Kan içen vampir yarasalar 'acı tatları alamıyor'

Telif hakkı BRUCE DALE NATIONAL GEOGRAPHIC

Doğa bilimcilerin yeni bir araştırmasına göre vampir yarasaların kan içmeye dayalı beslenme düzenleri, acı tatları alma yeteneklerini köreltiyor.

Bu da, hayvanlar için zaruri görülen zehirli gıdalara karşı doğal direnç yetilerini kaybetmelerine neden oluyor.

Araştırmacılar, yarasaların özel bir beslenme düzenine sahip olmaları, kokuyu kullanmaları, ses yankılarıyla yönlerini belirlemeleri (ekolokasyon) gibi özellikleri ile sıcak havanın da tadı daha önemsiz hale getirebileceğini söylüyor.

Araştırma, hayvanlar arasında acı tat alma yetisinin zayıflamasının daha önceki tahminlere oranla daha yaygın olduğunu gösteriyor.

Araştırma bulguları Proceedings of the Royal Society B adlı dergide yayımlandı.

Toksinler genellikle hayvanlarda acı tat bırakır, fakat yunuslar ve bazı balina türlerinin acı tatları daha az aldıklarına dair işaretler var. Bunun, yemekleri çiğnemeden bütün olarak yutmalarından ve tadın da gereksiz görülmesinden kaynaklandığı düşünülüyor.

Vampir yarasalar yalnızca kanla beslenen tek memeli hayvan türü. Bu beslenme düzeni nedeniyle de vahşi doğada toksik, zehirli gıdalarla sık karşılaşmıyorlar. Araştırma ekibi, kanla beslenmelerinin vampir yarasalarda acı tat alma yetisini zayıflatıp zayıflatmadığını tespit etmeye çalıştı.

Genler karşılaştırıldı

Araştırma ekibinin başında bulunan Wuhan Üniversitesi'nden Profesör Huabin Zhao daha önce yaptığı incelemelerde, vampir yarasaların tatlı ve umami (tuzlu) tatları kaybettiklerini ortaya çıkarmıştı.

Araştırmacılar, iki yarasa grubunun altındaki dört farklı yarasa türünün genomlarını inceledi. İncelemede, hayvanların acı tatları almalarını sağlayan genler tespit edildi.

Bilim insanları 'tüm yarasaların acı tatları alıyor olmaları gerektiği' sonucuna vardı.

Üç farklı vampir yarasa türüyle, 11 vampir türünde olmayan yarasalardaki dokuz tat alıcı genler karşılaştırıldı.

Araştırmacılar, vampir yarasalarda acı tat alan genlerin (psödogen), vampir olmayan yarasa türlerine göre daha az işlevsel olduğu görüldü. Vampir yarasalardaki acı tat alan genlerin yüzde 47'si işlevsizken, bu oran vampir olmayan türlerde yüzde 4,3 olarak belirlendi.

Vampir yarasalarda işlevini koruyan tat alma genleri bulunsa da, uzmanlar, sayılarının gıda seçimi konusunda belirleyici bir rol oynayacak kadar çok olmadığını söylüyor. Araştırmacılar, bu bulguların da yarasaların atalarının yalnızca kanla beslenmediğine işaret ettiğini belirtiyor.

Profesör Zhao, "Araştırmamız ışığında, vampir yarasaların acı tatlara ihtiyaç olmadığını anlıyoruz. Ama bazı acı tat alan genlere farklı işlevler için gereksinim duyuyorlar" diyor.

Araştırmacılar, vampir yarasalardaki işlevsel acı tat alan reseptörleri daha yakından incelemeyi planlıyor.

İlgili haberler