Dünyanın en büyük halka arzında geri sayım: Suudi devi Aramco anonim şirket oldu

Aramco Telif hakkı Getty Images

Suudi Arabistan'ın petrol devi olan devlet şirketi Aramco, bu yıl içinde yapılması planlanan halka arzdan önce anonim şirkete dönüştürüldü.

1 Ocak itibariyle geçerli olan bu adımın amacı, bu yıl içinde gerçekleştirilmesi planlanan halka arz yönünde ilerlemek.


Anonim şirket nedir?

Sermayesi belirli olan ve paylara bölünen, sadece borçlarından dolayı mal varlığı ile ortak olanların sorumluluğunun bulunduğu, ortakların taahhüt etmiş oldukları sermaye payı ile sınırlandırıldığı şirkettir.


Aramco'nun yüzde 5'inin satılmasının planlandığı halka arz, petrole dayalı bir ekonomisi olan ülkenin kaynaklarını çeşitlendirmek adına 2030 vizyonu çerçevesinde gerçekleştirilecek.

2030 planının arkasında ise Veliaht Prens Muhammed bin Salman yer alıyor.

Reuters'a ismini vermeden konuşan bir Suudi kaynak, Aramco'nun anonim bir şirkete dönüştürülmesinin halka arzdan önce yapılan geleneksel bir adım olduğunu söyledi.

Kaynak, hükümetin dışında gelecekte dahil olacak yatırımcıların hisse almasını kolaylaştırmak adına şirketin anonim bir yapıya dönüştürüldüğünü anlattı.

Piyasa değeri 2 trilyon dolar olur mu?

Bu adım, piyasanın ertelenmesi ya da tamamen rafa kalkması beklentilerinin aksine Aramco'nun halka arzında ilerlendiğini göstermesi açısından önemli.

Aramco'nun halk arz edilmesi takdirinde 100 milyar dolar toplanabileceği ve tarihin en büyük halka arzı olabileceği belirtiliyor.

Böylece Veliaht Prens Muhammed bin Salman'a göre Aramco'nun halka arz edildikten sonra piyasa değerinin 2 trilyon dolara çıkması bekleniyor.

Ancak yatırımcılar ve analistler uzun zamandır bu değerlemenin ne kadar makul olduğunu sorguluyor.

Günde 10,5 milyar varil üretim

Aramco'nun 200 milyar hisseye bölünmüş bir halde 16 milyar dolarlık ödenmiş bir sermayesi var.

Hem yurt içi hem de küresel piyasalarda satışa çıkması beklenen şirketin yönetim kurulunda 11 üyenin olması planlanıyor.

Hükümetten şirketin yönetim kurulunda 6 üyenin yer alması düşünülüyor.

Yüzde 0,1'den fazla hissesi olan sermayedarlar ise genel kurula üye tavsiye etme hakkına sahip olacak.

Şu an için şirketin başında Suudi Arabistan Enerji, Endüstri ve Maden Kaynakları Bakanı Halid El-Falih var.

Telif hakkı AFP
Image caption Suudi Arabistan Enerji, Endüstri ve Maden Kaynakları Bakanı Halid El-Falih

Halka arz edildikten sonra şirketin ne kadar üretim yapacağı konusunda devletin son sözü söylemesi bekleniyor.

Şirketin New York, Londra, Tokyo ve Hong Kong piyasalarında satışa çıkması ihtimali var.

Aramco günde yaklaşık 10,5 milyar varil petrol üretiyor.

Son yıllar içinde petrolün varil fiyatının 110 dolarlardan yarı fiyatına kadar inmesi petrol üreten ülkelerin ekonomilerini zora soktu.

Bu yüzden Suudi Arabistan da ekonomisini çeşitlendirmek için birtakım politikalar uyguluyor.