İran'ın Devrimler Yüzyılı 1.Bölüm: İran Kimliği
Cihazınızda ses/video gösterim programı bulunamadı

İran'ın Devrimler Yüzyılı 1. Bölüm: İran Kimliği

İran, şüphesiz Orta Doğu'nun en etkili ülkelerinden. Tarih boyunca bölgenin çehresini belirlemede rol oynadı, son yüzyılda da büyük bir devinim içindeydi.

20. yüzyılın eşiğinde, Pers Krallığı'nda ıslahat ve meşrutiyet çağrıları tartışılırken, yüzyılın sonuna doğru İran dünyanın ilk "İslam Cumhuriyeti"ni kurmuştu.

2007 yılında BBC Türkçe radyosunda yayımlanmış olan dizide bu kritik dönemi ele almış, 1906'da Meşrutiyet'in ilanını hazırlayan olaylardan yola çıkmış, 1979 İslam Devrimi ve sonrasına uzanmıştık.

Ülkede yaşanan son toplumsal protestoların ardından, 8 bölümlük bu dizimizi yeniden yayınlıyoruz.

1.Bölüm: İran Kimliği

Dizinin ilk bölümünde, tarihinden yola çıkarak İranlıların kendilerini nasıl tanımladıklarına bakıyoruz.

Tarihi, milattan önceki yıllara uzanan Persler, bundan 2500 yıl önce Büyük Kirüs zamanında parlak bir imparatorluğa kavuştu.

Büyük Kirüs'ün MÖ 539'da Babillileri yenilgiye uğratması ardından hazırlattığı ve Babil halkına "adalet, merhamet ve yüce gönüllülük ile muamele etmeye kararlı" olduğunu anlattığı yazıt, kimi uzmanlarca "dünyanın en eski İnsan Hakları Sözleşmesi" kabul ediliyor.

Kral Kirüs'ün soyundan gelen, ülkesinin varisi olan İran halkı, bir dönemin muazzam bir imparatorluğunun devamı olarak, takdir ve saygıya layık olduklarını düşünüyorlar.

İnsanlığa, kültür ve medeniyetin gelişimi açısından kattıklarının unutulmasından rahatsızlar.

Peki kendilerini, kimliklerini nasıl tanımlıyorlar? İranlı olmak denince kimliklerini tanımlamak için 2500 yıl gerilere, Kral Kirüs'ün devrine, Zerdüştlüğün yaygın olduğu yıllara dek uzanıyorlar mı? Yoksa sadece 1400 yıl geriye, İslam'ın gelişine dek uzanıp, kendilerini bir İslam milleti olarak mı tanımlıyorlar?

"Arap olmamak"tan kaynaklanan, "öteki" bilinci, Sünnilerle çevrili bir coğrafyada Şii olarak var olma gerçeği bu algıyı nasıl etkiliyor?

Son yüzyılda İran'ın yazgısını en çok etkileyen unsurlardan birisi de "dış müdahale".

Yakın tarihindeki olaylar ışığında "tehdit altında olma" algılaması, İran'ı İran yapan bir olgu.

Dizimizin ilk bölümünde tüm bu unsurların nasıl bir etkileşim içinde olduğunu tartışıyoruz.

BBC için Neil McCarthy ve John Tusa'nın hazırladığı diziyi, Sevi Sarıışık Türkçe'ye uyarladı.


İran'ın Devrimler Yüzyılı 2. Bölüm: Meşrutiyet

İlgili Konular