Diyarbakır'daki Nevruz kutlamasında 'Hayır' ve barış çağrısı

Cihazınızda ses/video gösterim programı bulunamadı
Diyarbakır dahil 21 il ve ilçede Nevruz kutlanıyor.

Diyarbakır'da Halkların Demokratik Partisi (HDP) ve Demokratik Bölgeler Partisi (DBP)'nin organize ettiği Nevruz kutlamasına katılım yüksek oldu.

Kutlamada kalabalığa hitabeden eski Diyarbakır belediye başkanlarından Şanlıurfa Milletvekili Osman Baydemir ve İçişleri Bakanlığı tarafından görevden alınıp bir süre tutuklu kalan Mardin Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Ahmet Türk konuşmalarında partilerinin yaklaşan referanduma yönelik "Hayır" kampanyasına ve barış mesajlarına ağırlık verdiler.

Ahmet Türk, "Bu referandumun Kürtler için ayrı bir anlamı var. Bugün eş genel başkanlarımız zindanda. Bu zindan siyasetini yürütenlere evet mi diyeceğiz. 84 belediyemiz kayyuma devredildi. Buna 'Evet' mi diyeceğiz. Sur, Şırnak, Nusaybin vahşetine 'Evet' mi diyeceğiz?" diye sordu, "Halkımız, özgürlüğü için her zaman büyük bedeller ödedi. Bedeli ne olursa olsun başımız her zaman dik olacaktır" diye sürdürdü.

"HDP sözcüsü" sıfatıyla konuşan Osman Baydemir ise Diyarbakırlıların coşkulu bir şekilde alana gelerek "korku kefenini" yırttıklarını söyledi ve ve yaklaşan referanduma ağırlık vererek "Zindancıbaşlarına hep birlikte hayır diyoruz" dedi.

Her iki konuşmacı da, bundan dört yıl önce 2013 kutlamasında okunan barış çağrısını hatırlatarak, hükümete barış sürecine ve müzakere masasına dönülmesi çağrısı yaptılar.

Diyarbakır'da Nevruz'da vurulan genç kimdi?

Telif hakkı Tümen Anlı
Image caption Diyarbakır'da bu yıl Urfa milletvekili Osman Baydemir ile görevden alınan Mardin Belediye eş başkanı Ahmet Türk konuştu

Nevruz kürsüsünden HDP'nin cezaevindeki Eş Genel Başkanları Selahattin Demirtaş ve Fiğen Yüksekdağ ile tutuklu milletvekillerinin mesajları da okundu.

Yüksekdağ ve Demirtaş, ortak mesajlarında "Demokratik siyasetle özgürlük arayışından asla vazgeçmeden barış mücadelemizi sürdüreceğiz" dediler.

Diyarbakır'da Nevruz, 2002'den bu yana ilk kez OHAL altında kutlanıyor ama katılım geçen yıla göre yüksek görünüyor.

Hem polisin hem düzenleyicilerin yoğun güvenlik önlemlerinden geçilerek girilen alandaki katılım ve çoşku HDP'nin referandum kampanyası bakımından da önem taşıyor.

Telif hakkı Hatice kamer

Yoğun güvenlik önlemleri

Kutlamalar kent merkezinin 4 kilometre uzağındaki Newroz Parkı'nda yapılıyor.

Alanın dış çeperinde yaklaşık 5 bin polis görev yapıyor. Nevruz kutlamalarına gidenler, çevresi bir gün önceden bariyerlerle çevrilen alana önce polis sonra HDP görevlilerinin aramalarından geçerek alındı.

5 farklı noktada giriş yapılan alana sarı, kırmızı, yeşil renklerinin bir arada olduğu hiçbir bayrak, flama ve şalların girişi yasaktı ama sonuçta alana yine bu renkler hakim oldu.

Bu yılın Nevruz'una egemen olan tema ise aslında yaklaşan referandum ve HDP'nin "Hayır" kampanyası oldu.

