Avrupa Parlamentosu, AB üyesi Macaristan'a soruşturma başlatıyor

AB Macaristan bayrağı Telif hakkı Getty Images

Avrupa Parlamentosu, demokrasinin ve hukuk devletinin temel ilkelerinin ağır bir şekilde zedelendiği gerekçesiyle Macaristan'a 7. madde çerçevesinde işlem başlattı.

Söz konusu madde, hakkında soruşturma açılan üye ülkenin, Avrupa Birliği organlarında oy kullanma hakkının elinden alınması sürecini tanımlıyor.

AP, Macar hükümetinden öncelikle 3 konuda tavrını değiştirmesini talep ediyor.

Parlamento neleri eleştiriyor?

AP ilk olarak, mültecilerle ilgili olarak alınan Avrupa Birliği kararının iptal edilmesini eleştiriyor.

Macaristan hükümeti, AB tarafından belirlenen mülteci kotalarını tanımadığını açıklamış ve ülkeye "tek bir mülteci bile kabul etmemek için" geçen yıl referandum düzenlemişti.

Referandum sonrası çıkarılan yasayla, mültecilerin ülkeye kabulünün bir ulusal egemenlik meselesi olduğu ve bu kararın ancak Macar parlamentosu tarafından alınabileceği belirlenmişti.

Avrupa Parlamentosu'nun Macar hükümetine yönelik ikinci talebi, geçtiğimiz haftalarda yasalaşan, ülkedeki sivil toplum kuruluşlarıyla ilgili yasal düzenlemeleri iptal etmesi.

Avrupa Birliği hukukçularına göre, Macaristan hükümeti çıkardığı yasalarla, sivil toplum kuruluşlarının bağımsız faaliyet gösterebilme koşullarını neredeyse tamamen ortadan kaldırıyor.

AP'nin itiraz ettiği üçüncü uygulama da Macar hükümetinin kısa adı CEU olan Orta Avrupa Üniversitesi üzerinde baskı uygulaması ve bu eğitim kurumunu ülkeyi terk etmeye zorlaması.

Telif hakkı Getty Images
Image caption Macar hükümeti 'Soros Üniversitesi' olarak bilinen Orta Avrupa Üniversitesi'nin (CEU) faaliyet koşullarını ortadan kaldırdı.

AB Antlaşması'nın 7. Maddesi nedir?

7. madde, somut iddialarla hakkında soruşturma açılan ülkenin elinden AB kurumlarında oy hakkının alınmasını öngörüyor.

Ancak bu madde AB tarihi boyunca daha hiçbir ülke için uygulanmadı ve şimdi de hayata geçirilmesi AB mevzuatına göre son derece zor.

Mevzuat, AP soruşturmasının ardından bir uzmanlar komisyonunun devreye girmesini öngörüyor ve sürecin ardından nihai karar liderler zirvesinin gündemine geliyor.

Telif hakkı Getty Images
Image caption Macaristan Başbakanı Viktor Orban ve hükümeti, AB değerlerine aykırı hareket etmekle eleştiriliyor.

Macaristan tepki gösterdi

7. maddenin yaptırıma dönüşmesi son derece güç olsa da yürürlüğe konulmuş olması dahi, Macaristan'da hükümet çevrelerinin sert tepkisiyle karşılaştı.

Hükümet partisi FIDESZ yetkilileri, bu gelişmenin, Macaristan'ın mültecilerle ilgili kararı nedeniyle gündeme geldiğini ve bu kararla AB'nin Macaristan üzerinde baskı uygulamaya çalıştığını belirtiyor.

Uzmanlar, bu sürecin yaklaşık 6 ay kadar devam ederek genel seçimler öncesi tamamlanabileceğini ve bu nedenle de Macaristan iç siyaseti açısından belirleyici konulardan biri olabileceğinin altını çiziyorlar.