Merkel: AB, ABD'nin çelik ve alüminyuma ek gümrük vergilerinden muaf tutulsun

Donald Trump ve Angela Merkel Telif hakkı Getty Images

Almanya Başbakanı Angela Merkel, Avrupa Birliği'nin (AB), ABD'nin çelik ve aliminyum ürünlerine uygulamaya koymayı planladığı yeni gümrük vergilerinden muaf tutulması çağrısı yaptı.

Münih kentinde iş insanlarıyla yaptığı toplantıda konuşan Merkel "AB için en iyi seçenek muaf tutulmak olur" derken, "dibe doğru gidecek" bir yarışı kimsenin kazanamayacağını ve vergilerin "herkesin canını acıtma" riski taşıdığını belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump ise ülkesinin "adil olmayan" ticaret nedeniyle zarar ettiğini ve ek gümrük vergilerinin sanayiyi canlandıracağını söylemişti.

Donald Trump, Beyaz Saray'da her iki endüstri kolundan işçilerin katıldığı bir törende konuyla ilgili bildiriyi imzalamıştı.

Çelikte yüzde 25, aliminyumda da yüzde 10 artacak gümrük vergileri iki hafta içinde yürürlüğe girecek.

Ancak Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (NAFTA) üzerindeki müzakereler sürerken, Kanada ve Meksika vergi artışından muaf tutulacak.

Türkiye, ABD'ye en fazla çelik ihraç eden ülkeler arasında. Cumhurbaşkanı Ekonomi Başdanışmanı Cemil Ertem Salı günü Milliyet gazetesinde yer alan yazısında, "Türkiye başta olmak üzere, ABD'nin bu vergi salmasından etkilenecek ülkeler de şimdi ABD'ye alternatif ürünlerde -örneğin Türkiye pamukta- cevap vermeye hazırlanıyor" demişti.

Image caption ABD'nin çelik ithal ettiği ülkeler

Türkiye ve AB arasında Gümrük Birliği var.

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, ABD'nin son kararı sonrası AB'nin yasama organı olan Avrupa Komisyonu'nun ticaretten sorumlu üyesi Cecilia Malmström ile telefonda görüşmüş, Ankara ve Brüksel konuyla ilgili olarak Dünya Ticaret Örgütü platformunda birlikte hareket edilmesi yönünde mutabakata varmıştı.

Trump'ın kararına uluslararası tepkiler

  • Çin: Çelik ve metal birlikleri misilleme talep etti ve hükümete ABD'nin kömür, tarım ve elektronik ürünlerinin hedef alınması çağrısı yaptı.
  • Japonya: İthalat vergilerinin ikili ilişkiler üzerinde "büyük etkisi" olacağını vurguladu. Güney Kore de konuyu Dünya Ticaret Örgütü'ne taşıma tehdidinde bulundu.
  • Kanada: ABD'nin en büyük çelik ve aliminyum tedarikçisi olan ülke vergi muafiyetini memnuniyetle karşıladı ancak Washington'a bu vergilerin kaldırılması için baskı yapmaya devam edeceğini açıkladı.
  • Meksika: Ekonomi Bakanı Ildefonso Guajardo, gümrük vergilerinin NAFTA görüşmeleriyle ilişkilendirilemeyeceğinde ısrarlı.
  • AB: Konuyla ilgili görüşmeler yapmak istiyor ve ek gümrük vergilerini kınıyor. AB Komisyonu "muafiyet" çağrısı yaptı ve AB şirketlerinin "adil olmayan ticaretin kaynağı olmadığını" söyledi.
  • İngiltere: Hükümet "muafiyet ihtimallerini" değerlendirmek üzere AB'deki ortaklarıyla birlikte çalışabileceğini, İngiltere'deki çelik ve aliminyum sektörlerini ise destekleyeceğini açıkladı.
  • Hollanda: BaşbakanMark Rutte Trump'ın gümrük vergisi kararının "çok üzücü" olduğunu söyledi ve Hollanda'nın karşı önlemler almaya hazır olduğu uyarısı yaptı.
  • Avustralya: Başbakan Molcolm Turbull, ABD'nin iki ülkenin ticari ilişkileri konusunda hiçbir şikayeti olamayacağını söyledi ve hükümetinin "yorulmaksızın" muafiyet isteyeceğini belirtti.

ABD'den farklı sesler

Geleneksel olarak serbest ticaretten yana tavır takınan Trump'ın mensubu olduğu Cumhuriyetçi Parti'den karara sert muhalefet var.

Telif hakkı EPA

Temsilciler Meclisi Başkanı Paul Ryan kararı kınadı ve "hesaplanmayan sonuçları" olabileceğinden korktuğunu söyledi.

Senato Finans Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Orrin Hatch de Trump'ın Beyaz Saray'daki danışmanları tarafından yanlış yönlendirildiğine inandığını belirtti.

Bir diğer Cumhuriyetçi Senatör Jaff Flake de gümrük vergilerini geçersiz kılacak yeni bir yasa tasarısı hazırlayacağını açıklayarak, "Bu korumacılık ekonomimize daha fazla zarar vermeden arkadaşlarıma tasarıyı geçirmeleri çağrısında bulunuyorum" dedi.

Trump'a destek verenler arasında ise Demokrat Senatör Joe Manchin de var. Manchin "Çıkarlarımızı, güvenliğimizi ve küresel ekonomide işçilerimizi korumanın zamanı geldi" dedi.

Trump neden bu kararı aldı?

ABD Başkanı Donald Trump seçim kampanyasında, Amerikalı işçileri koruma ve çelik ile alimünyum endüstrilerini yeniden inşa etme sözü vermişti.

Trump imza töreninde alimünyum ve çelik için "ulusumuzun belkemiği, savunma ve sanayimizin temeli" demişti.

Telif hakkı Getty Images

Uzmanlar Trump'ın son hamlesiyle 2016'de Demokrat Parti'den Cumhuriyetçilere dönen Pensilvanya gibi eyaletlerdeki mavi yakalı işçilerin oylarını hdeflediğini söylüyor.

Şimdi ne olabilir?

Trump, ABD'nin herhangi bir ticaret savaşını kazanacağını söyledi.

Bazı ülkeler ise kararın Dünya Ticaret Örgütü kurallarına aykırı olduğu gerekçesiyle hukuki süreç başlatabilir.

Ancak Beyaz Saray ulusal güvenlik gerekçesinin "itiraz edilemez" olduğunu söylüyor ve ulusal güvenlik kaygılarıyla ilgili adımların Dünya Ticaret Örgütü kurallarına uygun olduğunu savunuyor.