Telif hakkı Hatice Kamer
Image caption Alana renkli Hayır flamaları hakim

Alanda çok sayıda HDP ve DBP bayrakları ve üzerinde Kürtçe, Türkçe "Na" ve "HAYIR" yazıları dikkat çekiyor.

HDP tarafından 33 yerde kutlama yapılması planlamıştı ancak valilikler, 21 Mart tarihleri dışında yapılacak kutlamalara izin vermedi. Bu yüzden 12 yerde kutlamalar iptal edildi, 22 il ve ilçede kutlama yapılıyor.

Katılımıetkileyen faktörler

Diyarbakır'daki Nevruz kutlamalarına katılım bu yıl, güneşli havanın da etkisiyle geçen yıla göre yüksek görünüyor.

Katılımcılar alana kendi imkânlarıyla, bazıları davul ve zurnalar eşliğinde halay çekerek geldiler.

Telif hakkı Hatice Kamer
Image caption Katılım geçen yıldan yüksek görünüyor

Enerjileri de, coşkuları da çok yüksek.

Amed Sportif Faaliyetler kulübü taraftarı gençler takımlarının formasını giyerek "Direnişte Hayır Var" sloganı atarak kutlama alanına geldi.

Parkın yeşil alanlarında kadınlar, çocuklar ve yaşlılar oturmuş kutlama alanını izliyorlar.

Alanda konuşulanlar

Kuaför olan Umut Akbaba katılımın düşük olduğunu söylüyor. Onun referansı 2013-2014 kutlamaları. Her sene geliyormuş o da.

"Hem bahar bayramı hem de halkımızın yanında olmak için geliyorum" diyor.

Memur olduğu için öğle izninde gelen erkek bir katılımcı OHAL ve güvenlik koşullarını, patlayan bombaları hatırlatıyor.

Emine yeşil, sarı, kırmızı geleneksel bir elbise giymiş, başındaki yeşil sarı kırmızı yemeniyi almış polis. Çok kızgın, kafasına şimdi siyah beyaz bir kefiye takıyor.

"Bu kadar katılım beklemiyordum, insanlar çok kaygılıydı, güvenlik kaygısından dolayı. Ama beklediğimden iyi diyor.

Telif hakkı Hatice Kamer

Mücella da insanların ölümle korkutulduğunu söylüyor.

"Son üç yılda yaşananlar insanları sindirmiş gibi ama Kürtler için zaten hep ölüm.. Yani ekmek, su gibi normalleştirmişler ölümü. Topraklarımız kana doydu" diyor.

Bir grup genç kadının yanına gidiyorum. Arama noktasında çok beklediklerini söylüyorlar.

Aynur Altan, "Bu seneki Newroz çok önemli, geçen sene öz yönetim direnişlerinden dolayı anlamı çok büyüktü, bu sene hem referandum hem Rojava var, belirleyici olacak. İnsanlar baskıya rağmen geliyor" diyor.

Berivan da geçen seneye göre katılımın çok iyi olduğunu söylüyor "Mutlaka kazanacağız" diyor ve gülüyor.

Arkadaşı da ekliyor: "Biz Cemile Çağırga'nın, Taybet Ana'nın, Mehmet Tunç'un yarasını unutmadık unutmayacağız. Alanımız bugün çok renksiz olabilir şehitlerimizin fotoları kaldırılmış olabilir ama biz onları unutmayacağız yaramız daha çok taze."

Image caption Dış çeperdeki polis aramasında konulan yasağa rağmen sarı, yeşil ve kırmızı renkler alana hakim olmuş

Önceki Nevruzlar

Nevruz 2016'da Diyarbakır'da sokağa çıkma yasakları ve güvenlik operasyonların gölgesinde kutlanmıştı.

HDP Diyarbakır seçim mitingi, Suruç ve Ankara Garı'nda kitlelere yönelik intihar saldırıları, katılımcıları meydanlardan uzaklaştırmış, yeni bombalı saldırıların yaşanması endişesi geçen yıl Nevruz kutlamalarına katılımı düşürmüştü. Devam eden çatışmalar da katılım ve coşkuyu azaltan faktörler olmuştu.

