Julian Assange: Cesur bir aktivist mi, yoksa sadece ilgi isteyen bir adam mı?

Julian Assange Telif hakkı Getty Images
Image caption Julian Assange

Destekçilerine göre Julian Assange gerçeğin peşinde olan cesur bir aktivist. Onu eleştirenlere göreyse, hassas bilgileri kamunun gözü önüne sererek insanların hayatını tehlikeye atan bir ilgi bağımlısı.

Assange, onunla birlikte çalışanlar tarafından bilgisayar kodlarını kırmada üstün yeteneğinin yanı sıra 'etkileyici, azimli ve çok zeki birisi' olarak tanımlanıyor.

2006'da gizli bilgi ve fotoğrafları yayımlayan Wikileaks'i kurdu, 2010'da ABD askerlerinin Irak'ta bir helikopterden ateş açarak 18 sivili öldürdüklerini gösteren görüntülerle dünya çapında manşete çıktı.

Ancak aynı yıl içinde İsveçli savcıların, cinsel saldırı iddialarına ilişkin hakkında uluslararası yakalama kararı çıkartmasının ardından İngiltere'de gözaltına alındı.

İsveçli yetkililer, onu konuşma yapmak için Stockholm'de bulunduğu sırada bir kadına tecavüz ve diğerine cinsel taciz iddiaları nedeniyle sorgulamak istediklerini söyledi. Assange her iki yakınlaşmanın da kadınların rızaları dahilinde olduğunu söylüyor.

Siyasi sığınma

Takip eden aylarda İngiltere'nin kırsal bölgesinde ev hapsindeyken İsveç'e iade edilmemek için mücadele verdi. Westminister Sulh Ceza Mahkemesi Şubat 2011'de iade kararını onadı ve daha sonra üst mahkeme de kararı destekledi.

14 Haziran 2012'de İngiltere Temyiz Mahkemesi, başvurusunun yeniden gözden geçirilmesi talebini reddetti.

İsveçli savcılar WikiLeaks kurucusu Julian Assange hakkındaki tecavüz soruşturmasını kapattı

Birkaç gün sonra Julian Assange, Londra'daki Ekvador Büyükelçiliği'ne sığındı ve 16 Ağustos 2012'den beri kendisine siyasi sığınma hakkı tanıyan bu ülkenin elçiliğinde kalıyor.

ABD ise Assange'ın iade edilmesini ve gizli belgeleri yayımlamak suçlamasıyla mahkemeye çıkarılmasını istiyor.

Telif hakkı Getty Images
Image caption Londra'daki Ekvador Büyükelçiliği

İngiltere, Assange'ı yasal olarak İsveç'e iadeyle sorumlu olduğunu söyleyerek, Ekvador'a gitmesine izin vermeyeceğini açıklamıştı. İsveç Dışişleri Bakanlığı, iadesini istemelerinin tek nedeninin hakkındaki suçlamaları araştırmak olduğunu belirtmişti.

İsveçli savcılar 13 Ağustos 2015'te zaman aşımı nedeniyle cinsel saldırı suçlamalarına yönelik araştırmalarını bırakmışlardı, ama daha sonra tecavüz iddiası üzerine sorgulanmıştı.

Ekim 2016'da Amerikalı gazeteci ve WikiLeaks'in yöneticisi Gavin MacFadyen'in cenazesine katılma talebinde bulunmuştu, ancak talebi reddedilmişti.

Assange, Wikileaks ve ABD seçimleri

18 Ekim 2016'da WikiLeaks, Ekvador'un Londra'daki elçiliğindeki interneti kestiğini açıkladı.

Ekvador daha sonra, WikiLeaks'in ABD'deki "başkanlık seçimlerini etkileyebilecek" belgeler yayımlaması nedeniyle bu "geçici" önlemi aldığını doğrulamıştı.

Ekvador, kararı Washington'ın baskısı üzerine aldığı iddialarını reddediyor.

WikiLeaks'in yayımladığı belgelerde Hillary Clinton'ın 2012 ve 2014 yıllarında yaptığı özel konuşmaların deşifresi ve Clinton'ın e-postaları yer alıyor.

Göçebe bir yaşamdan dört duvar arasında hayata

Assange genel olarak geçmişiyle ilgili konuşmaktan kaçınıyor, ancak WikiLeaks'in kurulmasından bu yana medya ilgisi de oldukça yoğun.

