ใช้ “อานันท์โมเดล” กำหนด “โรดแมปครั้งสุดท้าย” วิษณุเผยรู้วันเลือกตั้งแน่ มิ.ย. นี้

นายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี ตอบคำถามสื่อมวลชนในกิจกรรม สื่ออยากรู้ รัฐบาลอยากเล่า Image copyright Jiraporn Kuhakan/BBC Thai

รัฐบาลภายใต้การนำของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา เปิดทำเนียบรัฐบาล-เชิญสื่อมวลชนร่วมกิจกรรม "สื่ออยากรู้ รัฐบาลอยากเล่า" เป็นครั้งแรกหลังบริหารราชการแผ่นดินมานาน 3 ปี 8 เดือน

มือกฎหมายระดับ "พญาราชสีห์" นามนายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี จับเข่าคุยกับผู้สื่อข่าวภายใต้หัวข้อ "กฎหมายหลายรส กับอนาคตประเทศไทย" ในวันที่มี "วาระร้อนทางกฎหมาย" อย่างร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ (พ.ร.ป.) ว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. .... เข้าสู่การพิจารณาของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ในวาระ 2 และ 3 ก่อให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์เรื่องการใช้ "แทคติคทางกฎหมาย" เพื่อยืดโรดแมปเลือกตั้ง-ยื้ออำนาจของหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.)

ทว่าแกนนำรัฐบาล คสช. ต่างปฏิเสธว่าไม่รู้-ไม่เห็น-ไม่มีใบสั่ง เพราะเป็นหน้าที่ของฝ่ายนิติบัญญัติ

Image copyright Jiraporn Kuhakan/BBC Thai
คำบรรยายภาพ นายวิษณุ เครืองาม ระบุว่า "ไม่อาจการันตีเรื่องโรดแมปได้ เพราะไม่มีหน้าที่" ระหว่างตอบคำถามสื่อมวลชน ที่ตึกภักดีบดินทร์ ทำเนียบรัฐบาล

นี่เป็นอีกครั้งที่นายวิษณุออกมาปฏิเสธเรื่องนี้ในนามรัฐบาล โดยระบุว่าร่างกฎกฎหมายลูกฉบับนี้เสนอโดยคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) ไม่เกี่ยวกับรัฐบาล พร้อมยืนยัน "ไม่รู้จักเซียนสักคน" หลังนายนิพิฏฐ์ อินทรสมบัติ รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ เปรียบเปรยว่ามี "2 เซียนกฎหมาย" ที่คอยรับใช้ผู้มีอำนาจเป็นผู้หน่วงเวลาการบังคับใช้ร่าง พ.ร.ป. ว่าด้วยการเลือกตั้ง ออกไปอีก 90 วันนับจากประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ย้อนกลับไปเดือน มี.ค. 2560 นายวิษณุเป็นคนเสนอเรื่องให้รัฐบาลใช้ "อภินิหารทางกฎหมาย" ประเมินภาษีการซื้อขายหุ้นของบริษัท ชินคอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) ในปี 2549 เพื่อเรียกเก็บภาษีย้อนหลังจากนายทักษิณ ชินวัตร ในฐานะ "เจ้าของหุ้นตัวจริง" เป็นเงิน 17,629 ล้านบาท หลังไม่เคยดำเนินการใด ๆ ในรัฐบาล 5 ชุดก่อน

มาถึงเดือน ม.ค. 2561 นักวิเคราะห์การเมืองชี้ว่าโรดแมปเลือกตั้งกำลังถูกยืดไปอย่างแนบเนียนด้วย "อภินิหารทางกฎหมาย" (อีกครั้ง) ผู้สื่อข่าวจึงขอให้รองนายกฯ ฝ่ายกฎหมายช่วยระบุวัน-เวลาเลือกตั้งที่แน่ชัดภายใต้ความไม่แน่นอนของกฎหมายลูก

Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ ประชาชนหย่อนบัตรเลือกตั้งเมื่อปี 2557

