Tekerlekli sandalyeyi 'dille' idare mümkün mü?

Telif hakkı GARY MEEK

Bilim dünyası, vücut delme sanatı olarak da anılan body piercing sayesinde felç geçiren kişilerin hayat koşullarının tümden değişebileceğine inanıyor.

Uzmanlar felç geçiren kişilerin başta dil olmak üzere kaş, burun gibi vücudun çeşitli yerlerine takılan küpe, hızma ya da metaller sayesinde tekerlekli sandalye ve bilgisayarları kullanabilmeye çalışıyor.

Örneğin dil üzerine yerleştirilen küçük bir mıknatıs, özel aygıtlar tarafından algılanıp bunu çeşitli araçların kontrol edilmesine imkan veren komutlara dönüştürebiliyor.

Amerikalı araştırma heyeti, bu yöntemle dilin inanılmaz becerilerinin elverişli hale geldiğine dikkat çekiyor.

Bu gelişmelere ilişkin bir makale, Science Translational Tıp dergisinde yayımlandı.

Georgia Teknoloji Enstitüsü'ndeki araştırma ekibi, dilin kıvraklığı sayesinde vücut delme sanatının tekerlekli sandalye kontrolünü sağlayan bir çözüme dönüşebildiğine işaret etti.

Dil makineleri nasıl idare ediyor?

Buna göre beynin büyük bölümü, konuşmadaki rolü nedeniyle dilin kontrolüne ayrılmış durumda.

Ayrıca insan dili, beyinle özel bir ilişki içinde olduğundan omurilik yaralanmaları sonucu oluşan el ve ayak felcinden etkilenmiyor.

Doktorlar da dilin bu kabiliyetini harekete geçiren bir yöntem geliştirdi.

Dile yerleştirilen mercimek büyüklüğünde bir metal parçası, dil hareket ettikçe değişen bir manyetik alan üretiyor. Ardından yanaklardaki alıcılar, metalin tam konumunu belirliyor.

Bu kapsamda 11 felçli ve 23 sağlıklı kişi ağız içinde altı farklı konumu kullanarak tekerlekli sandalye ya da bilgisayar kullanmayı denedi.

Örneğin denekler tekerlekli sandalyeyi sola döndürmek için sol yanağın içine dilleriyle dokundu.

Ortalamada tetraplejik yani el ya da ayakları felçli denekler, bu tür aygıtları kullanmalarına imkan veren mevcut aygıtlarla ya aynı hızda ya da 3 katı daha hızlı hareket ettirebildi.

Araştırmacılar, ileride her bir dişe ayrı bir komut yükleyebileceklerini ve çeşitli kombinasyonlarla sınırsız sayıda talimatın ağız içinde yapılabileceğine inanıyor.

Buna telefon numaraları çevirmek ya da televizyonda kanal değiştirmek de dahil.

Dili komuta merkezine çeviren vücut delme sanatı yani body piercing şimdilik sadece üniversite laboratuvarlarında kullanılıyor.

Ancak uzmanlar, bir yandan da Amerikalı sağlık çevrelerinin onaylayabileceği ve aynı işlevi görebilecek bir tür diş teli geliştirmeye çalışıyor.