รุมตำหนิเฟซบุ๊ก หลังระบบรวน มั่วแจ้งเหตุระเบิด

คำแจ้งเตือนความปลอดภัยของเฟซบุ๊ก Image copyright Facebook

เฟซบุ๊กถูกวิจารณ์อย่างหนัก หลังจากเมื่อคืนวันอังคารที่ 27 ธ.ค. ได้ส่งคำแจ้งเตือนความปลอดภัย หรือ Facebook Safety Check ไปยังผู้ใช้ที่ลงทะเบียนว่าพำนักอยู่ในกรุงเทพฯ หลังระบบของเฟซบุ๊กได้ "ทราบ" ว่า เกิดระเบิดขึ้นใน กทม จากนั้นให้ผู้ใช้รายงานตัวว่าปลอดภัยหรือไม่ จนสร้างความสับสน และตื่นตระหนกให้แก่ประชาชนจำนวนมาก

เหตุดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อเวลาประมาณ 20 น. ตามเวลาในไทย หลังจากเฟซบุ๊กอ้างว่าได้รับข้อมูลจาก "หลายแหล่งข่าว" ยืนยันว่าเกิดระเบิดขึ้นในกรุงเทพฯ โดยที่ไม่ได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับเหตุระเบิดที่เกิดขึ้น แต่ได้ใส่ลิงก์เชื่อมโยงกับเหตุระเบิดที่ย่านราชประสงค์เมื่อเดือน ส.ค. 2558 ส่งผลให้ผู้ใช้เฟซบุ๊กหลายรายตื่นตระหนกและแจ้งยืนยันทางเฟซบุ๊กว่าตนเองปลอดภัยดี อย่างไรก็ตาม เฟซบุ๊กได้ยกเลิกคำแจ้งเตือนความปลอดภัยดังกล่าวในอีกราว 1 ชั่วโมงถัดมา แม้จะทำให้ประชาชนโล่งใจ แต่ก็มีคนอีกไม่น้อยที่ไม่พอใจกับคำเตือนที่ผิดพลาดครั้งนี้

Image copyright PATRICIA DE MELO MOREIRA/Getty Images

สำนักข่าวเอเอฟพี รายงานว่า ผู้ใช้เฟซบุ๊กที่ชื่อ Prasit Silhanisong โพสต์ข้อความว่า "เฟซบุ๊กแจ้งข่าวเท็จที่สร้างความเสียหายต่อภาพลักษณ์ของประเทศไทย" ผู้ใช้เฟซบุ๊กรายนี้ระบุว่า การปล่อยข่าวเท็จในช่วงใกล้เทศกาลปีใหม่อาจทำให้นักท่องเที่ยวไม่กล้าเดินทางมาเที่ยวเมืองไทย พร้อมเรียกร้องให้เฟซบุ๊กขอโทษต่อกรณีที่เกิดขึ้น

ส่วน The Verge เว็บไซต์ด้านเทคโนโลยี รายงานว่า "เฟซบุ๊กถูกอัลกอริทึมของตนเองหลอกให้เข้าใจผิด" โดยชี้ว่า ระบบส่งคำแจ้งเตือนความปลอดภัย ของเฟซบุ๊กถูกกระตุ้นให้ทำงานอย่างผิดพลาดหลังจากได้รับข่าวเท็จจำนวนมากว่า "เกิดระเบิดขึ้นในกรุงเทพฯ"

Image copyright Dan Kitwood/Getty Images

ในเวลาต่อมาบริษัทเฟซบุ๊กได้แถลงปกป้องเทคโนโลยีอัลกอริทึมของตนเอง โดยชี้แจงว่า คำเตือนที่ออกมาเมื่อวานนี้ถูกกระตุ้นจากข่าวที่ชายคนหนึ่งปีนหลังคาธนาคารออมสินภายในรั้วทำเนียบรัฐบาล พร้อมโยนประทัด เพื่อเรียกร้องให้พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ช่วยเหลือเรื่องหนี้สินนอกระบบที่เขากู้มาทำธุรกิจรับเหมาก่อสร้าง

