ผู้เชี่ยวชาญชี้โพลวีระ ทำไม่ถูกหลักการ

วีระ สมความคิด, มอบตัว, พรบ.คอมพิวเตอร์ 2550, โพลวิจารณ์การเมือง Image copyright WASAWAT LUKHARANG/BBC THAI

อดีตผู้บริหารบริษัทวิจัยระดับโลกเผยโพลที่นายวีระ สมความคิด จัดทำทางหน้าเฟซบุ๊ก ไม่ถือเป็นโพลที่ถูกต้อง เพราะกลุ่มตัวอย่างไม่หลากหลาย ด้านนายวีระ เข้ามอบตัวยืนยันโพลที่ทำเป็นการเปิดพื้นที่ให้แสดงความคิดเห็น

นายเจอร์โรม เฮอร์วิโอ อดีตกรรมการผู้จัดการ บริษัทอิปซอสส์ ประเทศไทย จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทจัดทำวิจัยทางการตลาดระดับโลก ให้สัมภาษณ์บีบีซีไทย โดยกล่าวถึงผลสำรวจความคิดเห็นบนเฟซบุ๊กของนายวีระ สมความคิด เลขาธิการเครือข่ายประชาชนต้านคอร์รัปชัน (คตป.) ว่าในทางเทคนิคไม่ได้ถือว่าเป็นโพลที่ถูกต้อง เนื่องจากกลุ่มตัวอย่างไม่มีความหลากหลาย และน่าจะเป็นเฉพาะคนที่มีความใกล้ชิดกับนายวีระ

ทั้งนี้ ในการทำโพลทางเฟซบุ๊กของนายวีระ ได้ตั้งคำถามว่า ข้อใดถูกต้อง และมีคำตอบ 8 ข้อ ได้แก่ 1 เราจะทำตามสัญญา 2 ขอเวลาอีกไม่นาน 3 แผ่นดินที่งดงามจะกลับคืนมา 4 เราจะทำอย่างซื่อตรง 5 ขอแค่เธอจงไว้ใจและศรัทธา 6 แผ่นดินจะดีในไม่ช้า 7 ขอคืนความสุขให้เธอประชาชน และ 8 ผิดทุกข้อ โดยในส่วนท้ายคำตอบมีข้อความว่า "ขอให้เลือกจากใจจริง, พิจารณาก่อนเลือก อิอิ #เลือกข้อ 8 แบบไม่ต้องคิดคับ"

Image copyright WASAWAT LUKHARANG/BBC THAI
คำบรรยายภาพ กลุ่มผู้สนันสนุนเดินทางมาให้กำลังใจนายวีระ ในวันมอบตัว

นายเฮอร์วิโอ กล่าวด้วยว่าผลสำรวจที่นายวีระสรุปว่า ประชาชนกว่า 90% แสดงความคิดเห็นว่า ไม่เชื่อถือรัฐบาล "ประยุทธ์" นั้น เป็นการสรุปที่ไม่ถูกต้องนัก

"คนที่เลือกคำตอบว่า 'ผิดทุกข้อ' ไม่ได้หมายความว่าพวกเขาไม่เชื่อมั่นในรัฐบาล แค่หมายความว่าพวกเขาไม่เห็นด้วยกับ 7 คำตอบแรกเฉย ๆ"

นายเฮอร์วิโอ ให้ความเห็นเพิ่มเติมด้วยว่าประเด็นสำคัญที่เป็นปัญหาในการสำรวจความคิดเห็นในประเทศไทย คือ วัฒนธรรมของการไม่ต้องการแสดงออกในทางลบ ซึ่งส่งผลให้คนมักจะตอบคำถามในเชิงบวก เพราะไม่อยากทำให้อีกฝ่ายผิดหวัง

"นี่เป็นสาเหตุที่เราต้องระมัดระวัง เช่น เวลาเราพูดถึงความสุข ความสุขในระดับที่มากกับปานกลาง มันมีความแตกต่างกันเยอะมาก ในขณะที่ประเทศแถบตะวันตกจะมองความสุขระดับ ปานกลางเป็นเชิงเป็นบวก แต่ในประเทศไทยคนที่ตอบแบบนั้นจะปะปนกันระหว่างผู้คนที่มีความสุข กับคนที่ไม่มีความสุข ซึ่งคนประเภทหลังแต่เลือกคำตอบนี้ เพราะไม่อยากให้คำตอบออกมาในเชิงลบ" นายเฮอร์วิโอ กล่าว

