"ยุวดี ธัญญศิริ" นางสิงห์ข่าว แห่งทำเนียบรัฐบาล

ยุวดี ธัญศิริ, สื่อมวลชน, ไทย, สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย, เจ๊ยุ, ทำเนียบ, นักข่าว, บางกอกโพสต์ Image copyright Wasawat Lukharang/BBC Thai

หลังเข้ารักษาตัวที่ รพ.พระมงกุฎเกล้าจากอาการไตวายได้เจ็ดวัน "นางยุวดี ธัญญศิริ" อดีตนักข่าวประจำทำเนียบรัฐบาลแห่งหนังสือพิมพ์บางกอกโพสต์ ก็ถึงแก่กรรมอย่างสงบ เมื่อเวลา 03.30 น. ของวันที่ 10 มีนาคม 2560 ด้วยวัย 71 ปีเศษ ถือเป็นหนึ่งในความสูญเสียครั้งใหญ่ของวงการสื่อมวลชนไทย

นางยุวดีจบการศึกษาคณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ รุ่นที่หนึ่ง เริ่มทำงานเป็นนักข่าวตั้งแต่ปี 2511 ให้กับหนังสือพิมพ์บางกอกเวิลด์ ก่อนที่บริษัทจะถูกเครือบางกอกโพสต์เข้าซื้อกิจการ ทำให้เธอย้ายมาทำงานที่หนังสือพิมพ์บางกอกโพสต์ต่อจนเกษียณ

ความที่ประจำอยู่ในทำเนียบฯ มายาวนาน ตั้งแต่ยุครัฐบาลจอมพลถนอม กิตติขจร จนถึงรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา รวม 19 นายกรัฐมนตรี สั่งสมประสบการณ์และบารมีจนแก่กล้า ทำให้ผู้สื่อข่าวรุ่นน้องรวมถึงแหล่งข่าวหลายคนยำเกรง พร้อมใจกันเรียกขานเธอว่า "เจ๊ยุ"

แต่ภาพที่หลายคนได้เห็นผ่าน 40 ปีของการทำข่าวภายในศูนย์กลางการบริหารราชการแผ่นดิน ก็คือคนข่าวธรรมดาที่ไม่มีอภิสิทธิ์อะไร นางยุวดีมักมาทำงานแต่เช้าตรู่ และเดินไปรอสัมภาษณ์อย่างไม่รู้เหน็ดเหนื่อย ไม่ว่าแหล่งข่าวกี่คนจะผ่านมาหรือผ่านไป แต่เธอและเครื่องบันทึกเทปคาสเซ็ทในมือก็พร้อมจะบันทึกถ้อยคำ เพื่อนำไปสื่อสารต่อให้ผู้อ่านและประชาชน

Image copyright Thai Journalists Association

หนึ่งในเอกลักษณ์การทำงานของนางยุวดี คือการ "ตั้งคำถามเชิงปรารภ" หรือใช้ประโยคบอกเล่า ปรารภถึงเรื่องราวต่างๆ เมื่อได้จังหวะเหมาะถึงค่อยยิงคำถาม

นายภัทระ คำพิทักษ์ อดีตบรรณาธิการหนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์ และอดีตนายกสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ระบุว่า คนที่ถามแบบปรารภกับแหล่งข่าวระดับนายกฯ ได้จะ "ต้องถึงทั้งวัยวุฒิ คุณวุฒิ" รวมทั้ง "ช่ำชองว่าปรารภอะไร แล้วคาดว่าจะได้อะไร"

หลายครั้งข่าวใหญ่ๆ ก็มาจากคำถามเชิงปรารภนั้น ที่ในเมืองไทยอาจมีแค่คนเดียวเท่านั้นที่ทำได้

Image copyright Wasawat Lukharang/BBC Thai

แน่นอนในฐานะผู้มุ่งมั่นตรวจสอบผู้ถืออำนาจรัฐ ย่อมมีทั้งคนชอบและคนชัง ในห้วงยามแห่งความขัดแย้ง นางยุวดีถูกผลักให้ไปยืนอยู่ข้างใดข้างหนึ่งเสมอ แต่ "น.ส.อิศรินทร์ หนูเมือง" หัวหน้าข่าวหน้า 1 ของหนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจ ก็เขียนข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ฉายภาพการทำหน้าที่ของนางยุวดีซึ่งไม่มีสั่นคลอน ไม่ว่าจะรัฐบาลทหารหรือพลเรือน

"ตอน "ลุงตู่" มาทำเนียบใหม่ ๆ เรื่องร้อนมีมากมาย เจ๊ทั้งถาม-ทั้งปราม และปรารภ

นักข่าวจะได้ยิน เจ๊บอกนายกฯตู่ ว่า "ท่านนายกฯ ก็ใจเย็นๆ ค่ะ" หรือ "ท่านนายกฯ ก็ตอบให้ตรงคำถาม" อยู่เสมอ ในช่วงเดือนแรกๆ ที่นายกฯ ตู่ มาทำเนียบ

แต่หลังจาก "มีประเด็น" กันแล้ว เจ๊ไม่เคยถามข่าวนายกฯตู่ อีกเลย เว้นแต่เคยเปรย-ปรารภครั้งหนึ่ง ให้นายกฯได้ยินว่า เสรีภาพสื่อ เสรีภาพประชาชน"

Image copyright Thai Journalists Association
คำบรรยายภาพ ผู้สื่อข่าวรุ่นน้องรวมถึงแหล่งข่าวหลายคนยำเกรง พร้อมใจกันเรียกขานยุวดี ธัญญศิริ ว่า "เจ๊ยุ"

เมื่อทราบข่าวการเข้าโรงพยาบาลอย่างกะทันหัน คนข่าวที่เคยสัมผัสกับนางยุวดีหลายคนได้เขียนข้อความสะท้อน "เจ๊ยุ" เท่าที่เคยสัมผัส ซึ่งต่างออกมาคล้ายคลึงกัน คือ เป็นผู้ใหญ่ใจดี มีเมตตา และเป็นแรงบันดาลใจ

ภาพคนข่าวทั้งรุ่นเล็ก กลาง ใหญ่ ทยอยแวะเวียนไปให้กำลังใจ พล.อ.สิริชัย ธัญญศิริ อดีตปลัดกระทรวงกลาโหม-คู่ชีวิตของนางยุวดี อย่างไม่ขาดสาย ยังสะท้อนให้เห็นถึงที่ทางของเธอ "ในหัวใจ" ของคนข่าวหลายยุค-หลายสมัย ได้เป็นอย่างดี

แม้จะสิ้นลมหายใจไปแล้ว แต่มรดกที่นางสิงห์ข่าวแห่งทำเนียบฯ ทิ้งเอาไว้คงไม่จางหายไปง่ายๆ ทั้งเรื่องความกล้าในการตั้งคำถาม และเป้าหมายในการตั้งคำถาม คือต้องถามเพื่อตรวจสอบผู้มีอำนาจ ถามเพื่อเป็นปากเป็นเสียงแทนประชาชน