40 yıl önce ölen Elvis 'geçen yıl 27 milyon dolar kazandı'

Elvis Presley 1975 yılında Telif hakkı Keystone/Getty Images
Image caption Elvis Presley bugün hayatta olsaydı, 81 yaşında olacaktı.

Kariyeri inişe geçmiş Elvis Presley, 40 yıl önce, 16 Ağustos 1977 tarihinde hayatını kaybettiğinde, alaycı bir müzik sektörü profesyonelinin, onun ölümü için, "bu doğru bir kariyer adımıydı" yorumu yaptığı söylene gelir.

Bu gerçekten söylenmiş olsun ya da olmasın, ölüm, Elvis ve daha birçok müzik efsanesi için "satışların patlaması" anlamına geldi.

Ayrıca bu ölümler, girişimci hayranlar için ünlülere ait hatıra ürünlerini satacakları bir pazar da yarattı.

Elvis'in efsanesi ve özellikle de maddi getirisi hep güçlü oldu.

Forbes'un "hala kazanan ölü yıldızlar listesine" göre, Elvis Presley, 2016 yılında 27 milyon dolar kazandı ve bir milyon albüm sattı.

42 yaşında kalp krizi sonucu hayatını kaybeden yıldız, sağlıksız yemeklere olan aşırı ilgisi ile de biliniyordu.

Yakınında bulunanların anlatımına göre, en sevdiği sandviç, domuz pastırması, kızarmış dondurma ve reçelin kızarmış ekmek arasına konulmasıyla yapılıyordu.

Telif hakkı Helen Soteriou
Image caption Danimarka'da geçen yıl 11 bin adet "Elvis Sandviçi" satıldı.

Bu sandviçler "profesyonel bir Elvis Presley" hayranı tarafından, üstelik Danimarka'da paraya dönüştürülüyor.

Ünlü şarkıcının Memphis'teki "Graceland" isimli evinin kopyasını inşa eden Henrik Knudsen, geçen yıl buraya çektiği ziyaretçilere 11 bin adet "Elvis Sandviçi" sattı.

53 yaşındaki Knudsen, Elvis'in evini tam 106 kez ziyaret ettiğini söylüyor:

"Öldüğünde 13 yaşındaydım ve fakat o zamanlar büyük bir hayran değildim. Ama onun ölümünün büyük bir olay olduğunun da farkındaydım"

Knudsen, Danimarka'da başarılı bir hayran altyapısı oluşturduktan sonra 2011 yılında Graceland'in bir kopyasını açmayı başardı.

Telif hakkı Helen Soteriou
Image caption Henrik Knudsen, 2.8 milyon dolara mal olan "kopya Graceland"in karşılığını 6 yılda geri aldı.

Müze, hediyelik eşya mağazası, toplantı salonu ile bir restorandan oluşan ve 2.8 milyon dolara mal olan yapı için bulduğu yatırımın karşılığını ise 6 yılda geri aldı.

Ancak bu başarı beraberinde bir dava da getirdi. Elvis Presley'nin tüm varlıklarını yönetmek için ismiyle kurulan şirket, "Graceland" adının telif haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle Knudsen'in mahkemeye verdi.


Memphis Mansions, Randers, Danimarka

Telif hakkı Getty Images
Image caption Memphis Mansions isimli mekanda bir konser...

2015 yılının Aralık ayında tam ismi "Graceland Randers" olan yerin ismi, "Memphis Mansions" olarak değiştirildi.

Bu davanın hukuki ayrıntılarını konuşmayı reddeden Henrik Knudsen, bu mekanda geçen yıl 150 bin ziyaretçi ağırladı.

Yetişkinlere giriş ücreti yaklaşık 60 Türk lirası olan mekandaki Elvis Sandviç'leri ise yaklaşık 40 TL'den satılıyor.


'Her şeyden farklıydı ve ben o an hayranı oldum'

Kahramanı üzerinden hayatını kazanan bir başka Elvis fanatiği ise Londra'da yaşayan Sid Shaw.

Elvisly Yours isimli web sitesinin sahibi olan Shaw, burada Elvis ile ilişkili hatıra eşyalarını 50'den fazla ülkedeki hayranlara satıyor.

71 yaşındaki Sid, rock efsanesini ilk dinlediği günü şöyle anlatıyor:

"Onu ilk olarak Radio Luxembourg'ta dinledim. Elvis çıktı ve o zamana kadar dinlediğim her şeyden farklıydı ve ben o an hayranı oldum."

Telif hakkı Getty Images
Image caption Bugün 71 yaşında olan Sid Shaw, 2005 yılında Elvis stili ile böyle fotoğraflanmıştı.

Sid, ünlü yıldızın hayatını kaybettiği 1977 yılında Elvis'in büstlerini yapmaya başladı ve 1978 yılında bir hayran kulübü kurdu:

"O günlerde Elvis Presley bir marka değildi ben de "Elvis" isminin hakları için başvurdum ama çok genel olduğu için reddedildi. Ben de sıradaki en iyi seçenek olan 'Elvisly Yours'u aldım"

Sid, kendisini hukuki anlamda korumak için İngiltere'de 38 tane daha marka aldığını açıklıyor.


Graceland, Memphis, ABD

Telif hakkı Getty Images

Giriş ücreti: Yetişkinler için 57.50 dolar

Yıllık ziyaretçi sayısı: 500 bin

Temmuz ayında günlük ziyaretçi sayısı: 4 bin

Memphis ekonomisine katkısı: Yıllık 150 milyon dolar


Elvis hayranları genel olarak ünlü yıldızla aynı jenerasyondan olmasına karşın örneğin reggae müziği efsanesi Bob Marley'nin ise daha geniş bir hayran kitlesi bulunuyor.

Bob Marley ismi Jamaika ile eş anlamlı olarak anılıyor.

Ülkenin turizm müdürü Paul Pennicook, "Bob Marley bu ülkenin bir çocuğu olmaktan daha fazlası… O bir ikon" diyor.

Telif hakkı Hulton Arşivi/Getty
Image caption Bob Marley ismi Jamaika ile eş anlamlı olarak anılıyor.

Marley'nin efsanesi, ailesinin sahibi olduğu The Bob Marley Group isimli şirket tarafından yönetiliyor ve Bob Marley Müzesi'ni de kapsıyor.

Jamaika'nın başkenti Kingston'da bulunan ve ünlü sanatçının evinden dönüştürülen müze her yıl 36 binden fazla ziyaretçi çekiyor. Yetişkinler giriş ücreti için 25 dolar ödüyor.

Telif hakkı Helen Soteriou
Image caption Bob Marley Müzesi ünlü sanatçının evinden dönüştürüldü.

Bir yıldız hayatını kaybettiğinde onlarla ilişkili orijinal hatıra ürünlerinin fiyatları da tavan yapıyor.

İngiltere'deki Bonhams isimli müzayede evinin müdürü olan Katherine Schofield, "Bir ünlünün ölümü sonrası rakamların hemen fırladığını görürüz. Bunun oturması zaman alır. Ama zaman geçtikten sonra rakamların bu seviyede kalıp kalmayacağı belli olur" diyor.