ABD ve Japonya ittifak tazeleyecek

ABD ve Japonya liderleri iki ülke arasındaki ittifakı gözden geçirip tazeleyeceklerini açıkladılar.

Image caption İki lider ilişkileri yeni koşullar ışığında gözden geçirecek

Asya turunun başında Japonya'yı ziyaret eden ABD Başkanı Barack Obama, burada Japonya Başbakanı Yukio Hatoyama ile görüştü.

Obama görüşmeler ardından, iki ülkenin bağlarının ortak değer ve çıkarlara dayandığını ama 21. yüzyıl koşullarına uygun şekilde yenilenmesi gerektiğini söyledi.

Hatoyama da 50 yılın ardından ittifaklarında değişimi kabul etmek gerektiğinden söz etti.

İlişkilerde gerilim

Japon Başbakan ülkesinin artık Afganistan'daki kuvvetlere ikmal olanağı vermeyeceğini, ama bunun yerine eğitim, tarım ve polis kuvvetleri gibi alanlara yönelik sivil yardım paketi sunacaklarını belirtti.

Başkan Obama'nın Tokyo ziyareti, iki ülke arasındaki güçlü bağların sorgulandığı bir döneme rastlıyor.

Japonya'nın yeni Başbakanı Yukio Hatoyama, ABD'den daha bağımsız bir çizgi izleme sözüyle iktidara gelmişti.

İki ülkenin anlaşamadığı başlıca konulardan biri, Okinava'daki Amerikan üssünün taşınması konusu.

ABD, binlerce askerinin bulunduğu bu üssün kendilerine söz verildiği gibi adadaki yerleşim birimlerinden uzakta bir yere taşınmasını istiyor.

Başbakan Hatoyama ise seçim kampanyasında, ada halkının istediği gibi askerlerin buradan tamamen ayrılacağı sözünü vermişti.

Liderler bu konuda ise bir açıklama yapmadı.

Japon barış eylemcileri dün Tokyo'daki ABD Büyükelçiliği yakınında gösteriler yaparak Beyaz Saray'ın tutumunu protesto etti, ayrıca Başkan Obama'nın ülkeye bu ilk ziyaretinde bir zamanlar ülkesinin atom bombası attığı Hiroşima ve Nagazaki'yi görmeye zaman ayırmamasını eleştirdi.

Tokyo'nun Çin kaygısı

Japonya, gelecek yıl kendisini geçerek dünyanın ikinci büyük ekonomisi konumuna oturmayı bekleyen Çin ile ABD arasında gelişen ilişkiler konusunda kaygı duyuyor.

Obama Singapur, Çin ve Güney Kore'yi ziyaretleri ile Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesini içeren Asya programında Japonya'ya 24 saat, Çin'e ise üç gün ayırdı.

Başkan Obama ülkesinden ayrılmadan önce Reuters ajansına verdiği demeçte Çin'den hem ortak, hem de rakip olarak söz etti.

Obama Kuzey Kore ve İran'ın nükleer programları konusunda Çin ile daha yakın bir koordinasyon sağlamayı hedefliyor.

Obama ayrıca dünyanın bu iki en güçlü ulusu arasındaki ekonomik eşitsizlikler düzelmezse, "muazzam bir gerginlik" yaşanacağını belirtti.

ABD liderinin bu gezide iki ülke arasında Çin lehine olan ticaret açığının kapatılmasını ve Çin halkının tüketmeye teşvik edilmesini istemesi bekleniyor.

Obama "hem dengeli hem de paylaşılan bir ekonomik büyüme stratejisi" yaratmaktan söz ediyor.

Image caption Hu, ekonominin canlandırılması için adımlar atacaklarını söyledi

Çin Cumhurbaşkanı Hu Jintao, dünya liderlerini mali krizi bir fırsat olarak kullanıp, ticaret ve yatırım önündeki sınırlamaları kaldıracak adımlar atmaya çağırdı.

Krizin özellikle gelişmiş ülkelerde korumacılığa yol açtığını belirten Hu, bunun da toparlanma yönündeki ivmeyi tehdit ettiğini savundu.

APEC zirvesi için bir araya gelen iş çevrelerine ve siyasetçilere hitap eden Hu, Çin'in de iç talebi canlandırıp daha fazla bölgesel entegrasyonu destekleyerek iyileşme yönünde katkıda bulunacağını söyledi.

Hu, Çin para biriminin aşırı değerli olduğu eleştirilerine ise değinmedi.

ABD bir kaç yıldır bu durumun ticarette eşitsizlik yarattığından şikayetçi. Uluslararası Para Fonu IMF Başkanı Dominique Strauss-Kahn da Çin para birimi remninbinin değerinin fazla düşük olduğu ve değerinin yeniden belirlenip yükseltilmesi gerektiği görüşünü yineledi.

APEC zirvesi için Singapur'da bulunan Strauss-Kahn, sadece Çin'in değil Asya ülkelerinin çoğunun para birimlerinin gerçek değerinin altında olduğunu belirtti.

APEC'te liderler zirvesi

Başkan Obama'nın, Asyalı liderler ile görüşmelerinde de ülkesinin Afganistan stratejisini, ayrıca Kuzey Kore ve İran'ın nükleer programlarını gündeme getirmesi bekleniyor.

Hafta sonunda Singapur'da yapılacak APEC zirvesi de 21 ülkeden temsilcileri bir araya getiriyor. Ticaret kuralları ve korumacılık gibi konuların gündeme geleceği zirveye Obama'nın yanı sıra Rusya Federasyonu Başkanı Dimitri Medvedev ve Çin Cumhurbaşkanı Hu Jintao da katılıyor.

Dünyanın en kalabalık ve en hızla gelişmekte olan ülkelerinin bulunduğu bu bölgenin stratejik önemi ve ağırlığı son yıllarda hızla artıyor.

Asya, Obama'nın kişisel yaşamında da önemli bir yere sahip.

BBC'nin Washington muhabirlerinden Kim Ghattas, Barack Obama'nın çocukluğunda Endonezya'da yaşadığını anımsatarak, doğrudan Asya-Pasifik bağlantısı olan ilk başkan olduğunu söylüyor.

Muhabirimize göre Obama bu bağlardan faydalanarak bölgedeki müttefik ve rakiplerle ilişkileri ilerletmeye çalışacak.

İlgili haberler