TBMM Genel Kurulu anayasa teklifinin maddelerini tartışacak

TBMM Telif hakkı EPA

TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi) Genel Kurulu'nun anayasa değişikliğiyle ilgili öneri paketini ele alacağı yoğun maraton bugün de devam edecek.

Anayasa değişikliği teklifindeki maddelerin TBMM'de görüşülmesine ilişkin teklif, Pazartesi günü yapılan oylamada 134 ret oyuna karşı 338 'Evet' oyu ile kabul edildi.

Oylamanın ardından Cumhuriyet Halk Partisi'nden (CHP) milletvekilleri, bazı vekillerin oy kabinlerine girmeden, açık bir şekilde oy kullandığını söyledi.

TBMM Başkanvekili Ahmet Aydın ise, gizli oylamanın esasına uygun olarak gerçekleştirildiğini belirtti.

İki hafta sürmesi beklenen görüşmelerde TBMM Genel Kurulu, Adalet ve Kalkınma Partisi'nin (AKP) 18 maddelik anayasa değişikliği önerisi paketini tartışacak.

TBMM Genel Kurulu, usul tartışmasıyla çalışmalarına başlarken meclisin dışında ise anayasa değişikliği paketini protesto etmek için toplananlara yönelik yapılan müdahale gündeme oturdu.

Başbakan Yıldırım: İki kaptan bir gemiyi batırır

Görüşmelerde söz alan Başbakan Binali Yıldırım, hem parlamento hem cumhurbaşkanlığı seçimleri yapıldığını söyleyerek "İki kaptan bir gemiyi batırır" benzetmesinde bulundu.

Telif hakkı Getty Images

"CHP parlamenter sistemi savunuyor, biz başkanlık sistemini. Burada farklı düşünmemiz gayet doğaldır. Ama kararı verecek olan işin sahibidir, millettir" diyen Yıldırım, "Parlamento millet iradesiyle seçilmiş, Cumhurbaşkanı yine millet iradesiyle seçilmiş. Bu ikili yapı sürdürülebilir değil" saptamasını yaptı.

Adalet Bakanı Bekir Bozdağ ise muhalefetin eleştirileri üzerine yaptığı konuşmada, "Bizim yaptığımız Atatürk yasalarına dönmek" ifadesini kullandı.

Cihazınızda ses/video gösterim programı bulunamadı
TBMM önündeki protestoya müdahale

TBMM Başkanı İsmail Kahraman yoğun bakıma kaldırıldığı için Genel Kurul, TBMM Başkanvekili Ahmet Aydın başkanlığında toplandı.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Grup Başkanvekili Engin Altay, değişiklik ile ilgili teklifin anayasaya aykırı olduğunu söyleyerek görüşmeler sırasında TBMM İçtüzüğü'ne uyulması gerektiğini, İçtüzük'ün verdiği bütün imkanları kullanacaklarını belirtti: "Kimse İçtüzük'te yazılana rağmen Mecliste iş tutmaya kalkmasın. Sonuçları kamu vicdanını incitir" dedi.

'Parlamenter sisteme vurgu'

Altay, ayrıca AKP'nin kurulduğu günden beri 10 yıl boyunca parlamenter sistemi övdüğünü, ancak bunun 2012 yılında değiştiğini vurguladı:

"10 yılın ardından başınıza taş mı düştü parlamentonun dibine dinamit koymak istiyorsunuz? Meclis bombalanırken parlamenter demokratik sisteme vurgu yapılıyorken şimdi 'biz bundan caydık' diyorlarsa, çıkıp dürüstçe, ahlaklı şekilde bunun gerekçelerini tane tane ortaya koymaları lazım. Türkiye var oldukça Meclis de var olacaktır."

Telif hakkı DHA
Image caption CHP İstanbul milletvekili Ali Şeker, kamera ve 3G cihazı ile oturumu canlı olarak yayınlıyor.

AKP Grup Başkanvekili Bülent Turan, "18 maddenin millete gitmesi için var gücümüzle çalışacağız" vurgusunu yaptı.

CHP Antalya Milletvekili Deniz Baykal ise anayasa değişikliğine ilişkin "Bu proje muhalefete değil AKP iktidarına karşıdır. Tasarı mecliste reddedilirse, Türkiye'nin önünde ufkunun açılacağına inanıyorum" dedi.

'Sahte oy pusulası' tartışmaları

Genel Kurul tartışmalarına damga vuran bir başka konu ise 'sahte oy pusulası' oldu.

Genel Kurul'un 6 Ocak Cuma günkü oturumunda bulunmayan bazı AKP milletvekilleri adına sahte oy pusulasıyla oy kullanıldığı iddiaları tartışmaya sebep oldu.

Cuma günü AKP milletvekillerinin oylama için yeterli sayıda olmadığını söyleyen CHP Grup Başkanvekili Levent Gök'ün talebi üzerine yoklama yapılmış; TBMM'de bulunmayan milletvekilleri yerine yoklama kağıdı atıldığı tespit edilmişti.

Gök, olmayan milletvekilleriyle ilgili suç duyurusunda bulunacağını söylemişti.

