Suriye'de silahlar sustu ancak Halep'e hâlâ insani yardım gidemiyor

Doğu Halep Telif hakkı AP
Image caption Kuşatma altındaki doğu Halep'te yaşayanlar BM tırlarının geçişine izin verilmesi için sokaklara çıktı.

Suriye'de çatışmalar iki gündür büyük ölçüde azalsa da, muhalifler ve Şam yönetimi arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle Birleşmiş Milletler'in (BM) 40 bin kişiye gıda yardımı taşıyan tırları, hâlâ Türkiye sınırında bekliyor.

Cuma günü ABD ve Rusya Dışişleri Bakanları John Kerry ile Sergey Lavrov'un açıkladığı çatışmasızlık anlaşmasının en önemli şartlarından birisi, Halep'in doğusu gibi kuşatma altındaki bölgelere insani yardımın ulaştırılmasıydı.

Ancak Suriye ordusu ve silahlı muhaliflerin yardım konvoylarının geçişi sırasında mevzilerin nasıl konumlanacağı konusunda bir uzlaşıya varamaması ve güvenlik konusundaki endişeler tırların yola çıkmasını engelliyor.

Salı günü Türkiye'den yola çıkan yaklaşık 40 tır, Cilvegözü Sınır Kapısı'nı geçtikten sonra alınacak kararları beklemeye başlamıştı.

Cihazınızda ses/video gösterim programı bulunamadı
Halep: 'Yaprakları pişirip yiyoruz'

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-moon, Rusya ve ABD'yi, Suriye'deki tüm taraflara, acilen güvenli bir yardım koridoru açılması için baskı yapmaya çağırdı.

Ban "Rusya hükümetinin Suriye'deki hükümeti üzerindeki nüfuzunu kullanmaya, Amerikalıları da Suriye'deki silahlı muhalif grupların yardım çabalarında iş birliği yapmasını garanti altına almaya çağırıyorum" dedi.

BM ayrıca Suriye hükümetinin ülkeye giriş yapan yardım tırlarını denetlemek istediğini söylemesine de tepki gösteriyor.

Şam yönetimi, sadece Suriye ve BM ile koordinasyon içerisindeki yardım konvoylarının doğu Halep'e girişine izin vereceğini söylüyor.

Suriye Dışişleri Bakanlığı, özellikle Türkiye'nin Suriye'ye göndermek istediği yardımın sadece Esad yönetimiyle eşgüdüm içerisinde Halep'e girebileceği belirtilmişti.

Halep'in doğusu silahlı muhalif grupların kontrolünde. Suriye ordusunun kuşattığı bölgede yaklaşık 250 bin sivilin olduğu tahmin ediliyor.

Her ne kadar BM yardımının gecikmesi Halep sokaklarında protesto edilse de Halepliler çatışmasızlık kararını memnuniyetle karşıladıklarını ifade ediyor.

Muhaliflerin oluşturduğu Özgür Suriye Ordusu'ndan (ÖSO) Ebu Haytam, "Sokaklar hep boştu. Ama şimdi insanlar gelip gitmeye başladılar. Çocuklar tekrar oyun parklarında oynuyor. Ama marketlerde raflar hâlâ boş" diyerek kuşatma altındaki mahallerin durumunu aktarıyor.

Suriye ordusunun kontrolündeki Halep'in doğusundan gelen görüntülerde ise halkın kafelerde oturduğu gözüküyor.

Çatışmasızlık anlaşmasından önce Halep'in batısı da sık sık muhaliflerin mevzilerinden atılan roketlerin hedefi oluyordu.

Telif hakkı AFP
Image caption Çatışmasızlık anlaşmasının ardından Halep'in batısında yaşayanlar Kurban Bayramı'nı kafelerde buluşarak kutlamıştı.

Ancak kentin doğusunda durumun aciliyeti daha fazla. Sivillerin acilen un, bebek sütü ve ilaca ihtiyaç duyduğu ifade ediliyor, yakıt sıkıntısının da ciddi boyutlarda olduğu belirtiliyor.

BBC'nin Beyrut'taki muhabiri James Longman, Halep'in doğusuna giden yolun bir kısmının El Kaide'ye bağlı gruplarca tutulduğunu aktarıyor ve bu nedenle kente girişin güvenli olup olmadığı konusunda kaygıların olduğunu söylüyor.

Rusya'nın yardım konvoylarıysa Suriye ordusunun kontrolündeki Humus gibi bölgelere ulaştı.

Suriye'de çatışmasızlık anlaşması

Telif hakkı AFP
Image caption Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov (solda) ve ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, çatışmasızlık anlaşmasını birlikte açıklamışlardı.
  • ABD ve Rusya'nın aylar süren müzakerelerinin ardından Pazartesi gün batımından itibaren Suriye genelinde çatışmasızlık ilân edildi.
  • Eğer taraflar anlaşma şarlarına uyarsa, çatışmasızlık her 48 saatin sonunda yenilenecek.
  • Anlaşmanın en önemli gerekçelerinden birisi Halep gibi insani yardım sıkıntısı yaşanan bölgelere yardım ulaştırılmasıydı.
  • Eğer çatışmasızlık bir hafta boyunca devam ederse, ABD ve Rusya Suriye'de 'terör örgütü' olarak gördükleri IŞİD ve eski adı Nusra Cephesi olan Şam'ın Fethi Cephesi gibi örgütleri birlikte vurmaya başlayacak.
  • Suriye'deki 'meşru muhalefetten' de bu örgütlerle aralarına mesafe koymaları isteniyor.

Suriye'de iç savaşın başladığı Mart 2011 tarihinden bu yana hayatını kaybeden sivillerin sayısının 300 binin üzerine çıktığı ifade ediliyor.

Savaşta ölenlerin toplam sayısının ise 430 bin civarında olduğu sanılıyor.

4,8 milyon Suriyeli savaş nedeniyle ülkelerini terk etti.

BM, 6,5 milyon kişinin ise ülke içerisinde evlerini terk etmek zorunda kaldığını bildiriyor.

İlgili haberler