สำรวจคดี 112 ในยุค คสช. ก่อนศาลตัดสินคดี “บุรินทร์” แชทเฟซบุ๊ก

Pai Jatupat Image copyright WASAWAT LUKHARANG/BBC THAI
คำบรรยายภาพ นายจตุภัทร บุญภัทรรักษา หรือ "ไผ่ ดาวดิน" เป็นผู้ต้องหารายล่าสุด ที่ถูกดำเนินคดี 112 ในยุคของ คสช.

เปิดสถิติคดีหมิ่นประมาทพระมหากษัตริย์ฯ หรือคดี 112 หลัง คสช.ยึดอำนาจ เท่าที่พบมี 111 คดี ตัดสินแล้ว 41 คดี โทษสูงสุดคือจำคุก 60 ปี ยังอยู่ระหว่างการพิจารณา 50 คดี

เวลา 13.00 น. ของวันนี้ (27 ม.ค. 2560) ที่ศาลทหารกรุงเทพฯ จะมีการอ่านคำตัดสินในคดีที่นายบุรินทร์ อินติน ถูกกล่าวหาว่ากระทำความผิดฐานหมิ่นประมาทพระมหากษัตริย์และรัชทายาท ตามประมวลกฎหมายอาญา (ป.อาญา) มาตรา 112 ประกอบมาตรา 83, 92 และ 97 และนำเข้าข้อมูลอันเป็นเท็จสู่ระบบคอมพิวเตอร์ ตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550 มาตรา 14 (1) จากกรณีที่นายบุรินทร์ไปแสดงความคิดเห็นใต้คลิปวิดีโอและได้แชทกับ น.ส.พัฒน์นรี ชาญกิจ มารดาของนายสิรวิชญ์ เสรีธิวัฒน์ หรือ "จ่านิว" ในเฟซบุ๊ก รวมทั้งหมด 2 กรรม ภายหลังจากที่นายบุรินทร์รับสารภาพทุกข้อกล่าวหา ในการนัดสอบปากคำเมื่อวันที่ 24 ม.ค. 2560 ที่ผ่านมา

ผู้สื่อข่าวบีบีซีไทย ได้ติดต่อขอข้อมูลจากโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน (iLaw) หรือไอลอว์ องค์กรเอกชนที่ทำงานด้านสิทธิและเสรีภาพในการแสดงออก ซึ่งรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับคดี 112 ไว้อย่างเป็นระบบ ก่อนจะพบว่า ภายหลังการรัฐประหารโดยคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เมื่อปี 2557 มีคดีที่ถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดตาม ป.อาญา มาตรา 112 เท่าที่พบข้อมูล 111 คดี แบ่งเป็นคดีจากการแอบอ้างสถาบันฯ เรียกรับผลประโยชน์ ไม่ใช่จากการแสดงความคิดเห็น 37 คดี และคดีจากการแสดงความคิดเห็น 74 คดี

ซึ่งคดีล่าสุด มีนายจตุภัทร์ บุญภัทรรักษา หรือ "ไผ่ ดาวดิน" นักจัดกิจกรรมเพื่อประชาธิปไตยภาคอีสาน เป็นผู้ต้องหา จากการแชร์ข่าวบทความพระราชประวัติสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 10 ของบีบีซีไทย โดยนายจตุภัทร์ถูกจับกุมเมื่อวันที่ 3 ธ.ค. 2559

- คดี 112 ที่เกี่ยวข้องกับการแสดงความคิดเห็น เท่าที่พบข้อมูล 74 คดี ปัจจุบัน ศาลมีคำตัดสินแล้ว 26 คดี อัยการสั่งไม่ฟ้อง 2 คดี ศาลสั่งจำหน่ายคดีชั่วคราวเนื่องจากจำเลยวิกลจริตไม่สามารถต่อสู้คดีได้ 1 คดี ไม่พบข้อมูล 1 คดี และอยู่ระหว่างการพิจารณาคดี 44 คดี ซึ่งรวมกรณีคดีของนายบุรินทร์

- คดี 112 ที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับการแสดงความคิดเห็น เท่าที่พบข้อมูล 37 คดี ปัจจุบัน ศาลมีคำตัดสินแล้ว 15 คดี อัยการสั่งไม่ฟ้อง 2 คดี ผู้ต้องหาหรือจำเลยเสียชีวิต 2 คดี ไม่พบข้อมูล 12 คดี และอยู่ระหว่างการพิจารณา 6 คดี

สำหรับคดี 112 ที่ศาลมีคำตัดสินไปแล้ว ซึ่งมีโทษสูงสุดได้แก่ คดีที่มีนายพงษ์ศักดิ์ (ขอสงวนนามสกุล) เป็นจำเลย จากการโพสต์เฟซบุ๊กจำนวน 6 ข้อหา ถือว่ามีความผิด 6 กรรม โดยศาลตัดสินให้จำคุกถึง 60 ปี แต่เนื่องจากจำเลยสารภาพจึงลดโทษให้กึ่งหนึ่ง เหลือ 30 ปี

นอกจากนี้ ยังมีคดี 112 ที่แม้จำเลยจะถูกศาลตัดสินให้จำคุก แต่ได้รับการพระราชทานอภัยโทษออกมาแล้ว 2 คดี ได้แก่คดีของ จ.ส.ต.ประสิทธิ์ ไชยศรีษะ อดีต ส.ส.สุรินทร์ พรรคเพื่อไทย จากการปราศรัยบนเวทีหยุดล้มล้างประชาธิปไตย ที่ห้างอิมพีเรียล ลาดพร้าว (ถูกศาลตัดสินให้จำคุก 2 ปี 6 เดือน ได้รับพระราชทานอภัยโทษเมื่อ มี.ค. 2559) และนายสมศักดิ์ ภักดีเดช บรรณาธิการเว็บไซต์ไทยอีนิวส์ จากการเผยแพร่บทความของใจลส์ อึ๊งภากรณ์ ในเว็บไซต์ไทยอีนิวส์ (ถูกศาลตัดสินให้จำคุก 4 ปี 6 เดือน ได้รับพระราชทานอภัยโทษ เมื่อ ม.ค. 2559)

ก่อนหน้านี้ ทางไอลอว์ยังได้เผยแพร่สถิติการยื่นขอประกันตัวของผู้ต้องหาหรือจำเลย ในคดี 112 ในยุครัฐบาล คสช. เท่าที่ทราบ 73 คน พบว่า มีอย่างน้อย 47 คนที่เคยยื่นขอประกันตัว ทั้งการขอประกันต่อพนักงานสอบสวน ศาลพลเรือน และศาลทหาร มี 19 คน ได้รับอนุญาตให้ประกันตัว และอีก 28 คน ไม่ได้รับอนุญาตให้ประกันตัว และมีอย่างน้อย 11 คน ที่ไม่มีโอกาสได้ยื่นขอประกันตัวเพราะไม่มีหลักทรัพย์เพียงพอ ขณะที่อีก 16 คน ยังไม่มีข้อมูลว่าได้ยื่นขอประกันตัวหรือไม่