Türkiye’nin sıçrama yapabilmesi kolay değil’

Ekonomist Mustafa Sönmez, Jim O'Neill'in “Türkiye yeni ekonomi devleri arasında” analizine katılmıyor.

BBC Türkçe'nin sorularını yanıtlayan Sönmez Türkiye’nin niteliksel bir sıçrama yapabilmesinin kolay olmadığı görüşünde.

“Türkiye’nin büyüme öyküsü”nün yanlış okunduğunu belirterek, cari açık problemine dikkat çeken Sönmez, Türkiye’de büyümenin dış borçlanma ile gerçekleştiğini vurguladı.

Geçmiş on yılda büyümenin ağırlık olarak iç pazar ile inşaat ve perakende sektörü olmak üzere dış rekabete karşı korunan alanlarda gerçekleştiğini belirten Sönmez şu görüşleri dile getirdi:

“Türkiye’de büyüme milli gelirin yüzde 42’sine ulaşan bir dış borç stoğu ve milli gelirin yüzde 7,8’ini bulan bir cari açık kırılganlığı ile sürdürüldü. Buradan bir nitelik sıçraması kolay da değil mümkün de değil. Türkiye’de hovardaca bir imkân harcandı. Büyümenin hangi kaynakla olacağı soru işareti. Şu ana kadar dış kaynaklar kullanıldı.''

''Döviz yaratma kapasitesi olan bir ihracatçı sanayi geliştirilebilseydi sıçrama iddiası mümkün olabilirdi. Türkiye’de iç talebe dönük, sanayide ithal girdiyi arttıran, enerji yönden dışa bağımlı ve yerli kaynakları çok az kullanan bir deneyim yaşandı.

Sözmez O’Neil’in Türkiye’nin nüfus ve coğrafi konumunun yarattığı avantaja işaret eden değerlendirmesine de karşı çıktı.

Türkiye’de nüfus artış hızının yavaşladığını söyleyen Sönmez, Türkiye’de işgücüne katılımın arttığını kabul ediyor. Fakat Sönmez’e göre bu artış niceliksel.

Sönmez, “Sanayi iş gücü artmadı. Tersine hizmet ve düşük kaliteli sektörlerde işgücü artışı yaşandı” dedi. Sönmez alım gücünün düşüklüğünü ve gelir dağılımı adaletsizliğini de büyüme önünde engel olarak gösteriyor

Sönmez, Türkiye'nin coğrafi konumunu döviz üreten bir yapıyla avantaja çevirebileceğini ama bu konuda potansiyel ve kapasitenin israf edildiğini savunarak, şunları söyledi:

''Türkiye önümüzdeki döneme ciddi bir enkaz taşıyacak. Son zamanlarda buna politik risk de eklendi. Bunların hepsi Türkiye’nin ayağına dolanacak.''