Suriyeli kadınlar, tutuklu ve kayıp yakınlarını arıyor

Staffan de Mistura Telif hakkı Reuters

"Ben evliyim, ama hapishanedeki biriyle. Düğünümüzden iki hafta önce 15 Mart 2012'de tutuklandı" diyor Noura Gazi. "10 ay sonra Şam'daki Adra hapishanesine nakledildi. Hapishanede evlendik."

Reuters haber ajansına konuşan Noura Gazi, Birleşmiş Milletler (BM) öncülüğündeki Suriye barış görüşmelerinde ülkedeki mahkûmların ya da kayıpların gündeme getirilmesini isteyen Suriyeli kadınlardan biri.

Suriyeli kadınlar Perşembe günü BM Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura ile bir araya gelerek, barış görüşmelerinde mahkûm, tutsak ya da kayıp olan yakınlarının da gündeme getirilmesini talep etti.

Mistura, öncesinde ayrı ayrı Suriye hükümeti ve muhalefet temsilcileriyle görüştü.

Cenevre'deki görüşmeler yaklaşık bir yıl sonra ilk olma özelliğini taşıyor.

Mistura görüşmenin ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, "Bana ve benim aracılığımla herkese Suriye'nin geleceği hakkında konuşurken, halen hapishanede, tutsak ya da kayıp olanları unutmamamız mesajını ilettiler" dedi.

"Binlerce ve binlerce anne, eş, evlat herhangi bir müzakerenin en azından bu açıdan faydalı olmasını umuyor. Hapishanede, tutsak ya da kayıp olanları gündeme getireceğimize emin olabilirsiniz."

"Her gün ağlıyorum"

Kadınlar mahkûmların çerçeveli fotoğraflarının arasında ortak bir açıklama okudular. Açıklamada "Biz, aileler olarak, hukuk dışı bir şekilde hapishanelerde tutulan akrabalarımızın hemen bırakılmasını talep ediyoruz" ifadeleri kullanıldı.

Noura Gazi, Ekim 2015'te "bilinmeyen bir yere" nakledilene kadar eşi Bassel Khartabil'i üç yıl boyunca neredeyse her hafta ziyaret etmiş.

"Ölüm cezasına çarptırıldığı dedikodusu dolanıyordu. Hiçbir şey bilmiyorum," diyor Gazi. Gazi bir insan hakları avukatı ve eşinin de "barışçıl eylemci" olduğunu söylüyor.

63 yaşındaki eski bir muhalif olan Fadwa Mahmud, yasaklı Komünist Hareket Partisi lideri eşi Abdülaziz El Hayer ve oğlunu üç yıl aradıktan sonra 2015 yılında Berlin'e sığınmış.

"Her gün ağlıyorum" diyor.

Suriye İnsan Hakları Ağı Başkanı Fadıl Abdül Gani 4 bini kadın, 2 bin 500'ü çocuk olmak üzere Suriye'de 92 bin kişinin tutuklu olduğunun tahmin edildiğini söylüyor.

"Bu toplumu mahvetmek için rejimin stratejisi" diyor.

Fadıl Abdül Gani, Irak Şam İslam Devleti'nin 8 bin, Özgür Suriye Ordusu'nun 2 bin 400, daha önce 'Nusra Cephesi' olarak bilinen 'Şam'ın Fethi Cephesi'nin 500, Demokratik Birlik Partisi'nin (PYD) bin 600 tutsağı olduğunu belirtiyor.