Telif hakkı DHA

Bu durumu bugünkü tartışmalar sırasında tekrar gündeme getiren Gök, bu durumu AKP Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş'a sorarak "Partimizden biri bunu yapsa biz onu atarız, sizden de bunu bekliyoruz" ifadesini kullandı.

AKP Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş ise Meclis'te kimsenin sahte oy kullanamayacağını ve böyle bir durumu tasvip etmeyeceklerini ifade etti.

Bozdağ: Bizim yaptığımız Atatürk yasalarına dönmek

Adalet Bakanı Bekir Bozdağ ise Genel Kurul'da söz alarak muhalefet partilerinin eleştirilerine yanıt verdi. Bozdağ, 'bu teklifin rejim değil hükümet değişikliği olduğunu, parlamentonun kaldırılmadığını, güçlendirildiğini' söyledi.

Telif hakkı Getty Images
Image caption Adalet Bakanı Bekir Bozdağ: "Bizim yaptığımız Atatürk yasalarına dönmek."

"Partili cumhurbaşkanı Türkiye'nin yeni tanıştığı bir şey değil. Cumhuriyetin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk partili, milletvekili, genel başkan. İsmet İnönü de öyle" diyen Bozdağ, bu anayasa değişikliği ile Atatürk yasalarına dönüleceğini söyledi:

"Milletin iradesiyle iktidara gelemeyeceğini, her geçen gün iktidar ümidinin azaldığını görenler, cumhurbaşkanının partiyle ilişiğini keserek, cumhurbaşkanlığı yoluyla milletin iradesini kontrol etmek için bu uygulamayı getirdiler. Şimdi bizim yaptığımız Atatürk anayasalarına dönmektir."

Başbakan Binali Yıldırım ise anayasa değişikliği teklifinin yönetim değişikliği anlamına geldiğini söyledi.

Yıldırım, hem parlamento hem cumhurbaşkanlığı seçimleri yapıldığını vurgulayarak, "İki kaptan bir gemiyi batırır" benzetmesini yaptı.

"CHP parlamenter sistemi savunuyor, biz başkanlık sistemini. Burada farklı düşünmemiz gayet doğaldır. Ama kararı verecek olan işin sahibidir, millettir" diyen Yıldırım, "Parlamento millet iradesiyle seçilmiş, Cumhurbaşkanı yine millet iradesiyle seçilmiş. Bu ikili yapı sürdürülebilir değil" saptamasında bulundu.

MHP Afyonkarahisar Milletvekili Mehmet Parsak da bu anayasa değişikliği ile iki başlılığa son verileceğini açıkladı.

Demirtaş'dan dilekçe: Gizli oy kullanma hakkımız var

Edirne F Tipi Cezaevi'nde tutuklu bulunan Halkların Demokratik Partisi (HDP) Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş ise TBMM Genel Kurulu'nda görüşülen anayasa değişikliği teklifiyle ilgili TBMM Başkanlığı'na bir dilekçe gönderdi.

Telif hakkı AFP

Demirtaş, "Anayasa değişikliği görüşmelerinde benim ve tutuklu bulunan diğer 10 milletvekili arkadaşımın her oylamada gizli oy kullanma hakkı vardır" diyerek gizli oy kullanmalarını sağlayacak koşulların yerine getirilmesi gerektiğini söyledi.

Demirtaş, 'ülkenin geleceğini yakından ilgilendiren tarihi önemde' görüşmeler sırasında partisinden 11 milletvekilinin tutuklu bulunduğunu hatırlattı:

"Parlamento'nun 11 üyesi hukuk dışı yollarla siyaseten 'rehin' alınmışken, bizlerin Parlamento'da görüşlerimizi ifade etme ve Anayasa değişikliği oylamasında oy kullanma hakkımız fiilen gasp edilmişken yapılacak bu görüşme ve oylamalar daha başından itibaren tartışmalı, hukuka aykırı ve meşruiyeti tartışmalı olacaktır."

Demirtaş dilekçesini ise şöyle bitirdi: "Başkanlığımızın bizlerin Anayasa değişikliğinin her oylamasında gizli oy kullanabilmesi için gerekli tedbirleri almasını ve bunu sağlayacak imkanları yaratmadan oylamaya geçilmemesini arz ve teklif ederiz. Aksi durum İç Tüzüğe ve Anayasa'ya açıkça aykırılık teşkil edecektir" dedi.

TBMM dışındaki gösterilere müdahale

Diğer yandan Meclis Genel Kurulu'na gelen anayasa değişiklik paketini protesto eden, aralarında CHP milletvekilleri ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcilerinin bulunduğu gruba polis biber gazı ve TOMA ile müdahale etti.

Anayasa değişiklik paketine karşı çıkan gruplar, Meclis önüne yürümek istediler. Ancak polis, protestoculara izin vermedi.

Telif hakkı Reuters

Polis gösterinin izinsiz olduğunu söyleyerek gruplara dağılma çağrısı yaptı. Meclis'e ilerlemeye çalışanlara biber gazı ve TOMA'larla müdahale edildi.

Polisin biber gazı, kalkan ve yer yer köpekler ile kendilerine müdahalede bulunmalarını protesto eden gruplar, basın açıklamasını okumak üzere Güvenpark'a yürüdü. Güvenpark'ta da protestocu gruplara polis müdahalesi geldi.

İlgili Konular

İlgili haberler