Ukrayna'da düşürülen Malezya uçağının davası Hollanda'da görülecek

Malezya Hava Yolları'na ait MH17 uçağı Telif hakkı AFP

2014'te Ukrayna'nın doğusunda Rusya yanlısı ayrılıkçıların açtığı füze ateşi sonucu düştüğü açıklanan Malezya Hava Yolları'na ait MH17 uçağı ile ilgili davanın Hollanda'da görüleceği açıklandı.

Hollanda hükümeti, Çarşamba günü meclise gönderdiği mektupta, kazada vatandaşlarını kaybeden diğer ülkeler Avustralya, Belçika, Malezya ile Ukrayna'nın zanlılar hakkında açılacak davanın ülke mahkemelerinde görülmesi konusunda anlaştığını bildirdi.

Davanın ne zaman başlayacağı ise henüz bilinmiyor.

Hollanda, Avustralya, Belçika, Malezya ve Ukrayna'nın katılımıyla oluşturulan Ortak Soruşturma Ekibi'ne (Joint İnvestigation Team (JIT)) göre, dava yıllarca sürebilir.

'Dava yüksek önceliğimiz'

Hollanda Dışişleri Bakanı Bert Koenders, MH17 facası ile ilgili araştırmanın karalama yoluyla geçersiz sayılmaya çalışıldığını söyledi.

Koenders, araştırmada önemli sonuçlar elde edildiğini ve uluslararası toplumun cezai soruşturma açılmasına nerdeyse oybirliğiyle destek verdiğini belirtti.

Hollandalı bakan, dava sürecinde de aynı uluslararası desteğin süreceğini dile getirdi.

Malezya uçağında kimler vardı?

Telif hakkı Getty Images
Image caption Hollanda'da kurbanlar anısına düzenlenen anma töreninden

Hollanda Başbakanı Mark Rutte de davayı hükümetlerinin yüksek önceliği olarak tanımlayarak uzun soluklu bir süreç olacağını vurguladı.

Kurban yakınları tarafından kurulan vakıf ise dava açılmasını olumlu bulduklarını belirterek, sürecin yıllarca sürmemesi gerektiğine işaret etti.

Ortak mahkeme seçeneklerden biriydi

17 Temmuz 2014'te Amsterdam'dan kalkan 298 yolcu ve mürettebatın bulunduğu MH17 sefer sayılı uçak, Ukrayna'nın doğusunda düşmüştü. 196'sı Hollandalı olan yolcular ile uçuş ekibinden kurtulan olmamıştı.

JIT ve Bağımsız Güvenlik Araştırma Kurulu'nun çalışmaları sonucu, Malezya uçağının Rus yanlısı ayrılıkçılar tarafından Moskova'dan getirilen bir rampadan ateşlenen BUK füzesi ile vurulduğu açıklanmıştı.

MH17 faciası: Hollanda, BM'de Rusya'yı ikna edebilecek mi?

Telif hakkı EPA

Hollanda 2015 yılında MH17 kazası ile ilgili Birleşmiş Milletler (BM) özel mahkemesi kurulmasını istedi. Ancak bu öneri Rusya'nın vetosu nedeniyle gerçeğe dönüşmedi.

İkinci bir öneri ise, kazada vatandaşlarını kaybeden ülkeler arasında oluşturulacak ortak bir mahkeme seçeneğiydi.

Ancak Malezya'da hala ölüm cezası uygulanması, Ukrayna ile Hollanda hukuk sistemlerinin tamamen farklı olması gibi etkenler yüzünden bu seçenek de sonuçsuz kaldı.

Bu nedenle uluslararası deneyimi nedeniyle davanın Hollanda'da görülmesi benimsendi. Dava için Lahey Mahkemesi düşünülüyor.

Yargılama sonunda cezalandırma için Hollanda yasaları temel alınacak.

Telif hakkı Getty Images

Rusya endişesi

Hollanda'nın tek endişesi Rusya. Moskova yönetiminin, kurbanların büyük bölümünün kendi vatandaşları olması nedeniyle Hollandalı hakimleri tarafsızlıkla suçlayabileceği düşünülüyor.

Rusya, MH17'nin Moskova'nın desteklediği Ukraynalı ayrılıkçılar tarafından düşürüldüğü görüşünü reddediyor.

JIT'e göre bu durum zanlıların Lahey'e iadesini zorlaştırabilir.

Aralarında Rus vatandaşı olması halinde zanlıların iadesinin tamamen zora gireceği düşünülüyor.

JIT, yapılan araştırma sonucu saldırıyı gerçekleştiren Rus yanlısı ayrılıkçıların belirlendiğini, dava sürecinde uçağın vurulması emrini verenlere de ulaşılabileceğini belirtiyor.

MH17 kazası ile ilgili uluslararası soruşturma, 2018 yılında tamamlanacak.

İlgili Konular