CIA Başkanı Brennan, İran anlaşması ve Rusya konusunda Trump'ı uyardı

CIA Başkanı John Brennan Telif hakkı Reuters
Image caption CIA Başkanı John Brennan Ocak ayında 4 yıldır sürdürdüğü görevini devredecek

CIA Başkanı John Brennan, Ocak ayında göreve başlayacak Donald Trump'ı İran ve Rusya konularında uyardı. Brennan Rusya'ya güvenilemeyeceğini ve İran'la varılan nükleer anlaşmayı iptal etmenin "felaket" olacağını söyledi.

CIA başkanı BBC'ye verdiği mülakatta, İran ile nükleer anlaşmanın iptal edilmesi fikrini "deliliğin dorukları" diye niteledi.

4 yıldır CIA başkanı olan ve kendisi de Ocak ayında eski başkanla birlikte görevi devredecek olan olan Brennan, Suriye'de çekilen acıların önemli bir kısmının Rusya'dan kaynaklandığını iddia etti ve Trump'ı Rusya'nın vaadlerine güvenilemeyeceği konusunda da uyardı.

Bir CIA başkanının İngiliz medyasına verdiği bu ilk mülakatta Brennan, ABD dış politikası, terörle mücadele, CIA'in gizli operasyonları ve sorgu yöntemleri konularına değindi.

Suriye ve Rusya'nın rolü

Brennan, halihazırda Suriye'de yaşanan sivil ölümlerinden dolayı esasen Rusya ve Suriye hükümet güçlerini sorumlu tuttu.

Barack Obama yönetimi Suriye'nin Beşar Esad liderliğindeki hükümetine karşı "ılımlı" buldukları bazı güçleri destekleme politikası gütmüştü.

CIA Başkanı bu politikanın devam etmesi ve Suriye, İran, Hizbullah ve Rusya güçleri tarafından yürütülen saldırıya karşı isyancılara desteğin sürdürülmesi gerektiği inancını dile getirdi.

Telif hakkı AFP

Rusya'nın Suriye'nin kaderini elinde tuttuğunu söyleyen Brennan, buna karşılık Moskova'nın herhangi bir anlaşmaya yanaşmaya istekli olduğuna dair kuşkularını belirtti.

Brennan Rusya'nın usta pazarlık taktikleri kullanarak, Halep'i "boğmak" amacıyla süreci sekteye uğrattığını ileri sürdü.

CIA başkanı, "Rusların alanda mümkün olan en iyi taktik sonucu elde edene kadar duracağını sanmıyorum" diye konuştu.

ABD'nin yeni seçilen başkanı Trump, Ruslarla bir dizi konuda daha yakın bir işbirliği sürdürmeyi deneyeceğini söylemişti.

Brennan, Moskova'nın daha önce verdiği bazı sözleri tutmadığını söyleyerek, "Bana kalırsa Başkan Trump ve yeni yönetim Rusya'nın vaadleri konusunda dikkatli olmalı" dedi.

Ruslar ve ABD seçimleri

Rusya'nın internet korsanlığı ve bilgi sızdırma suretiyle ABD seçimlerini etkilemeye çalıştığı iddialarının doğru olduğunu söyleyen Brennan, ama bunun etkili olup olmadığı konusunu değerlendirmeyi iç istihbarat örgütlerine bıraktığını söyledi.

Brennan Rus muhataplarıyla bu faaliyetlerle ilgili görüşmeler yaptığı ve bunların geri tepeceği konusunda kendilerini uyardığı haberlerini de doğruladı.

'Deliliğin dorukları'

CIA Başkanı, Donald Trump'ın hükümete atadığı yeni ekibin İran ile varılan nükleer anlaşmanın iptali konusundaki yaklaşımını açıkça eleştirdi.

Brennan BBC'ye, "Bence bu bir felaket olur" dedi ve "Herşeyden önce bir yönetimin, kendisinden önceki hükümet tarafından varılan bir anlaşmayı yırtıp atması eşi benzeri görülmedik bir durum olur" diye sürdürdü.

Böyle bir adımın İran'daki sertlik yanlılarını güçlendireceğini ve İran'ın yenilenen nükleer tehdidi karşısında diğer devletlerin nükleer silahlanmaya gitme riskini de artıracağını söyleyen Brennan, "Yeni yönetim yapılan anlaşmayı yırtıp atarsa bu deliliğin doruğu olur" diye konuştu.

2015'te İran ile ABD, İngiltere, Fransa, Çin, Rusya ve Almanya arasında yapılan anlaşmayla, Tahran sıkı ekonomik önlemlerin kaldırılması karşılığında nükleer faaliyetlerinin sınırlanmasını kabul etmişti.

Obama yönetimi bu anlaşmanın İran'ın nükleer silah üretmesine engel olacağını savunurken, Trump seçim kampanyası sırasında anlaşmayı "felaket" diye niteleyerek bozacağını söylemişti.

Trump seçildiğinden bu yana İran'dan bahsetmedi ama Brennan'ın yerine CIA'in başına geçirileceği açıklanan Mike Pompeo'nun da nükleer anlaşmaya sert eleştiriler getirdiği biliniyor.

Telif hakkı Getty Images

Terör gözaltıları ve su işkencesi

ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı, CIA'in görevi istihbarat toplamak ve bir nevi başkanın gizli kolu işlevi görmek olarak tarif edilir. Bu yüzden faaliyetlerinin çoğu gizli ve açığa çıktıysa da tartışmalı olur.

CIA başkanı olarak Brennan'ın dört yıllık görev süresince karşılaştığı en büyük sorunlardan biri teşkilatın 11 Eylül saldırılarından sonra terör faaliyetleri şüphesiyle gözaltına alınan kişilere uyguladığı sorgu teknikleri ve özellikle de "su işkencesi" konusundaki tartışma ve eleştirilerdi.

Yeni Başkan Trump "su işkencesi" konusunda, eğer etkili oluyorsa BUNA yeniden başlanabileceğini söyledi.

John Brennan ise bunun hata olacağını düşünüyor.

BBC'ye konuşan Brennan, "Bu deneyimler sonucu CIA'in ciddi darbeler aldığına hiç kuşku yok. Bence CIA çalışanlarının ezici çoğunluğu bu yönteme geri dönmek istemiyor" diye konuştu.

'İslam'la savaş'

Telif hakkı Getty Images
Image caption Trump, Michael Flynn'i Ulusal Güvenlik Danışmanlığı'na getireceğini açıkladı

Trump ve oluşturduğu yeni yönetimin Michael Flynn gibi bazı üyeleri ABD'nin İslamcı militanlarla savaş içinde olduğunu kabul etmesi gerektiğini söylemişti.

Bu tür topyekün savaş kavramları üzerine görüşü sorulduğunda CIA Başkanı, yeni yönetimin "kullandığı dil ve vereceği mesajlar konusunda" dikkatli olması gerektiğini söyledi.

Brennan, "Çünkü eğer kullandıkları dile dikkat etmezlerse bu, terör örgütleri ve aşırı örgütler tarafından ABD ve hükümetini İslam karşıtı olarak göstermekte kullanılacaktır, ki değiliz" diye konuştu.

İlgili haberler