Image copyright STR/BBC THAI
คำบรรยายภาพ นายเฉลิม สอนนนฐี อายุ 43 ปี ชาวจังหวัดน่าน ได้ชูป้ายเรียกร้องให้นายกรัฐมนตรีช่วยแก้ปัญหา

สำนักข่าวเอเอฟพีรายงานว่า นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่เฟซบุ๊กถูกวิจารณ์กรณีทำนองนี้ เพราะเมื่อเดือน มี.ค.ที่ผ่านมา เฟซบุ๊กได้แถลงขออภัยผู้ใช้งาน หลังจากความบกพร่องในระบบทำให้มีการออกคำแจ้งเตือนความปลอดภัยแก่ผู้ใช้ทั่วโลกจากกรณีระเบิดฆ่าตัวตายในปากีสถาน นอกจากนี้เมื่อเดือน พ.ย.ปีที่แล้วเฟซบุ๊กก็ตกเป็นเป้าวิจารณ์ว่า "เลือกออกคำแจ้งเตือนความปลอดภัย" เฉพาะเหตุก่อการร้ายในกรุงปารีส แต่ไม่ยอมออกคำเตือนเดียวกันเมื่อเกิดเหตุร้ายในกรุงเบรุต ของเลบานอน

โจนาธาน เฮด ผู้สื่อข่าวบีบีซีในกรุงเทพฯ บอกว่า เขาทราบเรื่องนี้เพราะได้รับข้อความจำนวนมากไต่ถามว่าเขาปลอดภัยหรือไม่ และเห็นเพื่อนที่อยู่ในกรุงเทพฯพากันระบุทางเฟซบุ๊กว่าพวกเขาปลอดภัยดี ทว่าจากนั้นไม่นานพวกเขาต่างพยายามลบโพสต์ที่เกิดจากความผิดพลาดครั้งนี้ออกไป

Image copyright @SAKSITHCNA/TWITTER
คำบรรยายภาพ เฟซบุ๊กได้ยกเลิกคำแจ้งเตือนความปลอดภัยเหตุระเบิดกุงเทพฯในอีกราว 1 ชั่วโมงหลังออกประกาศเตือน

เฮด กล่าวว่า ประเทศที่ต้องพึ่งพาธุรกิจภาคการท่องเที่ยวอย่างมากเช่นไทยนั้น ข่าวเกี่ยวกับเหตุต้องสงสัยเรื่องก่อการร้ายจึงถือเป็นเรื่องใหญ่มาก ซึ่งบีบีซีและสื่อมวลชนที่น่าเชื่อถือต่าง ๆ มักใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษในการรายงานข่าวเหตุการณ์ทำนองนี้ และรายงานเฉพาะข้อมูลที่ได้รับการยืนยันจากแหล่งข่าวที่เชื่อถือได้เท่านั้น

เฮด ชี้ว่า สาเหตุที่ข่าวเรื่องเหตุระเบิดในกรุงเทพฯ ครั้งนี้แพร่ออกไปอย่างรวดเร็ว ส่วนหนึ่งน่าจะเป็นเพราะผู้คนเห็นลิงก์ข่าวของบีบีซีเกี่ยวกับเหตุระเบิดที่ย่านราชประสงค์เมื่อวันที่ 17 ส.ค. 2558 พ่วงมากับคำแจ้งเตือนความปลอดภัยครั้งนี้ ซึ่งเฮด มองว่านี่คือปัญหาสำคัญของผู้สื่อข่าวที่ทำงานในประเทศที่มีการตรวจสอบสื่อมวลชนอย่างใกล้ชิด และมักตกเป็นเป้าวิจารณ์ของเจ้าหน้าที่รัฐตลอดจนผู้ใช้อินเทอร์เน็ตชาวไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการรายงานข่าวท่ามกลางสถานการณ์ทางการเมืองที่มีความละเอียดอ่อน