เอาชีวิตรอดได้อย่างไร หากถูกขีปนาวุธโจมตี?

In Hawaii, the sirens for a missile attack and a natural disaster warning sound different (Pictured: A sign in Oahu, Hawaii, after the false emergency alert) Image copyright Reuters
คำบรรยายภาพ ป้ายอิเล็กทรอนิกส์บนเกาะโออาฮูแจ้งแก้ไขข้อมูลว่าสถานการณ์ปลอดภัย

เมื่อวานนี้ผู้คนบนเกาะต่าง ๆ ในรัฐฮาวายของสหรัฐฯ ต่างพากันตื่นตระหนกตกใจที่มีข้อความเตือนภัยแจ้งว่า มีขีปนาวุธกำลังมุ่งหน้ามายังฮาวาย และทุกคนมีเวลาเพียงไม่กี่นาทีในการหาที่กำบังหลบภัยเพื่อเอาชีวิตรอด

แม้ในภายหลังจะปรากฏว่า ข้อความเตือนภัยดังกล่าวเกิดจากความผิดพลาด และที่จริงสถานการณ์ปลอดภัยดีไม่มีขีปนาวุธยิงมาแต่อย่างใด แต่ก็น่ากังวลว่าหากเหตุการณ์ดังกล่าวเป็นเรื่องจริง ผู้คนทั่วไปจะทำอย่างไรเพื่อให้มีโอกาสอยู่รอดปลอดภัยจากการทำลายล้าง ของอาวุธที่มีอานุภาพสูงเช่นนี้?

"จงหลบเข้าในตัวอาคารและคอยฟังข่าว"

คำแนะนำที่เป็นทางการซึ่งรัฐบาลสหรัฐฯเผยแพร่ให้ประชาชนที่ฮาวายได้ทราบและปฏิบัติตาม ในกรณีที่เกาหลีเหนือยิงขีปนาวุธโจมตีนั้น คือให้คอยฟังเสียงสัญญาณเตือนภัย และรีบหลบเข้าในตัวอาคารแห่งใดแห่งหนึ่งโดยเร็ว

Image copyright AFP PHOTO/KCNA VIA KNS
คำบรรยายภาพ ขีปนาวุธเกาหลีเหนือ: สหรัฐฯ จะปกป้องตัวเองได้ไหม?

ตั้งแต่เดือนธันวาคมของปีที่ผ่านมา ทางการรัฐฮาวายได้รื้อฟื้นการทดสอบเสียงสัญญาณเตือนภัยเป็นประจำทุกเดือนขึ้นมาใหม่ หลังจากไม่ได้ใช้งานมาตั้งแต่ช่วงที่สงครามเย็นสงบลง วิวาทะทางการเมืองและการผลัดกันขู่ใช้อาวุธนิวเคลียร์โจมตี ระหว่างนายโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐฯ และนายคิม จอง อึน ผู้นำสูงสุดเกาหลีเหนือที่อยู่ห่างจากฮาวายออกไป 7,400 กิโลเมตร ทำให้ต้องเพิ่มการเฝ้าระแวดระวังภัยขึ้นอย่างช่วยไม่ได้

ในกรณีของฮาวาย ประชาชนควรตั้งใจฟังเสียงสัญญาณและแยกให้ออกว่าเป็นสัญญาณเตือนถึงขีปนาวุธ หรือสัญญาณเตือนภัยธรรมชาติอื่น ๆ เช่นพายุเฮอริเคนหรือคลื่นยักษ์สึนามิกันแน่ โดยสัญญาณเตือนภัยขีปนาวุธจะเป็นเสียงสูงต่ำขึ้นลงสลับกันไป ในขณะที่สัญญาณเตือนภัยธรรมชาติจะมีระดับเสียงเดียวกันตลอด

Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ ระบบป้องกันขีปนาวุธของอิสราเอลที่สหรัฐฯ ลงทุนสนับสนุน พิสูจน์แล้วว่าสามารถป้องกันจรวดที่ถูกยิงเข้าใส่อย่างได้ผล

หากแน่ใจว่าเป็นสัญญาณเตือนภัยขีปนาวุธแล้ว ให้พยายามอยู่ในตัวอาคารที่มั่นคงแข็งแรง หากอยู่กลางแจ้งให้รีบหาอาคารที่หลบภัยที่ใกล้ที่สุด นอนราบลงและควรอยู่ห่างจากหน้าต่าง หากสามารถไปหลบในชั้นใต้ดินที่ก่อสร้างด้วยคอนกรีตหนาได้ยิ่งดี

หลักการคือพยายามสร้างระยะห่างระหว่างตัวผู้หลบภัยกับขีปนาวุธที่จะตกลงมาให้มากที่สุด แต่สถานที่บางแห่งแม้จะอยู่ใต้ดิน ก็อาจทำให้เป็นอันตรายมากกว่าจะช่วยให้ปลอดภัยได้ ดังเช่นที่มีผู้ส่งต่อภาพวิดีโอที่ผู้ใหญ่พาเด็ก ๆ หลายคนลงไปหลบในท่อระบายน้ำ ระหว่างเกิดเหตุแจ้งเตือนภัยผิดพลาดที่ฮาวายเมื่อวานนี้ ซึ่งหากเกิดเหตุโจมตีขึ้นจริงคนที่อยู่ในนั้นอาจต้องจมน้ำตาย หรือขาดอากาศหายใจเพราะมีก๊าซพิษอยู่ข้างล่าง

เมื่ออยู่ในสถานที่หลบภัยที่มั่นคงแข็งแรงแล้ว อย่าออกไปไหนก่อนจะได้รับแจ้งยืนยันจากทางการอีกครั้ง ดังนั้นจึงควรเปิดโทรทัศน์หรือเครื่องรับวิทยุเพื่อคอยรับฟังข่าวสารอยู่ตลอดเวลา

หากเป็นอาวุธนิวเคลียร์จะทำอย่างไร?

