Çin: Türkiye, Şanghay İşbirliği Örgütü'ne üyelik başvurusu yaparsa değerlendiririz

3 Kasım'da Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te gerçekleşen Şanghay İşbirliği Örgütü toplantısına katılan liderler. Telif hakkı EPA
Image caption 3 Kasım'da Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te gerçekleşen Şanghay İşbirliği Örgütü toplantısına katılan liderler.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Geng Şuang, Türkiye'nin Şanghay İşbirliği Örgütü'ne (ŞİÖ) üyelik başvurusu yapması durumunda bu başvuruyu değerlendirmekte istekli olduklarını açıkladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın geçen hafta Özbekistan dönüşü ŞİÖ üyeliğiyle ilgili yaptığı açıklama sonrası konu tekrardan gündeme gelmişti. Erdoğan, Avrupa Birliği yerine düşünülebileceğini söylediği ŞİÖ üyeliğiyle ilgili şu ifadeler kullanmıştı:

"Şanghay Beşlisi içerisinde Türkiye niye olmasın?

"Sayın Putin, 'Bunu değerlendiriyoruz' gibi bir ifade de kullandı. Temenni ederim ki orada olumlu bir gelişme olması halinde, yani Türkiye'nin Şanghay Beşlisi içerisinde yer alması, bu konuda çok daha rahat hareket etmesini sağlayacaktır diye düşünüyorum"

Telif hakkı Reuters
Image caption Erdoğan, ŞİÖ açıklaması sonrası İstanbul'da NATO Genel Sekreteri Stoltenberg ile görüştü.

Çin yakın işbirliğinden memnun

Pazartesi günü konuşan Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Geng Şuang, Türkiye'nin ŞİÖ'de "diyalog ortağı" statüsünde bulunduğunu hatırlatarak, bugüne kadarki yakın işbirliğinden memnuniyet duyduklarını söyledi.

Günlük basın toplantısında konuşan Şuang, Türkiye'nin üyelik talebine büyük önem verdiklerini ifade etti:

"ŞİÖ'nün diğer ülkeleriyle birlikte, bu konuyu ŞİÖ kurallarına uygun bir şekilde inceleme ve mutabakat için görüşmeler yapma konusunda istekliyiz".

Dün de Rusya'dan konuyla ilgili bir açıklama gelmiş, Rusya Parlamentosu'nun üst kanadı Federasyon Konseyi'nin Savunma Komitesi üyesi Aleksey Puşkov, Twitter paylaşımında "Türkiye'nin Şanghay İşbirliği Örgütü'ne (ŞİO) üyeliği Erdoğan için mantıklı bir adım olurdu. ŞİÖ, AB'den farklı, onun yerine geçemez. Fakat AB'den farklı olarak ŞİÖ üyeleri tamamen egemen" ifadelerini kullanmıştı.

NATO üyesi Türkiye, 2013 yılında ŞİÖ'ye "diyalog ortağı" olarak katılmıştı. Türkiye, örgütün herhangi bir statüdeki tek NATO üyesi.

ŞİO; 2001'de Rusya, Çin, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Özbekistan tarafından radikal İslam ve uyuşturucu kaçakçılığı gibi suçlarla mücadele amacıyla bölgesel bir güvenlik teşkilatı olarak kurulmuştu. Örgütün öncülü, 1996 yılında kurulan Şanghay Beşlisi'ydi.

2001 yılında Özbekistan'ın üyeliğiyle birlikte bu yapı Şanghay İşbirliği Örgütü adını aldı.

6 üye, 6 gözlemci, 6 'diyalog ortağı'

Bugün örgütün 6 üyesinin yanı sıra 6 gözlemcisi ve 6 "diyalog ortağı" bulunuyor.

Gözlemciler arasında Afganistan, Belarus, Hindistan, İran, Moğolistan ve Pakistan var.

2006 yılında üyelik başvurusu yapan Pakistan ve 2014 yılında üyelik başvurusu yapan Hindistan'ın 2017 yılında üye statüsüne geçmesi bekleniyor.

ŞİÖ'nün diyalog ortakları ise Ermenistan, Azerbaycan, Kamboçya, Nepal, Sri Lanka ve Türkiye.