ในทางวิชาการ ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า "politeness bias" นั่นคือ ข้อมูลที่ได้มามีอคติ เนื่องจากความสุภาพของผู้ที่ตอบคำถาม ซึ่งนายเฮอร์วิโอกล่าวว่าเป็นอุปสรรคอย่างมากในการทำวิจัย ต่าง ๆ และปัจจัยเหล่านี้ทำให้คนลังเลที่จะพูดอย่างตรงไปตรงมาเวลาตอบคำถามในประเด็นที่มีความอ่อนไหว เช่น หัวข้อที่เกี่ยวกับพรรคการเมือง

Image copyright Wasawat Lukharang/BBCThai

ผู้สื่อข่าวรายงานว่าในวันนี้ นายวีระ ได้เข้ามอบตัวรับทราบข้อกล่าวหานำเข้าข้อมูลปลอม หรือข้อมูลอันเป็นเท็จ เข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ ซึ่งน่าจะเกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นหรือประชาชน หลังถูกออกหมายจับฐานกระทำความผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550 จากการจัดทำโพลวิจารณ์การทำงานของรัฐบาลผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว

เว็บไซต์มติชนออนไลน์รายงานว่า นายวีระ ยืนยันว่าไม่ได้กระทำผิดและจะต่อสู้คดี เพราะเป็นสิทธิและเสรีภาพที่จะทำได้ การมอบตัวเป็นการแสดงตนเพื่อแสดงความบริสุทธิ์ใจว่า การกระทำของตนเป็นการเปิดพื้นที่ให้ประชาชนได้แสดงความคิดเห็น และเป็นความเห็นที่หลากหลาย ยืนยันว่าไม่ได้มีเจตนาจะทำให้บุคคลใดต้องเสื่อมเสีย

นายวีระได้ใช้หลักทรัพย์เป็นเงินสด 1 แสนบาท ที่เจ้าตัวบอกว่าได้จากการระดมทุนจากเพื่อนสถาบันพระปกเกล้า ในการประกันตัวโดยเจ้าหน้าที่อนุมัติโดยไม่มีเงื่อนไข

Image copyright STF/AFP/Getty Images

นายวีระ ซึ่งยืนยันว่าจะเดินหน้าตรวจสอบการคอร์รัปชันต่อไปเห็นว่าการถูกดำเนินคดีไม่ต่างจากการถูกปิดปาก ซึ่งขัดกับแนวทางการปรองดองที่รัฐบาลพยายามดำเนินการ อย่างไรก็ดี เขาจะเดินหน้าตรวจสอบคอร์รัปชันต่อไปโดยไม่เลือกปฏิบัติว่าจะเป็นรัฐบาลใด เพราะถือเป็นความรับผิดชอบต่อสังคม

ด้าน พล.อ.เอกชัย ศรีวิลาศ ที่ปรึกษาผู้ทรงคุณวุฒิของคณะกรรมการบริหารราชการแผ่นดินตามกรอบการปฏิรูปประเทศ ยุทธศาสตร์ชาติ และการสร้างความปรองดอง ปยป. มองว่าการดำเนินคดีกับนายวีระ ไม่กระทบต่อกระบวนการปรองดอง เนื่องจากนายวีระ ไม่ได้เป็นบุคคลที่ร่วมในกระบวนการ และขณะนี้ก็ยังไม่มีแนวทางที่ชัดเจนจึงไม่มีผลต่อการปรองดองที่ดำเนินการอยู่

ก่อนหน้านี้ แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ออกแถลงการณ์เนื่องในวันต่อต้านการเซ็นเซอร์สื่ออินเทอร์เน็ตโลกเมื่อ 12 มี.ค. ว่าอินเทอร์เน็ตเป็นเครื่องมือที่ทรงพลัง แต่ก็อาจกลายเป็นเครื่องมือกดขี่ประชาชนได้เช่นกันหากถูกรัฐนำมาใช้ในทางที่ผิด และตลอดปี 2559 ที่ผ่านมา ประชาชนใน 55 ประเทศถูกจับกุมจากการแสดงความคิดเห็นอย่างสงบบนโลกออนไลน์ ซึ่งรวมถึงประเทศไทย