กต.แจงกรณียูเอ็นร้องไทยเลิกใช้ ม.112 ชี้ไม่ขัดต่อหลักสิทธิมนุษยชน

พระพุทธะอิสระ Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ ประชาชนมาชุมนุมประท้วงที่หน้าสถานทูตสหรัฐอเมริกาประจำประเทศไทย เมื่อวันที่ 1 ต.ค. 2558 เรียกร้องให้สหรัฐฯ และองค์กรด้านสิทธิมนุษยชน หยุดการล่วงเกินสถาบันพระมหากษัตริย์ ซึ่งเป็นเรื่องละเอียดอ่อน

กระทรวงการต่างประเทศชี้แจงกรณีผู้เชี่ยวชาญยูเอ็นเรียกร้องให้ไทยเลิกใช้ ม.112 โดยระบุว่าไทยให้ความสำคัญกับเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น แต่สิทธินั้นจะต้องไม่ผิดกฎหมาย พร้อมยืนยันว่ากฎหมายหมิ่นสถาบันฯ ไม่ขัดแย้งกับกฎหมายระหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ส่วนกรณี ''ไผ่ ดาวดิน'' ถูกถอนประกัน เป็นเพราะทำผิดเงื่อนไขการประกันตัว

กระทรวงการต่างประเทศของไทย ออกแถลงการณ์วานนี้ (7 ก.พ. 2560) ชี้แจงกรณีที่ผู้เชี่ยวชาญยูเอ็นด้านสิทธิมนุษยชนเรียกร้องให้รัฐบาลไทยยกเลิกการบังคับใช้ ม.112 ของประมวลกฎหมายอาญา เป็นเครื่องมือทางการเมืองในการปิดปากนักวิจารณ์ โดยระบุว่า สถาบันพระมหากษัตริย์เป็นสถาบันหลักของชาติ การที่ไทยจะตรากฎหมายที่เหมาะสมเพื่อการปกป้องคุ้มครองสถาบันฯสำคัญ จึงเป็นเรื่องปกติที่คนในชาติพึงเคารพยึดปฏิบัติ อีกทั้งกฎหมายดังกล่าวมีขึ้นเพื่อคุ้มครองพระมหากษัตริย์ ราชวงศ์ และผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ จากการถูกหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรืออาฆาตมาดร้าย ในลักษณะเดียวกับการคุ้มครองบุคคลทั่วไป จึงไม่ได้มีไว้เพื่อการลิดรอนเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นแต่อย่างใด

"ไทยยังมีความเป็นสากลในการให้ความคุ้มครองลักษณะคล้ายคลึงกันต่อพระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาทของชาติอื่น รวมถึงผู้แทนของรัฐต่างประเทศประจำประเทศไทย ดังปรากฏตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 133 และมาตรา 134 ทั้งนี้ การดำเนินคดีตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 มิได้มีแรงจูงใจทางการเมืองแต่อย่างใด"

Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ นาย เดวิด เคย์ ผู้รายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติว่าด้วยเสรีภาพด้านความคิดเห็นและการแสดงออก เรียกร้องให้รัฐบาลไทยหยุดใช้กฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพเป็นเครื่องมือทางการเมืองเพื่อปิดกั้นเสรีภาพในการแสดงออก

กระทรวงการต่างประเทศ ระบุด้วยว่า ประเทศไทยเคารพและให้ความสำคัญกับเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น แต่การใช้สิทธิดังกล่าวต้องไม่ขัดต่อกฎหมาย ไม่กระทบความสงบเรียบร้อยและสันติสุขในสังคม และต้องไม่ละเมิดสิทธิหรือชื่อเสียงของผู้อื่นตามที่ได้บัญญัติไว้ใน มาตรา 19 (3) ของกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ดังนั้น การบังคับใช้ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 จึงไม่ได้ขัดแย้งกับกฎหมายระหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิมนุษยชนแต่อย่างใด นอกจากนี้ การดำเนินคดีดังกล่าวมีกระบวนการพิจารณาคดีอันควรแห่งกฎหมาย (due legal process)เหมือนกับคดีอาญาโดยทั่วไป ผู้ที่ถูกพิพากษาให้มีความผิดตามกฎหมายดังกล่าวมีสิทธิเฉกเช่นเดียวกับความผิดอื่น ๆ รวมถึง สิทธิในการอุทธรณ์และขอพระราชทานอภัยโทษ

แถลงการณ์ยังระบุถึงกรณีที่นายจตุภัทร์ บุญภัทรรักษา หรือ ไผ่ ดาวดิน นักศึกษามหาวิทยาลัยขอนแก่น ซึ่งถูกดำเนินคดีหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ และ พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดทางคอมพิวเตอร์ ว่ายังอยู่ในชั้นการพิจารณาของศาลซึ่งเป็นกระบวนการอิสระที่รัฐบาลไม่อาจแทรกแซงได้ ทั้งนี้ นายจตุภัทร์ เคยได้รับการประกันตัวเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2559 แต่ต่อมาถูกถอนประกันเนื่องจากนายจตุภัทร์ ได้กระทำผิดซ้ำ ซึ่งขัดต่อเงื่อนไขการประกันตัว

คำชี้แจงของกระทรวงการต่างประเทศมีขึ้นหลังจากที่สำนักงานข้าหลวงใหญ่เพื่อสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (UNOHCHR) เผยแพร่ความเห็นของ นาย เดวิด เคย์ ผู้รายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติว่าด้วยเสรีภาพด้านความคิดเห็นและการแสดงออก เมื่อวานนี้ ซึ่งเรียกร้องให้รัฐบาลไทยหยุดใช้กฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพเป็นเครื่องมือทางการเมืองเพื่อกีดกั้นเสรีภาพในการแสดงออก โดยนายเคย์ ระบุว่า "บุคคลสาธารณะ รวมทั้งผู้กุมอำนาจสูงสุดทางการเมืองอาจตกเป็นเป้าวิจารณ์ได้ และถึงแม้การแสดงออกทางความคิดในบางรูปแบบอาจถูกมองว่าเป็นการหมิ่นประมาทได้ แต่การพยายามขัดขวางและดำเนินการลงโทษถือเป็นเรื่องไม่ชอบธรรม"

ผู้รายงานพิเศษของยูเอ็นบอกด้วยว่า การบังคับใช้กฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพของไทยนั้นไม่เป็นไปตามหลักกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ ซึ่งเรื่องนี้เป็นประเด็นที่เขาและผู้ดำรงตำแหน่งคนก่อน ๆ เคยแสดงความกังวลต่อทางการไทยมาหลายครั้งแล้ว