"ไม่ว่าใครก็ตามในประเทศนี้ ไม่ควรบังอาจพูดเรื่องโรดแมปเลือกตั้งเลยด้วยซ้ำไป แม้แต่นายกฯ ก็ไม่ควรพูด แต่เพราะว่าถูกถามและคาดคั้นให้ตอบให้ได้ จึงต้องตอบจากความน่าจะเป็นไปได้ที่สุด และก็ถือว่าไม่ผิด ซึ่งกรณีนี้ไม่ว่าใครนับนิ้วมือนิ้วตีน ก็นับได้อย่างนั้นจริง ๆ ผมก็นับให้คุณฟัง ถ้าเราตัดปัจจัยที่มันเพิ่งโผล่ขึ้นมา มันก็เป็นเช่นนั้น แต่ถ้ามีโน่นนี่โผล่ขึ้นมา เช่น 90 วัน แล้วบอกว่านี่โกหก ไม่มีสัจจะ มันไม่ใช่ไม่มีสัจจะ แต่เราถูกบีบคอให้พูด" นายวิษณุกล่าว

อย่างไรก็ตามเขาได้วาดปฏิทินการเมืองโชว์สื่อมวลชน แน่นอนว่าทุกขั้นตอนล้วนมีกรอบกฎหมายกำกับ

ปฏิทินเลือกตั้งฉบับวิษณุชวน "นับนิ้วมือ-นิ้วเท้า"

กรอบเวลา การดำเนินการ
ธ.ค. 2560 กรธ. เสนอร่าง พ.ร.ป. ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. เข้าสู่การพิจารณาของ สนช.
ม.ค. 2561 สนช. พิจารณาร่าง พ.ร.ป. ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. เสร็จสิ้น
ก.พ. 2561 หากมีข้อทักท้วง อาจตั้ง กมธ. ร่วม 3 ฝ่าย (สนช. กรธ. กกต.) พิจารณาแก้ไขร่าง พ.ร.ป. ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส.
มี.ค. 2561 รัฐบาลนำร่าง พ.ร.ป. ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. ขึ้นทูลเกล้าฯ ถวาย
มิ.ย. 2561 ประกาศใช้ ร่าง พ.ร.ป. ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส.
มิ.ย. 2561 คสช. กกต. กรธ. ประชุมร่วมกับพรรคการเมืองเพื่อกำหนดวันเลือกตั้ง ซึ่งนายวิษณุเรียกว่า "โรดแมปสุดท้ายของประเทศ"
พ.ย. 2561 เลือกตั้งทั่วไป (กรณี สนช. ผ่าน พ.ร.ป. เลือกตั้ง ส.ส. โดยกำหนดให้มีผลบังคับใช้ทันทีหลังประกาศในราชกิจจานุเบกษา)
ก.พ. 2562 เลือกตั้งทั่วไป (กรณี สนช. ผ่าน พ.ร.ป. เลือกตั้ง ส.ส. โดยกำหนดให้มีผลบังคับใช้ 90 วันหลังประกาศในราชกิจจานุเบกษา)
มี.ค. 2562 เลือกตั้งทั่วไป (กรณี สนช. ผ่าน พ.ร.ป. เลือกตั้ง ส.ส. โดยกำหนดให้มีผลบังคับใช้ 120 วันหลังประกาศในราชกิจจานุเบกษา)

ที่มา : นายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี อธิบายขั้นตอนทางกฎหมายระหว่างร่วมกิจกรรมพบปะสื่อมวลชนที่ทำเนียบรัฐบาล เมื่อ 25 ม.ค.

มือกฎหมายรัฐบาลบอกว่า ในส่วนของโรดแมปจริงจะเห็นในเดือน มิ.ย. 2561 ซึ่งเป็นไปตามคำสั่ง คสช. ที่ 53/2560 ในข้อ 8 ที่ระบุว่าหลัง พ.ร.ป. ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. มีผลใช้บังคับ ครม. คสช. จะร่วมกันเพื่อจัดทำแผนและขั้นตอนดำเนินการการเมืองเพื่อนำไปสู่การเลือกตั้ง (โรดแมป) โดยหารือกับคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) คณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) ประธานสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) และอาจเชิญผู้แทนพรรคการเมืองหรือกลุ่มการเมืองร่วมหารือถึงความพร้อมในการกำหนดวันเลือกตั้งที่แน่ชัด เป็นสิ่งที่นายวิษณุเรียกว่าเป็น "โรดแมปสุดท้ายของประเทศ"

Image copyright AFP/Getty Images

นายวิษณุเผยว่าได้เล่า "นิทาน" ให้ คสช. ฟังเรื่องหนึ่ง ทำให้มีข้อ 8 ในคำสั่ง คสช. ที่ 53/2560 โดยยกตัวอย่างนายอานันท์ ปันยารชุน ที่เข้ามาเป็นนายกฯ สมัย 2 (รับตำแหน่ง 10 มิ.ย. 2535) ด้วยภารกิจเดียวคือการยุบสภา โดยนายอานันท์ได้เชิญทุกพรรคการเมืองมาหารือที่ห้องประชุมประธานสภาผู้แทนราษฎร มีคำถามเพียง 2 ข้อคือ 1. คุณจะให้ผมยุบสภาวันไหน 2. คุณจะให้ผมกำหนดวันเลือกตั้งวันไหน