1971 yılında Avustralya'da doğdu. Ailesinin gezici tiyatrosu nedeniyle göçebe bir çocukluk yaşadı.

18 yaşında baba oldu, ardından velayet davası ile karşı karşıya kaldı.

Telif hakkı Reuters

1995 yılında bir grup arkadaşıyla birlikte bilgisayar korsanlığı ile suçlandı. Assange neticede yakalandı ve suçunu kabul etti.

Binlerce Avustralya doları ceza ödemeye mahkum edildi ve suçu tekrar etmemesi koşuluyla hapis cezası verilmedi.

İnternetin gizli yüzünü araştıran akademisyen Suelette Dreyfus ile üç yıl çalıştı ve onunla birlikte çok satanlar listesine giren 'Underground' (Yeraltı) isimli kitabı yazdı.

Ardından Melbourne Üniversitesi'nde fizik ve matematik dersleri aldı.

Benzer fikirleri taşıyan insanlarla 2006 yılında WikiLeaks'i kurdu.

Göçebe bir yaşam tarzı benimseyerek, WikiLeaks'i geçici ve değişen yerlerden idare etmeyi sürdürdü.

Onunla haftalarca seyahat eden New Yorker dergisinden Raffi Khatchadourian'a göre, uzun saatler yemek yemeden ve az uykuyla işe odaklanabiliyordu.

"Etrafındaki insanlarda daha uzun süre devam edebilmesi için onunla ilgilenme isteği hissini oluşturuyor. Bu herhalde karizmasıyla ilgili."

Image caption Assange BBC'ye kaynaklarını korumak için herşeyi şifrelediğini söyledi

Gizli belgelerin yayımlanması

Assange, Amerikan helikopterinden Irak'taki sivillere ateş açılması videosuyla adından söz ettirir hale geldi.

Hem o videoyu hem de daha sonra ABD'nin Afganistan ve Irak'taki savaşlarına ilişkin askeri belegeleri yayımlamasını savundu.

Wikileaks sitesi, ABD istihbarat şirketi Stratfor'ın beş milyon gizli e-postasını yayımladı.

2010 yılında bir takım ABD finans kuruluşlarının bağışlarını kesmesiyle kendini maddi zorluk içinde buldu.

Sağlığına ilişkin endişeler

Bu arada sağlığına ilişkin endişeler de ortaya çıktı. Ekim 2012'de Ekvador Büyükelçiliği, Assange'ın akciğer enfoksiyonunun olduğunu söyleyerek, hastaneye götürülmesi takdirde tutuklanmayacağına ilişkin güvence istedi.

Ancak Ağustos 2014'te Assange Ekvador Dışişleri Bakanı ile birlikte elçilikte düzenlediği basın toplantısında tedavi görmek için elçilikten ayrılacağına ilişkin iddiaları redetti.

Telif hakkı Getty Images
Image caption Assange tedavi görmek için elçilikten çıkacağı iddialarını reddetti

Yasal mücadele

İsveç, Assange'ı cinsel saldırı iddialarıyla sorgulamak istedi. Ancak Assange bu suçlamaların siyasi olduğunu ve kendisine ve sitesine yönelik karalama kampanyasının bir parçası olduğunu söyledi.

Aralık 2010'da Londra'da gözaltına alınmasından beri yasal bir mücadele yürütüyor.

Assange ev hapsine konmadan önce sekiz ay da hapishanede kaldı.

İsveçli savcılar, Assange'ı sorgulayamadıkları için, 13 Ağustos 2015'te zaman aşımı nedeniyle cinsel saldırı suçlamalarına yönelik soruşturmalarını bıraktı.

İsveçli savcılar, bugün Assange hakkında yedi yıldır devam eden tecavüz soruşturmasını kapattıklarını açıkladı.

Yapılan açıklamada Kamu Davaları Direktörü Marianne Ny'in soruşturmaya devam etmeme kararı aldığı belirtildi.

Marianne Ny, soruşturmayı daha fazla kanıt bulamayacakları için ilerletememe kaygısından ötürü kapattıklarını söyledi. Assange'ın suçlu olup olmadığına dair bir hükme ulaşmadıklarını aktardı.

Assange'ın İsveç'e gitmesi halinde davanın tekrar açılabileceğini; çünkü suçlamanın 2020 yılında zaman aşımına uğrayacağını belirtti.

İlgili Konular

İlgili haberler