30 Eylül İngiltere basın özeti

Telif hakkı BBC World Service

İngiltere basınında bugün Hong Kong'daki gösteriler ve IŞİD'e karşı mücadeleye ilişkin haber ve yorumlar öne çıkıyor.

Financial Times gazetesi başyazısında, Hong Kong'da on binlerce öğrencinin sokaklara aktığı gösteriler için "Pekin, Tiananmen Meydanı'ndan sonra en ciddi krizle karşı karşıya" yorumunu yapıyor.

Hong Kong yönetimi lideri CY Leung'un 'gösterileri güç kullanarak bastırmak veya kabullenmek' seçeneklerinden birini seçmek zorunda olduğunu belirten gazete, Pazar gecesi yaşanan olayların ardından göz yaşartıcı gazın kalabalıkları dağıtmaya yetmediğine dikkat çekiyor.

Financial Times şöyle devam ediyor: "CY Leung, pes ederse Pekin, görevden alınmasını isteyebilir. Eğer güç gösterisini tercih ederse, Hong Kong'un istikrarlı bir finans merkezi olarak itibarını yaralayabilir."

Gazete, Hong Kong'da protestocuların sokağa çıkmasına neden olan seçimlerde aday tercihleri için ise, her kesimin temsil edileceği olacağı bir komite kurulması gerektiğini belirtiyor.

'Tiananmen Meydanı'ndan sonraki en büyük kriz'

Hong Kong'daki gösterilerin Çin için, Tiananmen Meydanı'ndan sonraki en büyük siyasi sorun olduğu görüşünü dile getiren bir diğer yazar da yine Financial Times yorumcusu Gideon Rachman.

Rachman yazısında, gösterilerle beraber Hong Kong'un 'daha demokratik bir yer olup olamayacağını' sorguluyor.

Times gazetesi de Hong Kong'la ilgili başyazısında, gösterilerin herhangi bir lideri olmadığına dikkat çekiyor ve şu yorumu yapıyor:

"Demokrasi yanlısı hareketler için çıkarılması gereken dersler var. Gösterilerin henüz kendilerine ait bir liderleri yok ve kalıcı bir devrim ile Pekin'e teslim olmak arasında bir yön tercihi yapacak lidere ihtiyaçları var. Her iki yol da Hong Kong'un özgürlük feneri ve 24 saat kapitalizmin başkenti olarak kendine özgü konumunu yok edecek. İlham verici bir lider olmazsa, Hong Kong'un geleceği de belirgin olmaz."

Hong Kong'daki gösterilerle ilgili bir yorum yazısı da Independent gazetesinden Mary Dejevsky imzalı.

Dejevsky, "Diğer demokrasi yanlısı hareketler başarısızlıkla sonuçlanmış olabilir ama Hong Kong'dakilere iyi bakın. Bu protestoların güçlü bir etkisi var" diyor.

Son beş senede, dünyadaki büyük şehirlerde benzeri hareketler yaşandığını aktaran Dejevsky, bu gösteriler arasında Tahran'daki Yeşil Devrimi, Kahire'deki Tahrir Meydanı gösterilerini,

Tunus'taki protestoları, Bahreyn, Trablus, Bingazi'deki ayaklanmaları ve İstanbul'da Gezi Park eylemleri ile Kiev'deki iki gösteriyi, Portakal Devrimi'ni ve son olarak Ukrayna'daki Eurmaidan gösterilerini sayıyor.

Dejevsky, bu yorumunu Hong Kong'un daha önce Britanya idaresi altında olmasına bağlıyor.

'Batılı genç kadınlar cihatçılara gidiyor'

Guardian gazetesinde baş sayfadan verilen bir dosyada, yüzlerce Batılı genç kızların Orta Doğu'ya cihatçı gruplara katılmak için evlerini terk etmeleri irdeleniyor.

İç sayfalarda da geniş yer ayrılan dosya haberde yaşları 14-15 olan yüzlerce Batılı genç kızın cihatçılarla evlenmek ve çocuk yapmak için başta Suriye olmak üzere farklı Orta Doğu ülkelerine gittikleri aktarılıyor.

Haberde Avrupa, Kuzey Amerika ve Avustralya'dan aralarında IŞİD'in de olduğu cihatçılara giden genç kızların çoğunun sosyal medya aracılığıyla cihatçı saflarına geçtiği belirtiliyor.

En çok katılımın Fransa'dan yapıldığı ve 63 genç kızın cihatçılara katıldığı ifade ediliyor.

Guardian'ın haberine göre İngiltere'den de 50 genç kadın IŞİD'e katıldı.

IŞİD'le savaşın maliyeti 750 milyon dolar

Guardian gazetesinde yer alan bir diğer haber de, Suriye ve Irak'ta IŞİD'e karşı başlatılan savaşın maliyetinin 750 milyon olduğu belirtiliyor.

Habere göre, ABD Savunma Bakanlı Chuck Hagel Cuma günü yaptığı açıklamada, ABD ordusunun günde 10 milyon dolar harcadığını ve Kongre'den daha fazla para istemek üzere olduğunu söyledi.

ABD'nin Ağustos'ta Suriye'ye hava saldırılarını başlatmadan önce, ABD Savunma Bakanlığı askeri operasyonun maliyetinin günde 7.5 milyon dolar olacağını tahmin ediyordu.

