29 Aralık 2016 İngiltere Basın Özeti

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu Telif hakkı AFP
Image caption Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu "Suriye'de kalıcı bir ateşkese ve siyasi çözüme yakınız" demişti

İngiliz Financial Times gazetesi bugünkü sayısında, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'nun Türkiye'nin Suriye'de ateşkes için Rusya ile birlikte bir plan hazırladığnı açıklamasına sayfalarında yer vermiş. Gazeteye göre bu açıklama, Batı'nın Suriye'deki rolünün azaldığını bir göstergesi.

Financial Times'ın iç sayfalarındaki haber, "Türkiye ve Rusya, Suriye'de ateşkese yönelik önerilerini ana hatlarıyla belirliyor. Haber, gazetenin Moskova muhabiri Kathrin Hille ve Beyrut muhabiri Nazih Osseiran'ın imzalarını taşıyor.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'nun dünkü "Suriye'de kalıcı bir ateşkese ve siyasi çözüme yakınız" şeklindeki sözleriyle başlıyor haber. Çavuşoğlu, "Suriye'de çözümle ilgili iki metin var. Biri siyasi geçiş süreci, diğeri de ateşkesle ilgili. Bu anlaşmalar her an uygulanabilir" demişti.

Rusya, İran ve Türkiye dışişleri ve savunma bakanlarının geçen hafta Moskova'da yaptıkları görüşmeleri ve açıklanan deklarasyonu hatırlatan Financial Times, tüm bu gelişmelerin Batı'nın Suriye'deki rolünün azaldığının altını çizdiğini vurguluyor.

Financial Times'a göre Türkiye ve Rusya, Suriye'de bir barış anlaşması imzalanmasına yönelik çabalarında ABD'yi de sürüncemede bıraktı.

Muhaliflerin tavrı belirsiz

Gazetedeki haberde bununla birlikte, Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'nun herhangi bir detay vermediği ve Suriyeli muhaliflerin Türkiye ve Rusya'nın önerileri kabul edip etmeyeceklerinin belirsiz olduğu vurgulanıyor.

Financial Times, Suriye'de daha önce ilan edilen benzer ateşkeslerin başarsız olduğunu da hatırlatmış.

Gazeteye konuşan Suriyeli muhalif bir yetkili, herhangi bir anlaşamada ülke çapında bir ateşkese ve Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) örgütüyle mücadeleye değinilmesi ancak detaylar üzerindeki çalışmaların sürdüğünü söylemiş.

'Esad esnek olabilir'

Financial Times'taki haberden bazı satrlar şöyle:

"Kremlin, Anadolu Ajansı'nın, Moskova ve Ankara'nın genel bir ateşkese yönelik olarak anlaştıklarına dair haberini doğrulayamayacağını açıkladı. İki ülkenin, (Suriye Devlet Başkanı) sayın Esad'ın oynayacağı role ilişkin görüşayrılıklarını nasıl giderecekleri de belirsiz. Sayın Çavuşoğlu bir kez daha, Ankara'nın, Suriye Devlet Başkanının siyasi çözümün önünde engel olduğuna yönelik görüşünü tekrarladı."

Gazeteye konuşan ve Rusya hükümetine Suriye politikası konusunda danışmanlık yaptığı belirtilen adı açıklamayan bir Rus Orta Doğu uzmanı ise şunları söylemiş:

"Esad esnek olabilir. Siyasi sürece dahil olması için pozisyonunda bazı değişiklikler yapması gerektiği de kendisine söylendi."

'Orta Doğu'da yeni bir güç dengesi'

Financial Times'ın dış haberler editörü David Gardner'ın gazetenin bugün gazetenbin yorum sayfasındaki yazısının başlığı ise "Orta Doğu'da yeni bir güç dengesi".

David Gardner'a göre bölgedeki rakiplerini şaşkına çeviren Rusya ve İran iyi bir yıl geçirdi. Türkiye ise zafer gösterisi yerine gerçekçi bir politikaya odaklandı.

"Ankara, Türkiye'deki isyancı Kürtlerin müttefiki Suriye'deki Kürt savaşçıların sınırlarında özerk bir oluşuma gitmelerini önlemek için, Esad rejimini devirmek isteyen Sünni isyancılara desteği kesmek ve Rusya ile İran'a yönelmek zorundaydı" diyor Gardner.

Gardner, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi'nin, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in hayranları olduğu görüşünde.

'Mısır'da da Türkiye'de de cezaevleri dolu'

Financial Times editörü bir diğer konuda da, Erdoğan'ın Türkiyesi ile Sisi'nin Mısırı arasında benzerlik kuruyor:

"2011 ve hükümetlerin devrildiği kaos ortamının ardından Mısır yeniden sert bir güvenlik devletine dönüştü...Mısır'ın ekonomisi, en büyük mali destekçisi Suudi Arabistan'la yaşadığı sorunlar sonrası hassas konumda.

Bu arada NATO müttefiki Türkiye de yüzünü doğuya çeviriyor. Sayın Erdoğan, Temmuz ayındaki darbe girişimi sonrasındaki tasfiyelerle kurumlarını adeta imha ediyor ve tek adam yönetimine yönelikadımlar atıyor.

"İki ülkede de cezaevleri dolu."

'Türkiye - Rusya anlaşması ile Esad'ın yetkileri kesilebilir'

Kazakistan'ın Astana kentinde yapılacak olan Suriye Barış görüşmeleri ile ilgili perde arkası haberler i gazetesinde de yer alıyor.

Gazetesinin Moskova muhabiri Andrew Osborn'un kaleme aldığı ve "kaynaklara" dayandırdığı haberde, Rusya, Türkiye ve İran, Esad'ın bir kaç sene daha görevde kalması üzerine anlaştı.

Osborn, Astana öncesi üzerinde mutabakat sağlanan "çerçeve anlaşmaya" göre, Suriye'nin resmi olmayan bir şekilde, bölgesel güçlerin etkili olduğu alanlara bölünmesi üzerinde 3 ülkenin anlaştığını da yazdı.

i gazetesi Moskova muhabiri Andrew Osborn, "Esad tarafından yönetilecek ve bölgesel bir otonomi içinde işleyecek bir federal yapı" kurulması üzerindeki çekinceleri de kaleme aldı. Osborn, isyancılar, körfez ülkeleri ve Amerika'nın rolüne de dikkat çekiyor.

Osborn'a konuşan kaynaklar, Rusya ve Türkiye'nin bir sonraki seçime kadar Esad'ın görevde kalması üzerinde mutabık olabilecekleri, sonrasında daha az kutuplaştırıcı bir isme yerine bırakabileceğini söyledi. Ancak aynı kaynaklar, Esad'ın en büyük destekçisi olan İran'ın bu konuda ikna edilmesi gerekliliğini ifade ediyor.

Esad'ın kendisini ve ailesini kapsayan bazı garantiler alması sonrası görevden ayrılacağı öngörüsü de haberde yer alıyor.