'BAE Systems'a dava açılsın' çağrısı

BAE systems
Image caption BAE daha ceza ödemeyi reddetmişti

İngiltere'de ciddi boyutta işlenen yolsuzluk suçlarını soruşturan hükümet birimi Ağır Dolandırıcılık Dairesi, ülkenin ve Avrupa'nın en büyük savunma şirketi BAE Systems hakkında dava açılmasını istedi.

Birim, şirketle yıllardır süren müzakerelerin dün sonuçsuz kalması üzerine bugün, dava için harekete geçti.

BAE Systems, Afrika ve Doğu Avrupa ülkelerinde bazı ihaleler karşılığı yüz milyonlarca sterlin rüşvet vermekle suçlanıyor.

Ağır Dolandırıcılık Dairesi, şirketten, suç işlediğini kabul edip hakkında dava açılması talebinden vazgeçilmesi karşılığı ceza ödemesini istiyordu.

BAE Systems ise 500 milyon ila 1 milyar sterlin arasında bir meblağ olduğu sanılan cezayı ödemeyi reddetmişti.

En büyük dosya

BBC muhabiri Andrew Hosken, Ağır Dolandırıcılık Dairesi'nin BAE Systems'ın Tanzanya, Güney Afrika, Romanya ve Çek Cumhuriyeti'yle imzaladığı sözleşmelerle ilgili olarak elinde kuvvetli deliller olduğundan çok emin olduğunu söylüyor.

Hosken ayrıca,"Muhtemelen bugüne dek Ağır Dolandırıcılık Dairesi'nin önüne gelen en büyük dosyadan söz ediyoruz. O nedenle de, daire doğru karar almak istiyor. Bu noktada, kararlı." diyor.

BAE Systems aleyhine dava açılması içinse, İngiltere hükümetinin hukuk işlerinden sorumlu Devlet Bakanı Barones Scotland'ın onayı gerekiyor.

Muhabirmizin atıfta bulunduğu anlaşmalardan, Tanzanya'yla yapılanda, eski İngiltere Başbakanı Tony Blair'in de ısrarcı olduğu belirtiliyordu.

Blair, daha önce BAE Systems'in, Suudi Arabistan'la yaptığı 43 milyar sterlinlik anlaşmayla ilgili olarak soruşturma açılmasını ise İngiltere'nin ulusal güvenliğini tehdit edeceği gerekçesiyle engellemişti.

"Amacımız hukukun üstünlüğünü temin etmek"

Ancak İngiltere'de bir süredir, BAE Systems'le ilgili rüşvet iddiaları hakkında kamu soruşturması açılması yönünde çağrılar yapılıyor

İngiltere'de, Liberal Demokrat Parti'nin milletvekillerinden Norman Lamb, soruşturma isteyenler olarak amaçlarının, BAE Systems'a diz çöktürmek değil, hukukun üstünlüğünü temin etmek olduğunu söylüyor.

BAE Systems'ın Tanzanya'ya, 2001'de Tony Blair hükümetinin de onayıyla 'fahiş' bir fiyata hava trafik sistemi sattığı iddia edilmişti.

Bu sistemin hiçbir işe yaramayıp Tanzanya ekonomisine zarar verdiği, dönemin İngiltere Maliye Bakanı Başbakan Gordon Brown'un anlaşmaya karşı çıktığı öne sürülüyordu.

Uzmanlar, yargılanıp suçlu bulunması halinde BAE Systems'ın yüz milyonlarca sterlin para cezasına çarptırılabileceğini ancak bunun kolay olmadığını söylüyor.

Dünyanın en büyük ikinci savunma şirketi BAE Systems'ın, 32 bini İngiltere'de olmak üzere, 100'den fazla ülkede yaklaşık 105 bin çalışanı var.

Ekonomi editörümüz Robert Peston, 'İster sevin, ister nefret edin, BAE savunmada dünya lideri, İngiltere'de en büyük üretici şirket ve İngiltere ekonomisi içinde de önemli bir yer işgal ediyor' diyor.

Şirketin en büyük müşterisiyse, Amerikan Savunma Bakanlığı.