Nobel'i alırken 'haklı savaş'ı savundu

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Barack Obama, Norveç'in başkenti Oslo'da düzenlenen törenle bu yılın Nobel barış ödülünü aldı.

Image caption Obama'nın ödüle layık bulunması şaşkınlık yaratmıştı

Ödül 18 ayar bir madalya, bir berat ve 10 milyon İsveç Kronu'ndan (1,41 milyon dolar) oluşuyor. Obama parayı bir hayır kurumuna bağışlayacağını söylemişti.

ABD Başkanı burada yaptığı konuşmada, ödülün kendisine verilmesinin tartışma yaratmasına atıfta bulundu ve kendisinin "dünya sahnesindeki çabalarının henüz çok başında" olduğunu ve ödüle layık bulunan pek çok dünya devinin yanında kendisinin şimdiye dek başardıklarının hafif kaldığını söyledi.

"Eylemlerimiz önemli ve tarihin yönünü adalete çevirebilir" diyen Obama ve dünyanın dört bir yanında adalet için savaşan milyonlarca kişiden ödülü, daha fazla hak edenler olabileceğini belirtti.

ABD liderinin, ülkesi düşmanlarıyla savaşırken savaş kurallarını gözetmesi ve ideallerinden taviz vermemesi gerektiği sözleri, Bush yönetimine bir eleştiri olarak yorumlandı.

'Güç kullanmak da gerekli'

Bununla birlikte Obama kimi zaman güç kullanmanın yerinde olduğunu; El Kaide ile müzakere etmenin silah bırakmalarını sağlayamayacağını söyledi.

ABD lideri, "güç kullanımının sadece gerekli değil, ahlaken de haklı olduğu durumlar olduğunu" belirtti ve buna Afganistan'ı örnek gösterdi.

Ülkesinin Afganistan'da oynadığı rolü savunan Obama, burada güç kullanımının kalıcı barış getirebileceğinden söz etti.

Obama geçen hafta da Afganistan'a 30 bin takviye asker göndereceğini açıklamıştı.

Obama ödülü kabul konuşmasında ayrıca uluslararası hukuku çiğneyen ülkeler karşısında "gerçek bir bedel ödetecek" yaptırımlar gibi daha sert önlemler alınmasını savundu.

Nükleer programları konusunda uzun yıllardır müzakereler sürdüren İran ve Kuzey Kore gibi ülkelerinse "sistemle oyun oynamasına izin verilmemesi" gerektiğini kaydetti.

Obama "Olması gerektiği gibi bir dünyaya kavuşalım. Bir savaşın yaşanacağını anlayabiliriz ve hala barış için mücadele edebiliriz" diye konuştu.

Beklenmedik tercihti

ABD Başkanı, tören öncesi Norveç Başbakanı ile düzenlediği basın toplantısında da görevinin dünyada kapsamlı barışla güvenlik yolunda çabalarını sürdürmek olduğunu söyledi.

Barack Obama, önce dünyanın nükleer silahların yayılmasının önlenmesi sonra da dünyanın nükleer silahlardan arındırılması ve iklim değişikiğiyle mücadele yolunda çaba harcayacağını belirtti.

Obama, diplomatik çözümleri destekleme ve nükleer silahsızlanmayı sağlama yönündeki olağanüstü girişimleri dolayısıyla Nobel Barış Ödülü'ne layık görülmüştü.

Ancak Obama'nın ödülü kazanması dünyada pek çok kişiyi şaşırtmıştı.

Nobel Ödül Komitesi'nin kararını eleştirenler, Barack Obama'nın ABD Başkanı olmasının üzerinden bir yıl bile geçmediğini, Obama'nın dış politikada çok az başarı elde ettiğini söylemişti.

Komite, bu yıl Barış Ödülü için 205 kişinin aday gösterildiğini ve bunun şimdiye kadar kaydedilen en yüksek sayı olduğunu duyurmuştu.

Obama ödülünü alırken törenin düzenlendiği belediye binası önünde toplanan bazı savaş karşıtı eylemciler protesto gösterisi yaptı.

Eylemciler Obama'nın barış adamı olduğuna inanmadıklarını söyledi.

Norveçliler programdan hoşnut değil

Obama, ödülü kazananların normalde katıldığı ve üç güne yayılan programı tek güne indirmesiyle ev sahibi Norveç'te kamuoyunun tepkisini çekti.

Image caption Nobel Barış Ödülü her yıl Oslo'da düzenlenen bir törenle sahibine veriliyor

Yoğun programını gerekçe gösteren Obama Oslo'da sadece 24 saat geçirecek.

Obama, Norveç Kralı Harald ile öğle yemeği yemesi için bir daveti de geri çevirdi.

Nobel ödül töreni ardından düzenlenen gala konserine, çocuklar için bir etkinliğe katılmayacak ve ayrı bir basın toplantısı da düzenlemeyecek.

Bunun yerine bir konuşma yapacak ve düzenlenen ziyafete katılacak.

Norveç gazetesi Aftenposten'de yer alan bir mülakatta ABD Başkanı 'biraz kibirli' diye tanımlanırken bulvar gazetesi VG "Norveçlilerin hükmü: Obama kaba" diye manşet attı.

Barack Obama, Nobel Barış Ödülü'nü görevdeyken kazanan üçüncü ABD Başkanı.

Daha önce Theodore Roosevelt 1906'da, Woodrow Wilson 1919'da ödüle layık bulunmuştu.

Ayrıca eski ABD Başkanı Jimmy Carter 2002 yılında ödülü kazanmış, eski ABD Başkan Yardımcısı Al Gore da 2007'de ödülü BM İklim Değişikliği ile Mücadele Kurulu ile paylaşmıştı.

Nobel Barış Ödülü, her yıl İsveçli bilim adamı Alfred Nobel'in ölüm yıldönümü olan 10 Aralık'ta düzenlenen tarihle sahibine veriliyor.

1896'da ölen Alfred Nobel, servetiyle bilimin gelişmesini sağlayanları ödüllendirecek bir vakıf kurulmasını istemişti.

Alfred Nobel, barış ödülünün insanlar arasında dostluk duygularının, barışın ve anlayışın gelişmesine katkıda bulunanlara verilmesini öngörmüştü.

Kimya, edebiyat, tıp, fizik ve ekonomi alanlarında verilen Nobel ödülleri de bugünkü törenle sahiplerine sunuldu.

İlgili haberler