Obama'nın mesajı Amerika'ya

"ABD ve NATO Afganistan'da 18 ay daha dişini sıkıp uğraşmak zorunda. Durum o aşamada değişmeye başlayacak."

Image caption Amerikan askeri sayısı 100 bine çıkacak

Başkan Obama'nın Afganistan'daki yeni stratejisini açıkladığı konuşmanın ana mesajı buydu.

Sözü edilen 18 ay süresince ülkenin belli başlı yerleşim merkezlerinde Taliban'ın etkisizleştirilmesi ve güvenliğin sağlanması amacıyla Afganistan'daki Amerikan ve NATO güçleri takviye edilmesi planlanıyor.

Bir amaç da bu sayede Afganistan hükümetine, Devlet Başkanı Hamid Karzai'ye ve yerel güvenlik güçlerine bir nefes alma, kendilerini toparlama fırsatı verilmesi.

Obama, bunun Karzai'ye liderlik vasıflarını gösterebilmesi için ABD tarafından verilen son fırsat olduğunu da ima eder gibiydi.

Obama'nın 2011 yılının Temmuz ayında Afganistan'daki ABD ve NATO güçlerinin, güvenlik sorumluluğunu bölge bölge Afgan güçlerine devredip çekilmeye başlayacaklarını söylemesi buna işaret ediyordu.

Obama böylelikle Afganistan'a "kalıyoruz ve savaşacağız ama sonsuza kadar orada kalmayacağız" demiş oldu.

Başkan, konuşmasıyla asıl olarak savaştan bıkkınlık getiren Amerikan kamuoyunu hedefledi ve bir çokları için gerçekçi olamayacak kadar yakın bir tarih vererek de olsa, Afganistan'daki askerlerin çekilmesini hedefleyen sürecin başlatıldığı mesajını vermiş oldu.

Sayılar

Plana göre Afganistan'a önümüzdeki 6 ay içinde 30 bin ek Amerikan askeri gönderilecek.

Bunların bir kısmı muharip, binlercesi ise Afganistan ordusu ve polisini güçlendirmek eğitmekle görevli personel olacak.

Savaşçı birlikler Helmand ve Kandehar eyaletleri ile ülkenin doğusunda Taliban'ın güçlendiği bütün bölgelerde konuşlandırılacak.

Önümüzdeki yazın sonunda Afganistan'daki Amerikan askeri sayısı 100 bini bulacak.

Bu gücün ana amacı ise Obama'ya göre, El Kaide'yi vurmak, dağıtmak ve yenilgiye uğratmak ve bir daha Afganistan'a dönmesini engellemek.

Bu, çok uzun erimli bir savaş hedefi ve Pakistan'daki El Kaide'nin nasıl dağıtılabileceği konusunda henüz bir şey önerilmiş değil.

Ya Taliban?

Başkan Obama, diğer yandan "Taliban'ın kazanımlarını tersine çevirmeli ve onun hükümeti devirecek kadar güçlenmesini önlemeliyiz" diyor, ama Taliban'ı yenilgiye uğratmaktan söz etmemesi anlamlı.

Image caption Bölge bölge sorumluluk Afgan güçlerine devredilecek

Amerikan yönetiminin üst düzey bir yetkilisi de yakınlarda Taliban'ı "güçsüzleştirmek"den söz ediyordu.

Bu ifadeler, Afganistan'da her şey yolunda gitse bile, bir tür isyan hareketinin devamının kaçınılmaz olduğunun kabulü gibi görünüyor.

Taliban'ı yenilgiye uğratma, savaş amaçları arasında sayılmıyor. Zaten Pakistan'ın belli bölgelerindeki gücü gözönüne alındığında böyle bir amaç gerçekçi de olamazdı.

'Aşağıdan yukarıya değişim'

ABD'nin yeni Afganistan stratejisinin ilginç bir başka yanı da, yönetim yapısının nasıl iyileştirileceği, şeffaflık ve demokratikleşme konusunda nasıl ilerleme sağlanabileceği konusundaki yaklaşımı.

Devlet Başkanı Hamid Karzai ve yönetimine açık çek verilmediği ima ediliyor.

Üst düzey bir Amerikalı yetkili Afganistan'da yönetimde reformun ne kadar önemli olduğundan söz etti ama bunun "aşağıdan yukarıya", tabandan gelen bir dinamikle gerçekleştirilmesi gerektiğini kaydetti.

Image caption Çok radikal olmayan Talibancıların kazanılması hedefleniyor

Bu sözlerin ardında Karzai'nin merkezi hükümetinin ülkenin çoğu bölgesinde sözünün geçmediğinin kabulü var.

"Aşağıdan yukarıya değişim" diye adlandırılan şey de yine bir üst düzey Amerikalı yetkilinin ifadesiyle "ABD'nin bölgelerde güvenliği sağlamak amacıyla yerel çözümler arayacağı, belki de aşiret liderleri ya da yerel milis liderleriyle bazı uzlaşmalara gedeceği" anlamına geliyor.

Bu yetkili NATO'nun zaten şimdiden "geleneksel yapılar" ile devletin güvenlik yapılanmasını biraraya getirmeye yönelik bazı deneysel uygulamalara giriştiğini söyledi.

Dolayısıyla önümüzdeki günlerde hem Taliban'a karşı aşiretler ve yerel milislerle anlaşma arayışlarına, hem de Taliban'ın çok radikal olmayan unsurlarını bu saflara çekme çabalarına tanık olabiliriz.

Belirsizlikler

Bütün bunlar olurken yeni Amerikan stratejisinde bir yandan da ülkede yeniden yapılandırma, yardım ve kalkınma çabalarının hızlandırılması öngörülüyor.

Tarımda yeniden yapılandırmaya özel bir öncelik verilecek.

Ama savaş sonrası yeniden yapılandırma konusunda bir çok uzman, stratejinin sivil halkla ilgili boyutlarının başarısından kaygı duyuyor.

Obama Afganistan kadar Pakistan'da da etkili olacak bir strateji gereğinden söz etti ve Pakistan'a bu amaçla ekonomik, siyasi ve askeri alanlarda destek vermeyi sürdüreceklerini söyledi.

Ama aynı zamanda Pakistan'ı da yeniden uyardı.

Beyaz Saray yetkilileri amacın Pakistan'ı El Kaide'yi yok etme ve ülkede demokrasiyi güçlendirme konularına odaklanmaya yöneltmek istediklerini söylüyorlar. Ama henüz bunu nasıl yapacakları konusunda pek bir ayrıntı verilmiyor.

İlgili haberler