Soru - Cevap: Afganistan'daki yabancı güçler

Afganistan'da şu anda yaklaşık 100 bin yabancı asker bulunuyor. Bu askerlerin 68 bini Amerika Birleşik Devletleri'nden.

ABD Başkanı Barack Obama'nın yeni Afganistan stratejisi çerçevesinde gelecek yıl bunlara 30 bin Amerikan askeri daha katılacak.

Daha az olmakla birlikte, diğer bazı ülkeler de katkı yapmaya başlıyor.

Obama'nın açıklamasının ardından, NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen, müttefiklerin en az 5 bin asker daha göndermeye hazır olduklarını duyurdu.

Yabancı güçlere kim komuta ediyor?

Afganistan'daki yabancı güçlerin büyük bölümü NATO bünyesindeki Uluslararası Güvenlik Destek Gücü - ISAF çerçevesinde görev yapıyor.

2001'de Birleşmiş Milletler tarafından oluşturulan güç bünyesinde 41 ülkeden asker görev yapıyor.

71 bin kişilik güçte görev yapan askerlerin yarıdan fazlası ABD'den.

Başta sadece Kabil ve çevresinde görev yapan ISAF'ın görev alanı Ekim 2006'da genişledi.

Resmi görev tanımı "güvenlik ve kalkınmaya katkıda bulunmak" olan ISAF, Afgan güvenlik güçlerinin eğitimini de üstleniyor.

Amerika'nın ISAF kapsamı dışında görev yapan askerleri de var.

İlk olarak 11 Eylül saldırılarına tepki olarak oluşturulan 30 bin kişilik güç, Taliban yönetiminin devrilmesinin ardından direnişe geçen örgüte karşı operasyonlarını sürdürüyor.

Bu gücün büyük bölümü Pakistan sınırında konuşlu.

Şiddet olayları tırmanıyor mu?

Çatışmaların büyük bölümü ülkenin güney ve doğu eyaletlerinde. Kandahar ve Helmand, Taliban'ın en güçlü olduğu eyaletler.

Ülkede güvenlik koşullarının, Taliban'ın 2001'de devrilmesinden bu yana hiç şu anki kadar kötü olmadığı belirtiliyor.

Yabancı güçler işgalin başından bu yana en büyük kayıplarını bu yıl verirken, artık başkent Kabil bile güvenli olarak görülmüyor.

Ölümlerin artması güce katkıda bulunan ülkelerdeki kamuoyunun Afganistan'daki savaşa desteğini de olumsuz etkiliyor.

Birleşmiş Milletler'e göre sivil kayıplarında da ciddi artış var.

Afgan güvenlik güçlerinin durumu

NATO stratejisinin en önemli unsurlarından biri Afgan güvenlik güçlerinin yetiştirilmesi.

Yabancı güçlerin ülkeyi terk etme tarihi, Afgan güvenlik güçlerinin rüşdünü ispatlamasına bağlı.

Afgan ordusunun asker sayısı 94 bin. Hedef bu sayının 2010 Ekim'ine kadar 134 bine çıkarılması.

Polis gücünde ise 134 bin kişi görev yapıyor.

Afgan güvenlik güçlerine her görevde yabancı güçler eşlik ediyor.

ISAF'ın tek görevi savaşmak değil

ISAF yetkilileri güvenlik olmadan kalkınma olmayacağı gibi, kalkınma olmadan da güvenliğin sağlanamayacağına inanıyor.

ISAF'ın yeniden imar ve barışı koruma misyonu, bazı bölgelerde savaşma misyonunun önüne geçiyor.

Askerler hasarlı okul ve hastane binalarını onarıyor, su ve diğer altyapı sorunlarını çözmeye çalışıyor.

Ayrıca yerel ölçekteki ihtilafların çözümüne de katkıda bulunuyor.

Tüm bu amaçlarla ülkenin farklı bölgelerinde, İl İmar Timleri adı altında 26 grup asker görev yapıyor.

Halk yabancı güçleri destekliyor mu?

BBC'nin kısa bir süre önce yaptırdığı ankete göre halkın Amerikan askerlerine desteği güçlü sayılır. Ancak bu desteğin hızla eridiği görülüyor.

2006'da yüzde 78 olan destek 2007'de yüzde 71'e, 2009 Şubat'ın da ise yüzde 63'e gerilemiş durumda.

Ancak ülkenin karşı karşıya bulunduğu en büyük tehlike sorulduğunda, halkın çoğunluğu hala Taliban'ı işaret ediyor.

Afgan halkının yabancı güçlere yönelik en büyük tepkisi ise hava saldırılarından kaynaklanıyor.

Halkın yüzde 77'si sivillerin ölümüne neden olduğu nedeniyle hava saldırılarına tepki duyuyor.