Petrol üreticileri kritik zirve için toplanıyor

OPEC Telif hakkı AFP

Düşen petrol fiyatları nedeniyle ekonomileri zora giren Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC), bugün petrol üretimi konusunu görüşmek üzere Viyana'da toplanıyor.

OPEC ilk defa sekiz yıl sonra petrol üretimini kısmak konusunda eylül ayında anlaşmaya varmıştı.

Bugün Viyana'da düzenlenecek resmi toplantıda ise 14 devletten oluşan petrol kartelinin üretimin nasıl kısılacağı konusunda anlaşmaya varması gerekiyor.

Özellikle OPEC'in en güçlü üyeleri olan Suudi Arabistan, İran ve Irak'ın anlaşmanın yürülüğe girmesi için petrol kesintisi konusunda görüş birliğine varması kritik önem taşıyor.

Ancak dün görüş ayrılıklarının üstesinden gelmek için bir araya gelen bakanlardan anlaşma konusunda yeşil ışık yakan sözler gelmedi.

Endonezya Enerji Bakanı Ignasius Jonan'ın "Anlaşma olacak mı bilmiyorum, duygular karışık" yönündeki hayalkırıklığı yaratan açıklamasının ardından uluslararası piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı 1.76 dolar düşerek 46.48 dolar seviyelerine geriledi.

O yüzden piyasalar bugün OPEC toplantısından çıkacak kararı bekliyor.

İki yılda yarı fiyatına düştü

İki yıl önce petrolün varil fiyatı 110 dolar seviyelerindeyken bugün yarı fiyatına kadar indi.

Kartelin dışında kalan Rusya ve ABD gibi ülkeler ile rekabet edebilmek için üretimde kısıntıya gitmeyen OPEC'in bu taktiği, yıllar içinde petrol arzındaki fazlalık nedeniyle fiyatların düşmesine neden oldu.

Bu da dünyanın dört bir yanındaki petrol üreticisi ülke ekonomilerinin zora girmesine yol açtı.

Telif hakkı Getty Images

Gelirlerinin yüzde 72'sini petrolün oluşturduğu Suudi Arabistan ekonomisinin bütçe açığı 2015 yılında 98 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Bu yüzden Suudi Arabistan, petrole bağımlılığını azaltmak için yeni bir ekonomi planı oluşturmak durumunda kaldı.

Eylül ayında Bloomberg, bütçe açığını kapatmak için Suudi Arabistan yönetiminin 20 milyar dolar değerinde projesini iptal etmeyi planladığını kaleme aldı.

OPEC üyelerinden biri olan Venezuela da düşen petrol fiyatlarından ekonomisi en çok etkilenen ülkelerden biri.

İhracatının yüzde 95'i ve kamu bütçesinin yarısı petrole dayanan Venezuela'da enflasyon yüzde 150-200 gibi rakamlara çıktı.

Suudi Arabistan-İran rekabeti

Bugün anlaşmanın önünde duran en büyük engellerden biri, bulundukları bölgenin iki büyük siyasi ve ekonomik rakibi olan Suudi Arabistan ve İran'ın uzlaşamaması olarak duruyor.

Eylül ayında OPEC'in vardığı görüş birliği paralelinde günlük üretimin 32.5 ve 33 milyon varil arasında tutulması hedefleniyor, ancak hangi üreticinin ne kadar kısacağı konusunda henüz bir karara varılmış değil.

Telif hakkı AFP
Image caption İran Petrol Bakanı Bijan Zanganeh, ülkesinin üretimi kısmaya hazır olmadığını aktarıyor.

Ekonomisi yıllardır ekonomik yaptırımların gölgesi altında olan İran günlük üretiminde düşüşe gitmek istemiyor. Ancak Suudi Arabistan, İran'ın anlaşma dışında kalmasına karşı çıkıyor.

OPEC dışı üreticilerden biri olan Rusya ise İran'a destek verdiğini belirterek alınan yeni üretim kararına uyabileceğini aktarmıştı.

Düşen petrol fiyatlarından ötürü üretici ülke ekonomileri zora girse de bu durum Türkiye gibi petrol ithalatçısı ülkelerin lehine işleyebiliyor.

Analistler, düşük petrol fiyatlarının özellikle Türkiye'nin cari açığını olumlu etkilediği görüşünde.

O yüzden bugün OPEC'in vereceği karar dünya genelinde bütün ekonomileri yakından etkiliyor.

İlgili Konular