Guardian gazetesinin aktardığına göre, Savunma Bakanlığı'na yakın bir düşünce kuruluşu 8 Ağustos - 24 Eylül arasında yürütülen savaşın maliyetinin 780 milyon dolar ila 930 milyon dolar arasında değiştiği tahmininde bulundu.

'Türkiye büyük bir rol üstlenecek'

Guardian gazetesinin internet sitesinde ayrıca, IŞİD'e karşı Türkiye'nin nasıl bir rol oynayacağına dair Simon Tisdall imzalı bir analiz yer alıyor.

"Türkiye, İslam Devleti'ne (IŞİD) karşı mücadelede daha büyük bir rol üstlenmeye hazırlanıyor" başlıklı makalede, Türkiye'nin 'terörle mücadelenin yanı sıra, Iraklı ve Suriyeli Kürtlerin bölgede güçlenmesini önleme amacında' olduğu yorumu yapılıyor.

Makaleyle ilgili ayrıntılara bu haberimize tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Independent gazetesinden Patrick Cockburn, IŞİD'in Bağdat'a doğru ilerlemesine ve Irak ordusunun askeri kapasitesine dair bir yazı kaleme almış.

Cockburn, makalesinde Irak ordusunun IŞİD'e karşı etkin bir mücadele verebileceğine dair herhangi bir işaret olmadığı yorumunu yapıyor.

IŞİD'in kafa kesme görüntüleri 'caydırıcı'

The Daily Telegraph, IŞİD'in batılı rehinelerin kafa kesme görüntülerinin örgüte katılmak isteyenleri caydırdığını yazıyor.

Gazeteye konuşan, Manchester Emniyet Müdürlüğü'nden üst düzey yetkili ve terörle mücadele sorumlusu Peter Fahy, IŞİD'in vahşi görüntülerinin Britanyalı genç Müslümanları örgütten uzaklaştırdığını söylüyor.

Fahy, görüntülerin İngiltere'de İslam karşıtlığını tetiklediğini de belirtip masum Müslümanlara karşı işlenen nefret suçlarında da artışa neden olduğunu kaydediyor.

'Petrol üretiminde ABD, Suudi Arabistan'ı yakaladı'

Financial Times gazetesi baş sayfasından verdiği bir haberde ABD'nin likit petrol üretiminde Suudi Arabistan'a yetiştiğini yazıyor.

Uluslararası Enerji Ajansı'nın verilerini aktaran gazetenin haberine göre ABD, 2004 yılı Ağustos ayında günde 7.2 milyon varil petrol üretirken, aynı yıl Suudi Arabistan'da rakam günde 10.9 milyon varildi. ABD, 2014 yılı Ağustos ayında ise Suudi Arabistan'ı yakaladı ve her iki ülke de günde 11.5 milyon varil petrol üretti.

Financial Times, ABD'nin 1991 yılından bu yana ilk defa petrol hasılatının Suudi Arabistan'ı geçebileceğini belirtiyor.

Mafya, hacker'lara başvuruyor

Independent gazetesinde yer alan bir haberde geleneksel mafya örgütlerinin operasyonlarını ve tanıtımlarını, serbest çalışan hackerlar aracılığıyla yürüttükleri yazıyor.

Habere göre mafya örgütleri, para aklamak, haraç kesmek, internette ödeme yapmak için hacker'ları kullanıyor.

Kola takılan insansız hava aracı

The Times gazetesi, kola bilezik gibi takılabilen ve görüntü kaydetme özelliği bulunan bir insansız hava aracı (dron) üretildiğini yazıyor.

ABD'deki Stanford Üniversitesi'nde görevli fizik araştırmacısı Christoph Kohstall'ın liderliğindeki araştırma ekibinin yarattığı insansız hava aracı, kola takıldıktan sonra, dört bir yanından açılıp uçabiliyor ve çektiği görüntüleri kullanıcının akıllı telefonuna gönderebiliyor.

Türünün tek örneği olarak bilinen aracın adı Nixie.

Intel firmasının giyilebilir teknoloji yarışmasında finale kalan araştırma ekibi, Nixie insansız hava aracının prototipini üretmek için 50.000 dolar para kaynağının da sahibi oldu.

Türkiye eki

Independent gazetesiyle beraber bugün verilen bir promosyon ekinde Türkiye'nin ekonomik yapısı tanıtılıyor.

Araştırma ve yayın kuruluşu AFA Press'in, 'worldfolio.co.uk' adresli internet sayfasının hazırladığı ve içerisinde bazı Türk firmalarının reklamlarının bulunduğu ek, editoryal olarak Independent gazetesinden bağımsız.

Baş sayfasına "Türkiye liderliği aldı" başlığı atılan ekte, Türkiye'ye yatırım yapmak için gösterilen 10 sebep şöyle sıralanıyor: "Başarılı bir ekonomi, nüfus, nitelikli ve rekabetçi iş gücü, liberal yatırım ortamı, alt yapı, stratejik merkezi konum, enerji koridoru konumu, düşük vergiler ve teşvikler, 1996'dan bu yana AB ile gümrük birliği, büyük bir iç pazar."

İlgili haberler