Papa'nın Türkiye ziyareti ve dinler arası diyalog

Telif hakkı AP

Katolik Kilisesi lideri ve Vatikan Şehir Devleti Başkanı Papa Francesco’nun 28-30 Kasım’da yapacağı Türkiye ziyaretiyle ilgili olarak Vatikan’da düzenlenen basın toplantısında, bu ziyaretin papaların Türkiye ve Patrikhane’ye gitmeleri geleneğinin bir devamı niteliğinde olduğu vurgulandı.

Vatikan Basın Sözcüsü Peder Federico Lombardi, “Türk Papa” olarak da bilinen 23. Giovanni’nin papalığa seçilmeden önce uzun yıllar Türkiye’de görev yaptığına ve Türkler tarafından çok sevildiğine dikkat çekti ve daha sonra da 3 ayrı Papa’nın Türkiye’ye gittiğini hatırlattı.

Lombardi, Türkiye’nin Ortadoğu’daki konumu, dinler arası diyalogdaki rolü, küçük de olsa bir Katolik cemaate ve ekümenik patrikhaneye ev sahipliği yapmasıyla Vatikan için önemli bir yere sahip olduğunu belirtti.

Lombardi’nin açıklamalarına göre, Türkiye ziyareti Papa’nın göreve gelmesinden bu yana yapacağı 6. yurtdışı gezisi olacak. Papa Francesco, Türkiye’den birkaç gün önce, 25 Kasım’da da Avrupa Parlamentosu’nda konuşmak üzere Strasbourg’a gidecek. Vatikan Sözcüsü, ilk kez bir Papa’nın bu kadar kısa sürede iki ayrı yurtdışı ziyaretinde bulunacağını ekledi.

Papa’nın Strasbourg ziyareti AB Parlamentosu’nun takvimine göre, Türkiye gezisi ise 30 Kasım’da, Fener Rum Patrikhanesi’nin kurucusu Aziz Andrea anısına yapılan yortuya denk gelecek şekilde ayarlandı.

Papa, Ankara’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Başbakan Ahmet Davutoğlu ile Cumurbaşkanlığı binası Ak Saray’da görüşecek. Daha sonra ise Diyanet İşleri Başkanlığı’nda Mehmet Görmez tarafından kabul edilecek.

Papa’nın dini temasları ise İstanbul’da olacak. Papa 29-30 Kasım’da ziyaret edeceği İstanbul’da Fener Rum Patriği Bartholomeos’un yanı sıra İstanbul Müftüsü ve Hahambaşı ile de bir araya gelecek.

“Mega saray polemiği”

Vatikan Sözcüsü Lombardi, Papa’nın Ak Saray’ı ziyaret etmesiyle ilgili olarak Türkiye’de yaşanan tartışmalara da değindi. Bir gazetecinin “Papa’nın bu mega saraya gidecek olmasıyla ilgili mega bir polemik yaşanıyor” demesi üzerine Lombardi şunları söyledi:

“Tartışmaları biz de duyduk. Fakat saraylar bir günde inşa edilmez. Söz konusu saray, daha Papa Türkiye’ye gitmeyi düşünmeden önce inşa ediliyordu. Papa, cumhurbaşkanının kendisini ağırladığı yere gider.”

Aya Sofya’da dua eder mi?

Bir gazetecinin, Papa 6. Paolo’nun Türkiye ziyareti sırsında Aya Sofya’da dua ederek Türk yetkilileri kızdırdığını hatırlatması ve “Papa Francesco da Aya Sofya’da dua eder mi?” diye sorması üzerine de Lombardi şöyle yanıt verdi:

“Göreceğiz ne olacağını. Ama programda böyle bir dua öngörülmüyor. Papa kişisel olarak böyle bir meditasyon anı yaşarsa bunu göreceğiz ancak kamuya açık bir dua olmayacak.”

Lombardi, önceki Papa 16. Benediktus’un da Sultanahmet Camii’nde dua ettiğine dair polemik yaşandığının hatırlatılması ve Papa Francesco’nun da böyle bir harekette bulunması ihtimalinin sorulması üzerine de şunları söyledi:

“Sultanahmet ziyaretini manevi bir boyutu olan dinler arası ilişki çerçevesinde düşünmek lazım. Bir Hıristiyanın başka bir dinin mabedinde resmi olarak ibadet etmesi beklenemez ama dindar bir insan başka bir dinin ibadethanesinde de Tanrı’yla buluşabilir, fakat kendi dininin ritüellerini göstermez.”

'Vakıf mallarının iadesi yankı bulmadı'

Öte yandan Türkiye’nin yeni Vatikan Büyükelçisi Mehmet Paçacı, Papa Francesco ile görüşerek güven mektubunu sundu. Paçacı daha sonra Türk basın mensuplarıyla bir araya gelerek hem Papa ile görüşmesini hem de Papa’nın Türkiye ziyaretini değerlendirdi.

Büyükelçi Paçacı, Papa’nın ziyaretinin hem Vatikan hem de Türkiye açısından önemine dikkat çekti. Paçacı, Türkiye ve içinde bulunduğu bölgenin mevcut durumunu değerlendirirken de “Türkiye’deki güçlü din eğitimi ve Diyanet gibi güçlü bir kurumun varlığı sayesinde radikal akımların Türkiye’de yer bulamadığını” vurguladı. “Türkiye’de insanlar, gençler İslam’ın ne olduğunu biliyor” dedi.

Ermeni meselesiyle ilgili Vatikan’ın ve Papa’nın duruşuyla ilgili olarak da Paçacı, “Papa sürekli olarak diyalogdan ve barıştan söz ediyor. Türkiye’nin pozisyonu da şu anda Ermeni tarafıyla bir diyaloğa girmek. En azından Türkiye’nin bu tavrının hem seküler hem de Vatikan gibi dini otoritelerce destekleneceğini düşünüyorum” diye konuştu.

Mehmet Paçacı, Katolik cemaatinin Türkiye’deki mal varlığıyla ilgili Vatikan’ın talepleri konusunda ise, Türkiye’nin bu talebi reddetmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını, ancak devlet yapısından dolayı bu talebi karşılayamadığını söyledi. Türkiye’nin diğer cemaatlere yönelik vakıf mallarının iadesini gerçekleştirdiğini hatırlatan Paçacı, bu adımınsa dünyada hak ettiği yankıyı bulmadığını belirtti.