İlk internet sayfası yeniden yaratılıyor

İsviçre-Fransa sınırındaki Avrupa Nükleer Araştırmalar Merkezi (CERN) tarihteki ilk internet sayfasını yeniden oluşturmak için bir projeye başladı.

Projenin amacı, internetin doğuşunda kullanılan orijinal yazılım ve donanımı korumak.

Internet, Profesör Tim Berners-Lee tarafından CERN'de çalıştığı dönemde geliştirilmişti.

CERN yetkilisi Dan Noyes'a göre, dünyanın ilk internet sayfasının yeniden yaratılması, gelecek kuşaklara internetin çağdaş yaşamı nasıl değiştirdiğini keşfetme, inceleme ve düşünme fırsatı verecek.

Internet fikrinin temelinde merkezi bir denetim olmaması ve bilginin herkesin kullanımına açık tutulması bulunuyor.

CERN'deyken, projede çalışanlar yaptıklarının eski bilgisayarlara, eski yazılımlar yüklemekten öte bir şey olduğunu söylediler. Proje dünyayı değiştiren, güçlü bir fikri anıtlaştırmayı amaçlıyor.

CERN'de şimdi parçacık çarpıştırıcısından alınan dev boyutlardaki verileri işleyecek yeni teknolojiler bulmaya çalışan bilgi işlem departmanını ziyaret ettim. Profesör Tim Berners-Lee'nin ofisini görmek istiyordum. Ama ofisin yeni sahibi ziyaretçilerden o kadar bıkmış ki, girişime izin verilmedi.

Projede yer alanlardan James Gillies, neden bunu yaptıklarını, "Hayallerimden biri, insanların ilk internet deneyimini görmesini sağlamaktı. İlk tarayıcının çok ilkel olduğunu düşünebilirsiniz, ama değildi. Grafik kabiliyeti vardı. İçeriği doğrudan değiştirebiliyordunuz. Harika ve çok karmaşık bir şeydi" diye açıklıyor.

Internet teknolojisine hakim olanlar için, bir internet sayfasında sadece metin görmenize yarayan 20 yaşındaki bir bilgisayar ve yazılım çok heyecan verici değil.

Daha adil, eşit bir dünya

Ama Gillies ve Noyes, ilk internet sayfasının yeniden yaratılmaya değer olduğuna inanıyor. Çünkü ilk internet sayfası, dünyayı daha adil ve eşit bir yer haline getirmesi umulan evrensellik ve ulaşılabilirlik prensiplerinin bir simgesi.

Örneğin ilk tarayıcı, kullanıcılara içeriği doğrudan değiştirebilme fırsatı veeriyr. Bugünkü tarayıcılar bu özelliğe sahip değil.

Noyes'a göre, baştaki prensiplerden çoğu artık aşındı. O da amacını, "zamanda geriye dönüp, bu deneyimi bir şekilde muhafaza etmek" diye açıklıyor.

Proje aynı zamanda CERN'in interneti dünyaya bedava sunmasının da yirminci yılına denk geliyor.

1993'te CERN yönetimi, kuruluşun internetin evi olarak mı kalacağını, yoksa asıl görevi olan fizik araştırmalarına ağırlık mı vereceğini yoğun bir şekilde tartışmıştı.

Profesör Lee ve çalışma arkataşları CERN'in internetin sahibi olmaması gerektiğini savundu.

Yönetim bu tutumu kabul etti ve internetin herkese açık ve bedava olması, ayrıca gelecekte kimsenin üzerinde hak iddia edememesini öngören bir yasal belge imzalandı.

Gillies'e göre bu metin, internet tarihinin en önemli belgesi.

Gillies, "Belge olmasaydı, yine internete benzer bir şey olurdu. Ama sahibi Microsoft, Apple, Vodafone ya da başka bir şey olurdu. Ayrıca standart bir çeşidi olmazdı" diyor.