BM Genel Kurulu'nun Kudüs kararı sonrası tepkiler neler?

Kudüs oylaması Telif hakkı Getty Images

Birleşmiş Milletler'e (BM) üye tüm devletlere "Kudüs'te diplomatik misyon kurmaktan kaçınma" çağrısı yapan karar tasarısı BM Genel Kurulu'nda 128 oyla kabul edildi. Karar sonrası yaptığı açıklamada İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu 'oylama sonucunu tanımayacaklarını' söylerken, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, sonucun 'Filistin için bir zafer' olduğunu belirtti.

Oylama öncesi BM için "yalanlar evi" benzetmesini yapan İsrail lideri Netanyahu, karar sonrası yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"İsrail, Kudüs'ün lehine olan net duruşu için ABD Başkanı Donald Trump'a ve gerçeğin yanında, İsrail'in yanında oy veren ülkelere teşekkür eder."

Perşembe günü Türkiye ile Yemen tarafından hazırlanan tasarıya ilişkin 193 üyeli BM'de yapılan oylamada 9 ülke tasarının aleyhinde oy kullanırken, 35 ülke de çekimser kaldı. Karar bağlayıcı değil.

Erdoğan: Memnuniyetle karşılıyoruz

Kararın açıklanmasından kısa süre sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan "Karar tasarısının ezici bir çoğunlukla kabul edilmesini memnuniyetle karşılıyoruz" dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Twitter hesabından İngilizce ve Arapça olarak da paylaşılan ifadeleri şöyle:

Başbakan Binali Yıldırım da, yaptığı yazılı açıklamada kararın "memnuniyet verici" olduğunu belirterek, şu mesajları verdi:

"BM Genel Kurulunun Kudüs konusunda büyük çoğunlukla aldığı karar memnuniyet vericidir. Bu karar Kudüs için, barış çabaları için bölgede yeni bir fırsat doğurmuştur.

"Gözdağı ve tehditler ile ülkelerin iradelerini etki altına alma gayretleri BM Genel Kurulu'ndan çıkan bu kararla başarısızlığa uğramıştır. Güçlünün değil haklının güçlü olduğunu BM bütün dünyaya bir kez daha ilan etmiştir."

'Orta Doğu daha fazla gerginliği kaldıramaz'

Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu da Twitter'dan paylaştığı açıklamasında "Kudüs kararının Orta Doğu'nun huzuru ve dünya barışı için atılmış önemli bir adım" olduğunu kaydetti.

Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Devlet Bahçeli ise, Twitter'dan yaptığı açıklamada oylama sonucunun "ABD'nin ipliğini pazara çıkardığını" belirtti.

Başbakan Yardımcısı ve Hükümet Sözcüsü Bekir Bozdağ, oylamaya ilişkin, "BM'nin bu kararı İslam ülkelerini birleştirdiği gibi BM üyelerini de birleştirmiş, Kudüs'ün sadece Filistinlilerin, Müslümanların değil insanlığın meselesi olduğunu da göstermiştir" yorumunu dile getirirken, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu "1967 sınırlarıyla Filistin devleti ve Doğu Kudüs'ün de Filistin'in başkenti olarak kabul edilmesi konusunda daha çok çalışacağız" ifadelerini kullandı.

Hangi ülkeler ne oy verdi?

ABD ve İsrail ile birlikte tasarıya karşı çıkan ülkeler, Guatemala, Honduras, Togo, Micronezya, Nauru, Palau ve Marshall Adaları.

Çekimser kalan ülkeler arasında ise Arjantin, Avustralya, Kanada, Hırvatistan, Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Letonya, Meksika, Filipinler ve Romanya da var.

Image caption ABD Başkanı Donald Trump

Kabul edilen tasarının tam metni şöyle:

"Genel Kurul, (…)

Kutsal Kudüs Kenti'nin özel statüsünü, özellikle de BM kararlarında belirtildiği üzere kentin ruhani, dini ve kültürel boyutlarının korunma ihtiyacını göz önünde bulundurarak,

Kudüs'ün nihai statüsüne BM kararları çerçevesinde yürütülecek müzakereler sonucunda karar verilmesi gerektiğini vurgulayarak,

Kutsal Kudüs Kenti'nin statüsünü, karakterini veya demografik yapısını değiştirme niyetindeki kararların yasal bir etkisi olmadığını, geçersiz olduğunu ve Güvenlik Konseyi'nin kararları doğrultusunda iptal edilmesi gerektiğini tekrar tasdik ederek,

Tüm devletleri BMGK'nın 478 sayılı kararı uyarınca Kudüs'te diplomatik misyon kurmaktan kaçınmaya davet eder;

Tüm devletlerin BMGK'nın Kutsal Kudüs Kenti kararlarına uygun hareket etmesini ve bu kararlara aykırı bir eylem veya önlemi tanımamasını talep eder;

Sahada iki devletli çözümü tehlikeye atan negatif trendlerin geri çevrilmesi ile vakit kaybetmeden, Orta Doğu'da Birleşmiş Milletler kararları ve toprak hakkı da dahil olmak üzere Madrid şartnamesini, Arap Barış İnisiyatifi'ni ve Orta Doğu Dörtlüsü Yol Haritası'nı temel alan kapsamlı, adil ve kalıcı bir barışa ulaşmayı hedefleyen uluslararası ve bölgesel çabaların hızlandırılmasına yönelik çağrısını tekrar eder;

Onuncu acil özel oturumu geçici olarak sonlandırmaya ve Genel Kurul Başkanı'na üye devletlerin talebi doğrultusunda oturumu devam ettirme yetkisi verme kararı alır."