Hapisteki PKK lideri Abdullah Öcalan'ın mektuplarının okunduğu 2013 ve 2014 Nevruz kutlamaları ise Diyarbakır'da meydanın gördüğü en büyük kalabalığa ve coşkuya şahit olmuştu.

1990'lı yıllarda OHAL koşullarında izinsiz Nevruz kutlamaları yapılmıştı ancak ilk defa OHAL döneminde resmi izinli bir kutlama gerçekleşiyor.

Yüz binlerce katılımcının buluştuğu Diyarbakır Nevruz'u, yıllardır hem siyasetçilerin hem de sanatçıların geçit törenine sahne oluyor.

Diyarbakır'da Nevruz'un değişmez siması ve konuşmacılarından HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş ile belediye eş başkanları Gültan Kışanak ve Fırat Anlı tutuklu oldukları için bu yılki kutlamalarda yoklar.

Bir kaza ve bir ölüm gölgesi

Kutlamalar sırasında helyum gazıyla doldurulan balonlar patlayınca kısa bir süre bomba paniği yaşandı

Birkaç HDP görevlisi hafif yaralandı.

Bir başka olay ise sabah alana elinde bıçakla girmek isteyen ve sırt çantasını aratmayıp kaçmaya başladığı öne sürülen bir gencin vurulması oldu.

Polis tarafından açılan ateşle yaralanan genç hastaneye kaldırıldıysa da kurtarılamadı.

Daha sonra Diyarbakır Valiliği internet sitesine konulan açıklamada, bu kişinin intihar bombacısı olabileceği kuşkusuyla vurulduğu ve Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından inceleme başlatıldığı kaydedildi.

Açıklamada şöyle denildi:

"Nevruz etkinlikleri miting alanına girmeye çalışan sırt çantalı bir şahıs, alanın güvenliğini sağlamakla görevli güvenlik kuvvetlerince aranmak istenmiş ancak kendini aratmak istememiş, 'Çantamda bomba var hepinizi öldüreceğim' diyerek güvenlik güçlerine bıçaklı saldırıda bulunmuş ve etkinliğin yapılacağı yöne doğru koşmaya başlamıştır. Şahıs, güvenlik güçlerinin tüm uyarılarına rağmen elindeki bıçağı atmamış ve alana doğru koşmaya devam etmiştir. Söz konusu şahsın canlı bomba olma ihtimali değerlendirildiğinden ve alanda bulunan katılımcıların can güvenliği göz önünde bulundurulduğundan dolayı, arama noktasında görevli güvenlik güçlerince müdahale edilmiştir."

Kayyum yönetiminde ilk Nevruz

Önceki yıllarda belediye otobüsleri halkı ücretsiz kutlama alanına götürürken, bu yıl kayyum yönetimindeki belediyenin Nevruz kutlamaları için yapacağı hizmetler de merak ediliyordu.

Telif hakkı AFP

İl Emniyet Müdürlüğü, HDP ve DBP bayrak ve flamaları dışında başka herhangi bir bayrak, pankart ve flamanın alana sokulmasını yasakladı.

Sahnenin olduğu platformda, yıllardır asılan Demirci Kawa'yı simgeleyen dev resim bu yılın yeni yasaklarından.

Telif hakkı Getty Images
Image caption Diyarbakır'da polislerin girişte kimlik ve üst araması yaptığı alanda HDP de 300'e yakın kişiyi güvenlik amacıyla görevlendirdi.

2017 Nevruz'unun bu yılki sloganı olan "Nevruz Direniş Ateşidir" yazılarının yer aldığı pankartlar da dün sahneden indirilmişti.

Yasaklanan afiş ve pankartlardan dolayı sahne de bu yıl daha sade görünüyordu.

Bu yılki kutlamalara gazetecilerin ilgisi yine çok yüksek; 463 yerli ve yabancı gazeteci Diyarbakır Nevruz'unu izlemek üzere akreditasyon yaptı.