Türkiye-İran ticaretini artırma sözü

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Tahran ziyaretinden dış ticaret hacmini 30 milyar dolara çıkarma hedefi çıktı.

Image caption İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammed Rıza Rahimi, Erdoğan'a yaklaşımından dolayı teşekkür etti.

Karar Başbakan Erdoğan ile İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammed Rıza Rahimi'nin ortak basın toplantısında açıklandı.

Muhammed Rıza Rahimi bu toplantıda ''Daha önceki ilişkilerimiz, özellikle iktisadi ilişkilerimiz sınırlı seviyedeydi. Başbakan Erdoğan'ın katkılarıyla bu rakamı önce 20, sonra 30 milyar dolara çıkarmayı umuyoruz'' dedi.

Erdoğan da iki ülke arasındaki dış ticaret hacminin 2011 yılı sonu itibarıyla 20 milyar dolar olmasının hedeflendiğini anımsattıktan sonra şöyle konuştu:

"Fakat değerli kardeşim Rahimi sağolsun 'Bu niçin 30 milyar dolar olmasın' dedi. Biz de 'Eyvallah' dedik. Gökten ne yağar da yer kabul etmez."

Anadolu Ajansı'nın haberine göre basın toplantısında İranlı lider Rahimi ayrıca, Başbakan Erdoğan'a ikili görüşmeler ve bölgesel konulardaki yaklaşımından dolayı teşekkür etti.

Türkiye'nin İran için her zaman ''saygı değer ve önemli bir komşu'' olduğunu belirten Rahimi, Erdoğan'ın başbakanlığı döneminde iki ülke arasındaki ilişkilerin çok daha fazla canlılık ve önem kazandığını vurguladı.

Başbakan Erdoğan ve beraberindeki Türk heyetinin, İran'daki devrimden sonra ülkesine gelen en büyük Türk heyeti olduğuna dikkati çeken Rahimi'ye göre ele alınan konular şöyle:

  • Türkiye ve İran sınırında toplam 6 bin megavatlık elektrik santralleri kurulacak. Bir tarafta dört, diğer tarafta iki olmak üzere toplam altı santral yapılacak. Maliyetleri ülkelere ait olacak
  • İran gazını Türk toprakları üzerinden Avrupa'ya iletme konusu görüşüldü. Ayrıca Türkmenistan gazının İran üzerinden Türkiye'ye taşınması görüşüldü
  • İran tarafında Bender Abbas limanı ve civarından kara, deniz, hava ve demiryolu vasıtasıyla Trabzon'a bir hat kurulması da düşünülüyor. Rahimi, bu projenin iki ülke arasında gerçekleştirilebilecek en büyük proje olduğunu ifade etti
  • Hem Türk hem de İran topraklarında serbest sanayi bölgeleri kurulması görüşüldü
  • Türkiye'de İran bankası, İran'da da Türk bankası kurulması için çalışmalara başlama kararı alındı. Rahimi, bankaların özellikle Türk ve İran parası üzerinden kredi vermek için açılacağını, milli paralar üzerinden döviz hesabı açtırılacağını vurguladı.

Muhammed Rıza Rahimi, ''Zaman içinde çok daha fazlasında mutabakata varacağımıza inanıyoruz. İki ülkenin çok yönlü ilişkilerin geliştirilmesi yönündeki iradesi ciddi bir iradedir. Biz, Türkiye'nin yardımıyla bölgesel işbirlikleri konusunda bölgede büyük işler gerçekleştirmek istiyoruz.'' diye konuştu.

Dayanışma çağrısı

Başbakan Erdoğan ise konuşmasında istihbarat paylaşımı noktasında birinci derecede atılacak adımların önem arz ettiğini belirtti.

Erdoğan "Bölgesel bir dayanışma için Türkiye ve İran'ın üzerine önemli görevler düşüyor. Pakistan, Afganistan, İran, Türkiye bir dayanışma içerisinde olmamız lazım. Irak, Suriye, Lübnan, Ürdün, Filistin bu bölgede bir dayanışma göstermemiz şart. Orta Doğu'nun barışı için bu adımın atılması lazım.

