ประมูลบันทึกความทรงจำของพระจักรพรรดิฮิโรฮิโต

บันทึกความทรงจำที่คนใกล้ชิดเป็นผู้จดตามพระราชกระแสของสมเด็จพระจักรพรรดิ Image copyright Reuters
คำบรรยายภาพ บันทึกความทรงจำที่คนใกล้ชิดเป็นผู้จดตามพระราชกระแสของสมเด็จพระจักรพรรดิ

บันทึกความทรงจำของสมเด็จพระจักรพรรดิฮิโรฮิโตะ ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับการเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่สองของญี่ปุ่น มีผู้ประมูลซื้อไปในราคา 220,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ (7.2 ล้านบาท) จากการเปิดประมูลที่นิวยอร์ก

บันทึกซึ่งเป็นที่รู้กันในอีกชื่อหนึ่งว่า คำบรรยายของพระจักรพรรดิ (Imperial Monologue) มีเนื้อหาลำดับเหตุการณ์ที่ญี่ปุ่นเข้าร่วมสงคราม จนกระทั่งถึงการประกาศยอมแพ้ในเดือนสิงหาคม 1945

เชื่อกันว่าเอกสารที่เป็นลายมือของคนใกล้ชิดของพระจักรพรรดิ ถูกเขียนขึ้นตามคำขอของสหรัฐฯ ในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สอง และมีข้อสันนิษฐานว่าเลือกถ้อยคำที่ใช้อย่างระมัดระวัง เพื่อให้พระจักรพรรดิซึ่งมีสถานะเป็นสมมุติเทพ ได้พ้นข้อครหาจากความรับผิดชอบต่าง ๆ เกี่ยวกับสงคราม

บันทึกดังกล่าวถูกตีพิมพ์เป็นครั้งแรกในปี 1990 หลังจากที่สมเด็จพระจักรพรรดิฮิโรฮิโตะ เสด็จสวรรคตในปีก่อนหน้า ส่วนต้นฉบับที่เป็นลายมือ บริษัทบอนแฮมส์ของอังกฤษนำไปประมูลขายที่สาขานิวยอร์ก โดยตั้งราคาไว้ระหว่าง 100-150,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ (3,260-4.9 ล้านบาท)

บริษัทบอนแฮมส์ระบุว่า ข้อความในบันทึกความทรงจำ เป็นพระราชกระแสที่ถูกถ่ายทอดเมื่อปี 1946 ในลักษณะบอกให้คนสนิทของพระจักรพรรดิหลายคนจดตาม "โดยมีความเป็นไปได้สูงว่า ผู้ส่งเสริมให้เขียนคือนายพลดักลาส แม็คอาเธอร์ ผู้บัญชาการทหารสูงสุดของมหาอำนาจฝ่ายพันธมิตร"

ต้นฉบับบันทึกความทรงจำที่ถูกนำไปประมูล เป็นลายเมือของนายเทราซากิ ฮิเดะนาริ นักการทูตคนสนิท ที่เป็นล่ามแปลภาษาให้กับพระจักรพรรดิระหว่างการเจรจากับกองทัพสหรัฐฯ

Image copyright AFP
คำบรรยายภาพ สมเด็จพระจักรพรรดิฮิโรฮิโตะ ทรงครองราชย์ต่อหลังจากสงครามโลกครั้งที่สอง

บริษัทบอนแฮมส์ ระบุว่า สมุดบันทึกสองเล่มนี้เป็นเอกสารฉบับเต็มเพียงหนึ่งเดียว ที่รวบรวมพระราชกระแสเอาไว้อย่างครบถ้วน "และเป็นแหล่งข้อมูลสำคัญ" สำหรับการศึกษาทำความเข้าใจกับประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น

ในพระราชกระแสตอนหนึ่ง สมเด็จพระจักรพรรดิฮิโรฮิโตะ ทรงพรรณนาถึงพระองค์เองว่าอยู่ในสถานการณ์ที่ไม่มีทางเลือกอื่น นอกจากต้องยอมตามการตัดสินใจของคณะรัฐมนตรี และทรงเป็นกังวลว่าการต่อต้านไม่ให้ญี่ปุ่นเข้าร่วมสงคราม จะทำให้ประเทศตกอยู่ภายใต้ความขัดแย้งภายในที่ก่อให้เกิดผลร้ายแรง

อย่างไรก็ตาม ขอบเขตที่สมเด็จพระจักรพรรดิฮิโรฮิโตะทรงมีส่วนร่วมในการตัดสินใจของญี่ปุ่นในระหว่างสงคราม ยังคงเป็นที่ถกเถียงของนักประวัติศาสตร์ และหลังจากสงครามโลกครั้งที่สอง พระองค์ทรงได้รับการยกเว้นจากการดำเนินคดีเกี่ยวกับอาชญากรรมสงคราม ซึ่งแตกต่างจากนักการเมืองระดับสูงหลายคน รวมถึงทรงครองราชย์บัลลังก์สืบต่อมาจนถึงช่วงที่ญี่ปุ่นก้าวขึ้นมาเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจ และพันธมิตรที่เข้มแข็งของชาติตะวันตกตลอดช่วงสงครามเย็น

ข่าวที่เกี่ยวข้อง