เว็บไซต์เพื่อการเตรียมพร้อมรับภัยพิบัติของกระทรวงความมั่นคงแห่งมาตุภูมิสหรัฐฯ Ready.gov บอกว่าในกรณีที่ถูกโจมตีด้วยอาวุธนิวเคลียร์นั้น ชั้นใต้ดินล่าง ๆ ที่ต่ำกว่าชั้นแรกของตัวอาคาร จะให้การป้องกันได้มากกว่า และยิ่งชั้นใต้ดินก่อด้วยวัสดุเช่นอิฐ ดิน คอนกรีตหนาขึ้นเท่าใดก็ยิ่งดีเท่านั้น

Image copyright Reuters
คำบรรยายภาพ ระบบต่อต้านขีปนาวุธ Thaad จะสกัดขีปนาวุธที่ถูกมองว่าเป็นภัยคุกคามต่อเกาหลีใต้

เว็บไซต์นี้แนะนำว่า ควรจะหาอาคารหลบภัยที่ว่านี้ไว้หลาย ๆ แห่งล่วงหน้า โดยสำรวจชุมชนของตนและบริเวณใกล้เคียง รวมทั้งจดรายชื่อของสถานที่เหล่านี้เอาไว้ก่อน โดยอาจเป็นพื้นที่ในโรงเรียน สถานที่ทำงาน อุโมงค์คนเดิน หรือสถานีรถไฟใต้ดินก็ได้ นอกจากนี้ยังต้องเตรียมถุงยังชีพฉุกเฉิน ซึ่งมีทั้งอาหาร น้ำ สิ่งจำเป็น และเครื่องรับวิทยุที่ใช้งานได้ให้พร้อมเอาไว้ตลอดเวลาด้วย

ประเทศอื่น ๆ เตรียมรับมือภัยขีปนาวุธอย่างไรกันบ้าง?

นอกจากที่สหรัฐฯแล้ว ประเทศพันธมิตรที่อยู่ใกล้กับเกาหลีเหนือเช่นญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ ก็มีการเตรียมพร้อมรับเหตุโจมตีที่ไม่คาดฝันเช่นกัน ส่วนที่เกาะกวมซึ่งเป็นดินแดนในอารักขาของสหรัฐฯก็เคยเกิดเหตุตื่นตระหนกวุ่นวายกันมาแล้ว เมื่อสถานีวิทยุสองแห่ง ออกอากาศเตือนภัยขีปนาวุธผิดพลาด

คำบรรยายภาพ แผนภูมิแสดงการทำงานของขีปนาวุธพิสัยไกลข้ามทวีปของเกาหลีเหนือ

อย่างไรก็ตาม ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้มีระบบป้องกันขีปนาวุธ และมีระบบแจ้งเตือนภัยฉุกเฉินที่ทันสมัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกาหลีใต้ ซึ่งเมืองหลวงอยู่ห่างจากพรมแดนของเกาหลีเหนือเพียง 56 กิโลเมตรนั้น ได้มีการจัดซ้อมอพยพหนีภัยระดับชาติขึ้นเป็นประจำ

ส่วนญี่ปุ่นซึ่งถูกเกาหลีเหนือยิงขีปนาวุธข้ามเกาะฮอกไกโดทางตอนเหนือไปถึงสองครั้งแล้วนั้น ระหว่างที่เกิดเหตุได้ออกคำเตือนให้ประชาชนหลบภัยในอาคารหรือชั้นใต้ดินที่แข็งแรง ส่วนคำแนะนำสำหรับประชาชนทั่วไปในภูมิภาคอื่น ๆ ทางการญี่ปุ่นระบุให้ผู้คนปิดปากปิดจมูกและรีบวิ่งหนี หากมีขีปนาวุธตกลงในบริเวณใกล้เคียง ส่วนผู้ที่อยู่ในตัวอาคารให้ออกห่างจากหน้าต่าง เพราะอาจเป็นอันตรายจากเศษกระจกแตกได้

ระบบเตือนภัยที่เรียกว่า J-Alert จะแจ้งเตือนการโจมตีด้วยขีปนาวุธแก่ประชาชนทางโทรศัพท์มือถือ รวมทั้งทางสื่อวิทยุโทรทัศน์ และเครื่องขยายเสียงในชุมชนต่าง ๆ ส่วนที่เกาะฮอกไกโดซึ่งมีความเสี่ยงเป็นพิเศษ ทางการได้ออกหนังสือการ์ตูนมังงะเพื่อแนะนำประชาชนถึงวิธีการหลบภัย เช่นให้นักเรียนหลบใต้โต๊ะเรียน คนที่กำลังวิ่งออกกำลังกายหลบในห้องน้ำสาธารณะ และเกษตรกรซึ่งอยู่ในที่โล่งแจ้งให้หมอบราบคว่ำหน้าลงกับพื้น