Dünyada hangi ülkeler kadınlar tarafından yönetiliyor?

Telif hakkı BBC World Service

Birleşmiş Milletler tarafından tüm dünyada tanınan ülke sayısı 193. Bunlar arasında kadınların yönettiği ülke sayısı ise Hırvatistan'ın da son olarak kadın bir lider seçmesi ile ancak 19'a yükseldi.

Bu harita size kadınların hangi ülkelerin hükümetlerinin başında olduğunu gösteriyor.

1. Portia Simpson-Miller, Jamaika

Telif hakkı Getty
Image caption Simpson-Miller Time dergisinin "dünyanın en etkili 100 kişisi" töreninde konuşma yapıyor. Nisan 2012, New York. FOTOĞRAF: GETTY

Portia Simpson-Miller 2006 yılında Başbakan olarak seçildiğinde ülkenin ilk kadın lideri ünvanını aldı. Ancak bu koltukta sadece bir yıl kalabildi. Ama Miller 2011'deki seçimlerde rahat bir zafer kazandı. Miller Kingston isimli bir gettoda büyüdü. Britanya monarşisinden ayrılmayı ve Jamaika'nın kendi başkanının olması gerektiğini savunuyor.

2. Kamla Persad-Bissessar, Trinidad ve Tobago

Telif hakkı AFP
Image caption Persad-Bissessar Çin lideri Xi Jingping ile bir görüşme öncesinde İspanya limanında. Haziran 2013. FOTOĞRAF: AFP

Kamla Persad-Bissessar 2010 yılında açık farkla kazandığı seçimden sonra ülkenin ilk kadın başbakanı oldu. 2011 yılında eski başsavcı Bissesar'ın uyuşturucu çeteleri ile mücadele etmek için ilan ettiği olağanüstü hal nedeni ile Başbakana ve kabine üyelerine karşı bir suikast girişimi olduğunu iddia etti.

3. Dilma Rousseff, Brezilya

Telif hakkı Reuters

Bulgar bir avukatla bir girişimcinin kızı olan Dilma Rousseff, 2010 yılında Brezilya'nın ilk kadın cumhurbaşkanı seçildi ve geçen yıl ikinci kez seçimden galip çıktı. Aynı zamanda "Demir Leydi" olarak da bilinen Rousseff, 1970 yılında üç yıl hapse mahkum oldu ve işkence gördü. Mahkumiyetin sebebi Brezilya'nın askeri diktatörlüğüne karşı sol görüşlü bir yeraltı örgütüne üye olması idi.

4. Michelle Bachelet, Şili

Telif hakkı AFP
Image caption Bachelet 2013 seçimleri sonrasında açık ara kazandığı zafer için kürsüde.

Aslında bir çocuk doktoru olan Michelle Bachelet, 2013 yılında ikinci kez girdiği seçimi büyük bir farkla kazandı. Bachelet ülkesinin lideri olarak daha önce 2006-2010 yılları arasında yine görevdeydi. Bir yaratıcının varlığının olup olmadığının bilinemeyeceğine inanan bir agnostik olan Bachelet, bu iki dönem arasındaki sürede Birleşmiş Milletler'in kadın eşitliği birimi olan BM Kadın'ı yönetti. Bachelet eşinden boşanmış ve üç çocuk annesi.

5. Cristina Fernandez de Kirchner, Arjantin

Telif hakkı Reuters
Image caption Kirchner, Arjantintin'in demokrasiye dönüşünün 30. yıl kutlamaları için Buenos Aires'te Casa Rosada başkanlık sarayında. Aralık 2012. FOTOĞRAF: REUTERS

Siyasetin sol kanadındaki Zafer Partisi'nden Cristina Fernandez de Kirchner, Arjantin'in ilk seçilmiş kadın lideri. Daha önce eşinin ölümünün ardından Isabel Peron 1974-1976 yılları arasında ülkeye liderlik etmişti. Kirchner'in eşi Nestor Kirchner de eşinin öncüsü idi. Nestor Kirchner 2003-2007 yılları arasında ülkeyi yönetti ve 2007 yılında kalp krizi ile hayatını kaybetti.

6. Ellen Johnson Sirleaf, Liberya

Telif hakkı REUTERS
Image caption Johnson-Sirleaf Reuters'a bir mülakat verirken. FOTOĞRAF: Reuters

Ellen Johnson Sirleaf de "Demir Leydi" olarak bilinen başka bir kadın lider. 76 yaşındaki Sirleaf Afrika'nın ilk seçilmiş kadın lideri olduğunda ülkede 14 yıldır süren iç savaş sona ermişti. Yıl 2005 idi. 2011'de Sirleaf Nobel Barış Ödülü'nü kazandı ve yeniden seçildi.

Sirleaf 1980'li yıllarda ise askeri rejimi eleştirdiği için hapse atılmış ve ihanetle suçlanmış, 1997 yılında başkanlık seçimlerinde Charles Taylor tarafından yenilgiye uğratıldıktan sonra da sürgüne gönderilmişti.

7. Catherine Samba-Panza, Orta Afrika Cumhuriyeti

Telif hakkı AFP
Image caption Samba-Panza Fransa'yı bir mülakat esnasında eski kolonisine sadık olmaya çağırıyor. Şubat 2014.

Catherine Samba-Panza 2013 yılında başkent Bangui'nin belediye başkanı olarak atanmış ve bundan kısa bir süre sonra da Orta Afrika Cumhuriyeti'nin geçiş lideri olarak seçilmişti. Samba-Panza bu şekilde ülkenin ilk kadın lideri oldu. Başarılı bir işkadını ve ticaret hukukçusu olan Samba-Panza siyaseten nötr olarka tanımlanıyor ve seçildikten sonra yaptığı konuşmada mezhepsel şiddeti bitirme çağrısında bulundu.

8. Erna Solberg, Norveç

Telif hakkı Reuters
Image caption Solberg Oslo'da Kraliyet Sarayı'nda el sallıyor. Ekim 2013. FOTOĞRAF: Reuters

Muhafazakar Parti lideri Erna Solberg 2013'te başbakan seçilerek Norveç'in ikinci kadın lideri oldu ve sağ kanat bir azınlık koalisyonunun başına geçti. Kabinesinin yarısını kadınlar oluşturuyor. Daha önce sığınma ve bölgesel gelişme bakanı iken yürüttüğü siyaset nedeni ile o da "Demir Erna" olarak anılıyor.

9. Nicola Sturgeon, İskoçya

Telif hakkı PA
Image caption Sturgeon önlerindeki genel seçimlerde partisine daha fazla kulak verilmesi çağrısı yapıyor.

Nicola Sturgeon 2014 yılında İskoçya bölgesel yönetiminin başına geçti. Her ne kadar ülke Birleşik Krallık'ın bir parçası ise de, sağlık, eğitim ve adalet konularında özerk bir yönetime sahip. Sturgeon 2016 İskoçya seçimlerinde İskoçya Ulusal Partisi'nin liderliğini yapacak. Aynı zamanda da İskoçların bağımsızlık için "Hayır" dediği referandumun ardından ülkesi için daha fazla yetki almak için savaşacak.

10. Helle Thorning-Schmidt, Danimarka

Telif hakkı AFP
Image caption Thorning-Schmidt, Obama ve Cameron ile Mandela için düzenlenen törende selfi çekiyor. Karede Michelle Obama ve Beşir Atalay da var. Aralık 2013. FOTOĞRAF: AFP

Helle Thorning-Schmidt Danimarka'da Sosyal Demokrat Parti'nin başına 2005 yılında geçti ve 2011'de ülkenin ilk kadın başbakanı oldu. Seçim kampanyası sırasında şık giyim tarzı nedeni ile kendisine "Gucci Helle" denmeye başlandı. Thorning-Schmidt Nelson Mandela için düzenlenen törende ABD Başkanı Obama ve İngiltere Başbakanı David Cameron ile beraber selfie için poz vermiş, bu fotoğraf tartışmalara konu olmuştu.

11. Angela Merkel, Almanya

Telif hakkı AP
Image caption Merkel, Norveçli mevkidaşı Solberg'i Berlin'de başbakanlık fuayesinde karşılamak için bekliyor. Kasım 2013. FOTOĞRAF: AP

Eski bir bilim insanı olan Angela Merkel, 2005 yılında ülkesinin ilk kadın başbakanı oldu. Forbes dergisi Merkel'i 2014 yılında dünyanın en güçlü kadını seçti. Takma adı "Mutti" ya da "Anne," partisi CDU içindeki muhalifleri tarafından kendisine karşı kullanılmak üzere bulunmuştu ancak bu isim Merkel için güçlü bir kampanya aracına dönüştü.

12. Kolinda Grabar-Kitarovic, Hırvatistan

Telif hakkı AFP
Image caption Kolinda Grabar-Kitarovic Zagreb'te seçimin ilk sonuçlarını dinlerken.

Kolinda Grabar-Kitarovic Hırvatistan'da Pazar günü yapılan seçimleri kıl payı bir farkla kazandı. 1991 yılında ülkeyi Yugoslavya'dan bağımsızlığa doğru yönlendiren Hırvat Demokratik Birliği (HDZ)'nin muhafazakar bir üyesi. 46 yaşındaki Grabar-Kitarovic eski Hırvatistan Dışişleri Bakanı ve NATO Genel Sekreteri Asistanı.

13. Marie Louise Coleiro Preca, Malta

Telif hakkı Reuters
Image caption Malta'da ülkenin milli bayramında Preca askerleri selamlarken. Aralık 2014.

Marie Louise Coleiro Preca Malta'nın dokuzuncu devlet başkanı olarak George Abela'nın yerine geçti ve ülkenin ikinci kadın lideri oldu. Geçen yıl 55 yaşında görevi devralan lider Malta'nın bugüne kadarki en genç devlet başkanı.

14. Ewa Kopacz, Polonya

Image caption Kopacz Fransız mizah dergisi Charlie Hebdo saldırısında ölenlerin anısına açılan bir defteri imzalarken.

Ewa Kopacz ülkesinin meclis sözcülüğünü yapan ilk ve tek kadın iken, Donald Tusk Avrupa Konseyi başkanlığına atanınca, Tusk tarafından başbakanlığı devralması için seçildi. Eylül 2014 yılında görevi devralan eski çocuk doktoru Kopacz ülkenin ikinci kadın başbakanı.

15. Atifete Jahjaga, Kosova

Image caption Jahjaga Avusturya'da bir basın toplantısında.

Atifete Jahjaga ülkenin ilk kadın lideri olarak parlamento tarafından seçildi ve modern Balkanların ilk kadın devlet başkanı oldu. 39 yaşındaki Jahjaga Kosova emniyetinin eski başkan yardımcısı ve aynı zamanda liderliğe seçilen en genç kişi. Her ne kadar Kosova henüz BM'de sandalye sahibi değilse de, 193 üye devletin 108'i tarafından tanınıyor.

16. Dalia Grybauskaite, Litvanya

Telif hakkı AFP
Image caption Grybauskaite Yunanistanlı mevkidaşı ile ülkesinin AB dönem başkanlığını değerlendirdikleri bir toplantının ardından ortak basın toplantısında. Aralık 2013. FOTOĞRAF: AFP

Litvanya'nın ilk kadın başbakanı 2009 yılında net bir zafer kazandıktan sonra 2014 yılında ikinci kez seçildi ve böylece Litvanya'nın ikinci kez bu göreve seçilen ilk lideri oldu. Grybauskaite "Demir Leydi" lakabının tek sahibi değil, ama muhtemelen karatede kara kuşak sahibi olarak tek.

17. Laimdota Straujuma, Letonya

Image caption Straujuma, Riga'da bir basın toplantısında. Aralık 2014.

Laimdota Straujuma'nın merkez sağ koalisyonu 2014 yılında seçildiğinde Straujuma ilk kadın başbakan oldu. Straujuma ekonomi eğitimi almış ve kendisinden önce bu görevi yürüten liderin kemer sıkma politikasını sürdürmek konusunda söz vermiş durumda. 2014 yılında ülke bu politika ile iflastan çıkmaya ve Euro Bölgesi'ne katılmaya çalışıyordu.

18. Sheikh Hasina Wajed, Bangladeş

Telif hakkı AFP

Şeyh Hasina 2014 yılında üçüncü kez başbakan olarak yemin etti. Hasina, Bangladeş'in kurucusu ve ilk lideri olan Şeyh Mijibur Rahman'ın kızı. Rahman 1975 yılında darbe ile öldürüldüğünde Hasina sürgüne yollandı ama 1996'daki seçimleri kazanarak başbakan oldu. Hasina ayrıca bir suikast girişiminden de kurtuldu.

19. Park Geun-hye, Güney Kore

Telif hakkı EPA

2013 yılında Park Geun-hye Kuzeydoğu Asya'nın modern tarihinde ilk kadın devlet başkanı olarak yemin etti. Geun-hye'nin babası olan ülkenin 1974'teki lideri Park Chung-hee'yi hedefleyen ancak onun yerine annesinin vurularak öldürüldüğü bir suikastten sonra Geun-hye, annesinin First Ladylik görevlerini devraldı. Sadece 22 yaşında idi. Geun-Hye'nin babası Chung-hee sonuçta yine bir suikaste kurban gitti.