผลการศึกษาเรื่องดังกล่าวต่อที่ประชุมวิชาการด้านพฤติกรรมศาสตร์ของสมาคมเพื่อการศึกษาพฤติกรรมสัตว์ (ASAB) ที่เมืองเอสโตริลของโปรตุเกสว่า ผึ้งเป็นสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังชนิดแรกที่สามารถแสดงความเข้าใจในแนวคิดเรื่องเลขศูนย์ได้ โดยได้แสดงพฤติกรรมระหว่างการทดลองหนึ่งที่ยืนยันว่า พวกมันรู้ว่าแท่นวางของที่ไม่มีอะไรวางอยู่เลยนั้น ถือว่ามีสิ่งของเป็นจำนวนน้อยกว่าแท่นที่มีของวางอยู่เพียง 1 ชิ้น

นางสคาร์เล็ตต์ ฮาวเวิร์ด ผู้นำคณะวิจัยบอกว่า ได้ทำการทดลองโดยฝึกให้ผึ้งรู้จักเลือกจำนวนที่น้อยกว่าจากสิ่งของที่มีให้เลือกสองจำนวนระหว่าง 0-4 โดยใช้การวางชิ้นสิ่งของที่มีรูปร่างง่ายๆ บนแท่นวาง 2 แท่นเป็นจำนวนที่ต่างกัน

หากผึ้งบินไปเลือกแท่นที่มีจำนวนสิ่งของวางอยู่น้อยกว่าได้ถูกต้อง จะได้รับรางวัลเป็นสารละลายน้ำตาลซูโครสรสหวาน แต่หากเลือกผิด จะถูกลงโทษโดยได้รับสารละลายควินินรสขมแทน ซึ่งปรากฏว่าผึ้งสามารถเลือกได้ถูกต้องถึง 80% และเมื่อทดลองให้เลือกระหว่างแท่นที่ไม่มีของวางอยู่เลย กับแท่นที่มีของจำนวนมากกว่า ผึ้งจะเลือกแท่นที่ว่างเปล่าทุกครั้ง

มีการทดลองซ้ำโดยเปลี่ยนรูปร่างของสิ่งของที่วางบนแท่น เพื่อให้แน่ใจว่าผึ้งตอบสนองต่อจำนวนตัวเลข ไม่ใช่ปัจจัยอื่น และยังขยายจำนวนสิ่งของที่วางสูงสุดไปจนถึง 6 ชิ้น แต่ก็พบว่าผึ้งยังคงแสดงพฤติกรรมอย่างเดิม แต่จะคิดได้ช้าลงและลังเลมากขึ้น เมื่อต้องเลือกระหว่างแท่นที่ไม่มีของอยู่ กับแท่นที่มีของเพียง 1 ชิ้น

ผู้เชี่ยวชาญมองว่า การค้นพบดังกล่าวเป็นเรื่องที่น่าอัศจรรย์อย่างยิ่ง แม้ก่อนหน้านี้จะมีการพบว่าผึ้งสามารถนับจำนวนระหว่าง 1-4 ได้ แต่การที่มันมีความเข้าใจความหมายของเลขศูนย์ ซึ่งแม้แต่ในเด็กยังเข้าใจได้ยากและเรียนรู้ได้ภายหลังเลขจำนวนอื่นๆ นั้น เป็นเรื่องเหลือเชื่อซึ่งฉีกตำราความเข้าใจเรื่องสติปัญญาของสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังที่เคยมีมา ซึ่งคณะผู้วิจัยข้างต้นจะทำการศึกษาต่อไปว่า ผึ้งสามารถเข้าใจความหมายของเลขศูนย์ได้อย่างไร

ข่าวที่เกี่ยวข้อง