"Türkiye olarak bizler şu ana kadar sürdürdüğümüz bu barışçı gayretlerimizi bundan sonra da sürdürmeye kararlıyız. Komşumuz, dostumuz, kardeşimiz İran ile şu ana kadar sürdürdüğümüz bu ikili ilişkileri bölgemizde çok daha artırarak kararlı bir şekilde sürdürmeye, özellikle buna özen göstereceğimizi ifade ederek sözlerimi tamamlıyorum.'' dedi.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, bu temasları öncesinde Türkiye'nin Tahran Büyükelçiliğinde düzenlediği basın toplantısında da üç yıl aradan sonra dost ve kardeş ülke İran'ı tekrar ziyaret etmekten memnuniyet duyduğunu söylemişti.

Başbakan Erdoğan, ''Dostça ilişkilerimiz içişlerine karışmama ilkeleri ve iyi komşuluk temelinde memnuniyet verici şekilde gelişmektedir. Türkiye, bölge ve dünya barışı için bir öneride bulunmaktadır: 'Komşularınla dost ol'... Ve bizler 7 yıllık iktidar dönemimizi gerek komşularımızla, gerek dış dünyayla tamamıyla dost kazanma üzerine tesis etmiş bir ülkeyiz. Bunda da başarılı olduk, 7 yıldır da bunu kararlı bir şekilde izliyoruz.

"Bir zamanlar savaşmanın eşiğine geldiğimiz bazı komşularımızla bugün öyle güçlü dostluklar kurduk ki artık aramızda vizeleri kaldırmak suretiyle Suriyeli kardeşlerimiz Türkiye'ye, Türkiye'den vatandaşlarım rahatlıkla Suriye'ye geçebilmektedir. Çevresinde barış ve dostluk kuşağı oluşturan her ülke, dolaylı olarak dünya barışını da sağlamış olacaktır." diye konuştu.

Arabuluculuk yok

''Türkiye ve İran, bölgenin en önemli dengeleridir ve barış için bölgede yapacakları çok şey vardır.'' diyen Başbakan Erdoğan, İran'ın yapacakları ve yapmayacakları ile barış ve istikrarın temini ve devamı bakımından her zaman anahtar bir konuma sahip olacağını söyledi.

İranlı bir gazetecinin, ''Türkiye'den gelme sebebinizin, İran ile ABD arasında ara buluculuk yapmak olduğuna inanılıyor. Çünkü buradan sonra ABD'ye ziyaretiniz olacak. İran-ABD ilişkileri konusunda yapılması gereken bir plan var mı?'' sorusu üzerine Erdoğan, ''İran'a ziyaretimiz, herhangi bir ara buluculuk düşüncesiyle değil.'' dedi.

Bir gazetecinin, ''İsrail ve Suriye arasında Türkiye'nin ara buluculuk rolü konusunda bir soru sormak istiyorum. Gazze olayından önce Türkiye iyi bir rol üstlendi. Bu nereye kadar gider, İsrail ile Suriye arasında kalıcı bir barış olabilir mi?'' sorusu üzerine, Erdoğan şunları söyledi:

''Tabii, biz bu işin içerisine atılmadık. Suriye'nin ve İsrail'in bizden böyle bir dolaylı da olsa bir arabuluculuk görevi talep etmeleri sebebiyle bu işin içine girdik. Ve bu beş raunt devam edebildi.

"Bunun dört raundu özel temsilcilerimizle götürüldü. Beşinci rauntta başbakanlar olarak Ankara'da bir araya geldik. Biz hafta başı görüşmemizi yaptık ki artık şöyle bir cümlede bir sıkıntı vardı. Hafta sonu, 'Cuma gününe kadar bir ara verilsin' dendi. Maalesef, Cuma günü o görüşme gerçekleşmeden, Cumartesi Gazze'de bombalar patladı."

Erdoğan eğer Suriye ile İsrail tekrar böyle bir görev isterse Türkiye'nin hazır olduğunu söyledi.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Tahran temasları çerçevesinde İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad, Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Rahimi ve İran Meclis Başkanı Ali Laricani ile görüştü.