"ผมยังจำได้ว่ามีหัวหน้าพรรคการเมืองใหญ่บอกว่าท่านนายกฯ ครับ ผมขอข้อ 3 ได้หรือไม่ จะมีทางไหนไหมที่ไม่ต้องยุบสภา นายกฯ อานันท์บอกว่าถ้าไม่ยุบสภาแล้วผมจะเข้ามาทำไม ถ้าคุณบอกพร้อมเลือกตั้งใน 1 เดือนก็ยุบในอีก 1 เดือน ที่สุดแล้ว ที่ประชุมก็บอกให้ยุบสภาภายใน 3 วัน แล้วท่านก็ยุบ (ประกาศยุบสภาวันที่ 30 มิ.ย. 2535) ผมเลยเล่าแนวคิดนี้ให้ คสช. ฟัง เพราะนี่เป็นความเป็นความตายของพรรคการเมืองเขา เพราะถ้ากำหนดวันเลือกตั้งโดยเขาไม่พร้อม ก็ไปตัดสิทธิเขา นี่คือความเป็นความตายเขา" รองนายกฯ ระบุ

ที่สุดแล้ว "อานันท์โมเดล" ก็ถูกยกมาสวมไว้ใน ข้อ 8 ของคำสั่งหัวหน้า คสช. นั่นเอง

Image copyright Wasawat Lukharang/BBC Thai
คำบรรยายภาพ นายมีชัย ฤชุพันธุ์ ประธานกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.)

ที่ผ่านมา ทั้งนายวิษณุ-นายมีชัย ฤชุพันธุ์ ประธาน กรธ. มักอ้างถึง "ปัจจัยเหนือการควบคุม" ที่ทำให้โรดแมปไม่เป็นโรดแมป จึงมีคำถามว่าปัจจัยที่รัฐบาล คสช. ไม่อาจควบคุมได้คืออะไร นายวิษณุงดขยายความ โดยบอกว่า "ไม่ได้ลึกลับซับซ้อนอะไรหรอก ผมรู้ว่าสื่อคิดอะไร แต่ไม่ใช่อย่างที่สื่อคิด"

ก่อนยอมเฉลยในภายหลังว่า กระแสข่าว สนช. คว่ำร่างกฎหมายลูกกลางสภา ก็เป็นหนึ่งในปัจจัยที่ควบคุมไม่ได้ แต่ภาวนาว่าไม่ควรเกิดกรณีเช่นนี้ มันมีวิธีเลี่ยงได้-พบกันครึ่งทางได้หากไม่พอใจจุดใด ส่วนอีกปัจจัยคือการส่งร่าง พ.ร.ป. เลือกตั้ง ส.ส. หรือร่าง พ.ร.ป. ว่าด้วยการได้มาซึ่ง ส.ว. ที่ผ่านการพิจารณาของ สนช. แล้วให้ศาลรัฐธรรมนูญตีความ ซึ่งไม่มีใครรู้ว่าศาลจะใช้เวลาพิจารณายาวนานเท่าใด

อย่างไรก็ตามรองนายกฯ แสดงความเชื่อมั่นว่าปัจจัยที่ทำให้การเลือกตั้งไม่เป็นไปตามกำหนดในเดือน พ.ย. 2561 นั้น "เป็นสิ่งที่ไม่ว่าไปไปอธิบายกับนานาชาติ ชาติไหน เขาก็เข้าใจ เว้นแต่จะแกล้งและพยายามไม่เข้าใจ"

Image copyright Jiraporn Kuhakan/BBC Thai

ด้วยความรอบรู้ทางกฎหมาย-ประวัติศาสตร์ และมีความจำดี ทำให้นายมีชัย ฤชุพันธุ์ ประธาน กรธ. เจ้าของฉายา "พญาครุฑ" ทางกฎหมาย ซึ่งนายวิษณุตั้งให้ ได้ยกให้ลูกศิษย์เอกอย่างนายวิษณุเป็น "พญาราชสีห์" ทางกฎหมาย ทว่าเจ้าตัวไม่ขอรับฉายานี้

"ผมเป็นปลาอินทรีย์ คู่กับพญาอินทรีย์" นายวิษณุกล่าวติดตลกทิ้งท้าย

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม