'Mega projeler' İstanbul'un kuzeyinde oyları nasıl etkileyecek?

Telif hakkı Mahmut Hamsici

Uçaktan bakınca, İstanbul'un kuzey ormanlarını jilet gibi kestiği görülen ve 3. Boğaz Köprüsü ve Kuzey Marmara Otoyolu inşaatı tam gaz devam ediyor.

Köprünün devasa ayakları yükselmiş, orman içinden kilometrelerce kıvrılan yola beton dökümüne başlanmış. Dört yanda hafriyat kamyonlarının hareketliliği var.

Telif hakkı Mahmut Hamsici

Büyük tartışmaların ardından hayata geçirilmeye başlanan, hükümet tarafından "mega" sıfatıyla tanıtılan bu projeler, tüm İstanbulluları ama en çok da inşaat bölgesinde yaşayanları ilgilendiriyor.

Projelerin, bölge sakinlerinin oy tercihlerini nasıl etkileyeceğini araştırmak için yollardayız.

Onlarca kişiyle yaptığımız görüşmelerde dikkat çeken, daha önce AKP'ye oy verip köprü nedeniyle vermeyeceğini söyleyenlerin genelde isimlerinin yazılmasını, fotoğraflarının çekilmesini istememesi oluyor.

Garipçe Köyü ve Rumeli Feneri ilk duraklarımız.

Burada köprünün iyi bir proje olduğunu ve desteğin sürdüğünü belirtenlere de, köprü nedeniyle AKP'ye destekte kısmen düşüş olacağını söyleyenlere de rastlıyoruz.

Telif hakkı Mahmut Hamsici

'Ormanları mahvettiler'

Garipçe sakinlerinden Elvan Aslan 3. köprüye başından beri karşı çıkan kesimlerden. Köylerinde projeyi hem destekleyenlerin hem de karşı çıkanların olduğunu belirtiyor. Desteğe biraz da köyün imara açılması beklentisinin neden olduğunu söylüyor.

"Ormanları mahvettiler, eko sistemi bozdular" diyen Aslan, köylerinde AKP'yi destekleyenler arasında, hem ülkedeki genel siyasi gelişmeler nedeniyle hem üçüncü köprü inşaatını görünce desteğini çekmeye başlayanlar olduğunu söylüyor.

Aslan, kendi ailesinde de şimdiye kadar AKP'yi destekleyip artık desteklemeyecek olanların varlığından bahsediyor.

Rumeli Feneri'nden Meryem Ateş ise "Köprünün bize hiçbir faydası yok" diyor ve esprili bir dille ekliyor:

"Tek faydası 24 saat Taksim-Garipçe otobüsü konması oldu".

Telif hakkı Mahmut Hamsici
Image caption Meryem Ateş (solda) ve Elvan Aslan, 3. köprüye karşı çıkanlardan

'Bir değil, beş köprü daha yapsınlar'

Daha sonra Rumeli Feneri'nde bir kahvede yaşları ileri bir grup mahalle sakiniyle sohbetteyiz.

Emekli de olsa hâlâ balıkçılık yapan Oktay Gündoğdu, "Köprünün buraya faydası olmaz ama topluma faydası var. Bir tane değil, beş tane daha yapsınlar." diyor.

Necmi Girit de Oktay Gündoğdu'ya destek veriyor:

"Buraya arabayla geldiniz değil mi? Araba kullanmak için yol lazım".

İkisi de 3. köprünün Türkiye için büyük hizmet olduğunu, AKP'ye desteğe devam edeceklerini söylüyorlar.

Ağaç kesimlerini hatırlatınca Gündoğdu, "Buralarda eskiden zaten orman yoktu, fundalıklar vardı. O çamlar ben çocukken dikildi. Ben de dikime gittim. Kesilenlerin yerine yenileri dikilir." diye konuşuyor.

Girit de Gündoğdu da, üçüncü köprünün AKP'ye desteği hiçbir şekilde değiştirmeyeceği görüşünde.

Telif hakkı Mahmut Hamsici
Image caption Necmi Girit (solda) ve Oktay Gündoğdu ise 3. köprü projesine destek veriyor

'CHP'den HDP'ye oy kayacak'

İkinci durağımız plajları yazın büyük ilgi çeken ve birçok sitenin yer aldığı Demirciköy oluyor.

Demirciköy Çevre Koruma ve Kültür Derneği'nden Zafer Fortacı'yla görüşüyoruz.

Fortacı, projeler nedeniyle daha şimdiden çok sayıda ağaç kesildiğini, Demirciköy'deki bir göletlerinin inşaat hafriyatlarıyla kapatıldığını söylüyor.

Hükümete tepki gösteren Fortacı, sitelerde yaşayanlar arasında AKP'ye desteğin projeler nedeniyle son seçimlerde iyice azaldığını belirtiyor.

Fortacı'ya göre, bundan önce CHP'ye oy verenler arasında HDP'ye oy verenler de çıkacak.

'İnşaatlardan sonra AKP'ye destek azalabilir'

Buradan, en önemli geçim kaynağı tarım olan Gümüşdere Köyüne geçiyorum. Hafriyat kamyonları nedeniyle köyde ara ara trafik oluşuyor.

Bu yoğunluğa tepki gösteren Gümüşdere Köyü Güzelleştirme ve Dayanışma Derneği, köy girişinde imza topluyor.

Kendisi de tarımla uğraşan ve ürettiklerini yol üstündeki tezgahında satan Dernek Başkanı Mehmet Hatip Polat, 3. köprü inşaatıyla ilgili olarak köyde iki farklı kesim olduğunu söylüyor.

Telif hakkı Mahmut Hamsici
Image caption Mehmet Hatip Polat: İktidar partisine destek biraz azalacak

Mehmet Hatip Polat'a göre bir kesim arsa fiyatlarının artacağını düşünüyor. Bir kesimse hafriyat kamyonları nedeniyle tarım faaliyetlerinin zarar görmesinden ve kamyonların güvenlik sorunu yaratmasından rahatsız.

Polat, seçimlerde çok fazla değişiklik olmayacağı ama iktidar partisine desteğin biraz azalacağı kanısında.

Fırın işletmecisi Yusuf Çakmak'la konuşuyoruz. Çakmak kamyonlardan dertli. Köyün hem tehlikeli hale geldiğini, hem de kirlendiğini söylüyor ve resmi makamlara yapılan müracaatların hiçbirine geri dönüş olmadığını kaydediyor.

Çakmak, ortadaki manzara nedeniyle çevresinde birçok kişinin bir önceki seçimlerde AKP'ye oy vermesine karşın bu kez farklı yönde hareket edeceğini söylüyor.

'Bizi Trakya'ya sürerler'

Bir sonraki durağımız, devasa bir hayvan barınağının inşa edildiği Kısırkaya Köyü.

Plajı yazın epey ilgi gören Kısırkaya'nın kahvesinde köy sakinleriyle konuşuyoruz.

Telif hakkı Mahmut Hamsici
Image caption Kısırkaya Köyü'nde yaşayanlar arasında arsa fiyatlarının artmasını bekleyenler de var

Kimse konuşurken isminin yazılmasını istemiyor.

Köy sakinlerinin bir bölümü, 3. köprü yolunun çevresinin imara açılması durumunda göç ettirileceklerini söylüyor.

Aralarından biri, "Bizi Trakya'nın ücra yerlerine sürerler" diyor.

Hayvan barınağının meralarına yapılması nedeniyle köyde hayvanların olanların yara aldığı da söyleniyor.

Ancak köyde, arsa fiyatlarının artmasını bekleyenler de var.

Birinci kesimdekilerin ağırlıklı olarak CHP'ye, ikinci kesimdekilerinse AKP'ye oy vereceği anlaşılıyor.

'Yeni inşaat projeleri kaygı yaratıyor'

En son olarak Zekeriyaköy sakinlerinden, köprü, otoyol ve 3. havalimanı gibi projelere karşı çıkan Kuzey Ormanları Savunması'ndan Emin Turan'la konuşuyoruz.

Telif hakkı Mahmut Hamsici
Image caption Emin Turan: Zekeriyaköy'ün nüfusu en az 3 kat artacak

Bölgede birçok sitenin yer aldığı Zekeriyaköy'ün nüfusu yaklaşık 30 bin.

Emir Turan, 3. köprü ve havalimanına ek projelerin geldiğini, kamu alanlarına ruhsat verilerek bölgede yeni inşaatlar yapıldığını söylüyor, beş yıl içinde Zekeriyaköy'ün nüfusunun en az üç kat artacağını iddia ediyor.

Zekeriyaköy'de AKP'ye desteğin düşük olduğunu söyleyen Turan, hem bölgedeki projeler hem de ülkedeki siyasi gelişmelere bakış nedeniyle bunun değişmeyeceğini, CHP'nin birinci parti olacağını söylüyor; HDP'ye oy kayacağını ise düşünmüyor.